Καλώς το φθινόπωρο!

Προχθες, στο φραγμα της Θέρμης μπροστα μου αυτή η απίστευτη εικόνα. Ναι, στην Ελλάδα, στη Θέρμη, δυο βήματα από τη Θεσσαλονίκη, σε ενα τοπίο που σαστίζεις από την ομορφιά του.
Έχω επιτελους φωτογραφική μηχανή, καιρός ήταν.

Σήμερα σαν φθινόπωρο είναι έξω. Λένε ότι από αύριο θα πεσει η θερμοκρασία, τι πειράζει; Καλώς το φθινόπωρο! Το ημερολόγιο γράφει κιόλας 6 Σεπτεμβρίου.
Πριν δεκαπέντε χρόνια, ενα πρωινό ακριβώς σαν αυτό, ήμουν ευτυχισμένη παρόλη την κούραση και την σίγουρα και πολύ δύσκολη και απόλυτα πρωτόγνωρη μέρα που είχε προηγηθεί. Μα ήμουν σοφός, ήξερα τα "βασανα" της ζωής, γιατί να θέλω να βγω, μου λεει τώρα που είναι ενα παληκάρι δυο μέτρα και γελάμε. Ζόρικος ο μικρός. Καλό ήταν αυτό. Στα ζόρια μεγαλώνεις, στα όριά σου, που δεν τα ξέρεις κιόλας πριν, μαθαίνεις τον εαυτό σου. Εκεινη την ημέρα μου έμαθε τα όριά μου, τι αντεχω, πόσο μπορώ να παω. Του το χρωστάω, κι αυτό κι άλλα πολλά.
Σε λίγες μέρες ανοίγουν τα σχολεία. Σε λίγες μέρες έχουμε εκλογές. Γιούπι, θα κλείσουν τα σχολεία, λεει η μικρή μου. Χαρα να δεις! Που θα κλείσουν τα σχολεία που δεν άνοιξαν ακόμα...
Τη μια μέρα ανακοινώθηκαν οι εκλογές, την επομένη, πρωί-πρωί, κατα τις οκτώ ήταν, ήρθε το πρωτο sms στο κινητό μου που έλεγε ότι μαζί ήμασταν σε έναν αγώνα, μαζί θα συνεχίσουμε, μαζί θα νικησουμε, τι το καλό, με ποιον ήμουν μαζί και δεν το ήξερα; Με πόση ευκολία, πια, το λενε αυτό το μαζί; Με την ίδια ευκολία που το ξεχνάνε λίγες μέρες μετα τις εκλογές, θα μου πεις... Διάβασα μια ανάρτηση του undantag, γραφει για πραγματα που πρωτη φορα τα διαβάζω έτσι, και συμφωνώ και με τη φραση που κλεινει.
Έξω, είναι έτοιμος ο ουρανός να βρεξει.
Βγαίνω να μαζεψω τα απλωμένα ρούχα. Μαζευτηκαν πάλι μια στοίβα για σίδερο. Το απόγευμα μαζί με μια συνέντευξη που έχω να κάνω. Το φαγητό είναι έτοιμο, μια χαρά. Μ'αρεσει να εχω τα υλικά και να δοκιμάζω τα μπαχαρικά που ταιριάζουν με το καθένα από αυτά. Άλλο με το ψάρι, άλλο με τις πατατες - εδώ εκτός από το κλασικό αλατοπίπερο δοκίμασε πιπερόριζα, κόλιαντρο και κουρκουμά και θα με θυμηθείς- άλλο με το ρύζι και το κοτόπουλο.
Κι άλλο καλοκαίρι πέρασε. Μ'αρεσει το σπίτι μου το φθινόπωρο. Είναι σπιτίσια αυτή η εποχή. Για όμορφες μυρωδιές, τα πρωτα ζεστα τσαγια, πίτα ή γλυκό που βγήκε μόλις από το φούρνο, αναμένα κεριά, βιβλία - τώρα διαβάζω ενα βιβλίο που μου αρεσει πολύ, "Στην απέναντι όχθη" του Τηλέμαχου Κώτσια, θελω να το τελειώσω γρήγορα και να το δώσω στη φίλη μου την Ελεωνόρα, να μιλήσουμε μετα για αυτό, εκείνη θα ξερει καλύτερα για όλα όσα γράφει στο βιβλίο-, μουσικές,παρέα αλλα και όμορφες ώρες μοναχικότητας, σιγά το καινούριο θα μου πεις που σου λεω, και δίκιο έχεις. Θελω να παω να αγορασω χρυσανθεμα για το μπαλκόνι. Τα χρώματά τους, τα κεραμιδιά, τα σκούρα κόκκινα, τα βαθιά και φωτεινά πορτοκαλί, τα γλυκά κίτρινα, η μυρωδιά τους... Εκεί κοντα στου Άη Δημήτρη ερχονται και τα χαλιά στο σπίτι, τελεια...
Όμως το καλοκαίρι είναι ακόμα τόσα κοντα. Μην κοιτάς που σήμερα είναι κάπως ο καιρός, σιγά μη χειμωνιάσει απο τώρα. Για αυτό μ'αρεσει το φθινόπωρο, είναι στο ανάμεσα, γλυκό, σε παίρνει από το χερι και μέχρι να τελειώσει ο περίπατος που πάτε, να, άλλαξε ο καιρός, αλλα σιγά-σιγά... και τι ωραίος περίπατος...
Από το ένα στο άλλο πετάγομαι αλλά VaD, αυτό στο χρωστάω, πόσο δίκιο είχες για τις παραλίες της Κατερίνης! Λιτόχωρο, θαλασσα γυαλί, το κοριτσακι μου κολυμπάει και παιζει, περασαμε οι δυο μας τρεις υπεροχες μερες, με κρουστα, εργαστήρια, παιχνίδια για τους μικρούς, καινούρια πραγματα που μαθαμε οι μεγάλοι, τραγούδια, μουσικές, ρυθμοί, πολλά γέλια, καινούριοι φίλοι, φίλοι γνώριμοι από παλιά, όλα αυτα στην εκδρομή του Κρουστόφωνου. Θα σου γράψω πιο πολλά για την εκδρομή αυτή σε ξεχωριστή ανάρτηση, θα εχω και φωτογραφίες ελπίζω. Τώρα μονάχα μια από εκείνες τις μέρες, στο τελος του καλοκαιριού, που την αγαπάω πολύ και είμαι σίγουρη ότι καταλαβαίνεις γιατί.





Η ώρα περασε, ακόμα δεν ξεκίνησε να βρεχει αλλα ο ουρανός βαρύς και μαύρος είναι γεμάτος βρόχινα σύννεφα. Θα σου γράψω τα άλλα μετα, ξεκινάμε και τις καλημεροεξορμήσεις, αυτήν την Κυριακή που έρχεται στις 13 του μηνός η πρώτη, αν δεν άκουσες στην εκπομπή θα σου γράψω κι εδώ... Τώρα τρεχοντας πάμε στο Τελλόγλειο, μια πρώτη επίσκεψη στην έκθεση έργων του Miro, περιμένω να πάω πώς και πώς...

Κάθε Σεπτέμβρη...

...νιώθω ότι όλα αρχίζουν ξανά.
Πόσα καινούρια πραγματα θα ζήσω. Και θελω να κλίνω το ρήμα και στον πληθυντικό. Καλός ο ενικός, αλλα εγώ είμαι και των άλλων αριθμών... Σου έχω πει ότι αγαπησα τα αρχαία αμέσως μόλις έμαθα ότι έχουν δυικό αριθμό;
Μπαινω στο βιβλιοχαρτοπωλείο και τρελαίνομαι να μυρίζω σβύστρες, να χαζευω μολύβια, τετραδια. Λες και είμαι ακόμα στο σχολείο, η γραφική ύλη με κανει πάντα να χαμογελάω. Τι θα πει αν αγοραζω κάτι; Εννοείται! κάθε χρόνο...
Καθαρογράφω τι θελω να κάνω, πού θελω να πάω και μετά ακόμα κι αν δεν πάω εκεί, πάω αλλού και πάλι ευτυχισμένη είμαι.
Βλεπω νέα παιδιά στο δρόμο, με ρωτανε πού είναι αυτος ή ο άλλος δρόμος, μάλλον μόλις πέρασαν στο πανεπιστημιο, καλώς ήρθαν.
Μικραίνει η μέρα. Αλλάζει ο καιρός, ο ουρανός.
Χαίρομαι που τα βράδια θελω ενα ζακετάκι.
Αργά τη νύχτα κρυώνω όπως κοιμάμαι, σηκώνομαι και κλείνω το παράθυρο. Μ'αρέσει.
Μ'αρεσει που ξαφνικά αρχίζει να βρεχει.
Γελάω που φοράω φόρεμα με πέδιλα και καμπαρντίνα.
Με πιάνει μια τρελή λαχταρα να γνωρίσω, να μυρίσω, να περπατήσω...να μαγειρεψω για φίλους, να μαζευτούμε, να χουχουλιάσω...
Πετάω παλιά, ανοίγω χώρο για αέρα, ξε-καθαρίζω, πάντα έχει πιο πολύ, το ξέρω...
Κρατάω αγαπημένα βλέμματα, γελια, χαμόγελα, στιγμές... Μια φορα μια φίλη μου, σπουδαζε στην ψυχολογία και δοκίμαζε όλα τα ψυχολογικά τεστ, τα μισα τουλάχιστον δεν ήταν επιστημονικά, είμαι σίγουρη, πάνω μου. Βρήκε άνθρωπο, τι να σε πω... Εκείνες τις μέρες, πάνε είκοσιτόσα χρόνια, μάθαινε κάτι και με ρωταει στα καλά καθούμενα εκεί που πίναμε καφε στη Μελενίκου, αν εφευγα μακριά κι επαιρνα ενα πραγμα μόνο μαζί μου τι θα ήταν, αφηρημενα, να σου πω βαριόμουνα να απανταω όλο σε ξεκούδουνες ερωτήσεις που μου έκανε συνεχεια, ποιος ξερει τι δοκίμαζε πια, της λεω, "τα χαμόγελα των δικών μου". Ρε, τι κουφα μου απαντάς, είσαι καλά; ενα πραγμα πρεπει να μου πεις, να σου πω τι τύπος είσαι, μου είπε. Είμαι καλά; Έλα, ντε. Πάντως και σήμερα έτσι θα σου απαντούσα, να ξέρεις.
Είναι Σεπτεμβρης κι αντεχω κι αυτήν ακόμη την φρικτή κίνηση της πόλης. Ξερεις τι θα πει ΔΕΘ σε πλήρη λειτουργία για το κέντρο της Θεσσαλονίκης;
Μου λένε καλό χειμώνα και σκεφτομαι, μπα είναι μακριά ακόμα. Γλυκαίνω όταν σκεφτομαι ότι πλησιάζει όμως.
Φυσαει αερας τα μάγουλά μου, και είναι ωραία που φτασαμε εδώ που αγαπάω και θελω και περιμένω και χαίρομαι και γελάω. Που πάντα εχω κάτι καινούριο να μάθω.
Και κάθε Σεπτέμβρης είναι αλλιώς. Ευτυχώς.
Τα καλύτερα είναι αυτα που έρχονται. Αν είσαι εκεί. Αν δεν τα προσπεράσεις. Πριν φύγουν για να έρθουν άλλα. Όπως το μαύρισμα του καλοκαιριού. Όπως τα άσπρα σημάδια του μαγιώ στο σώμα που θα εχεις για λίγο ακόμα πάνω σου.

φωτιές, τώρα, Guns N' Roses και...

Από μακριά κοιτώντας και μαθαίνοντας από το πρωί του Σαββάτου τι συμβαίνει κάτω, όταν στη Θεσσαλονίκη λέμε κάτω εννοούμε την Αθήνα. Η κατασταση φαίνεται εφιαλτική. Ψάχνω στο χάρτη να καταλαβαω τι σημαίνει ανατολική Αττική. Άσχετη είμαι απο Αθήνα και πέριξ, έτσι κι αλλιώς. Επίσης, έτσι κι αλλιώς, το πρωτο που σκέφτομαι δεν είναι τα μέρη, είναι οι άνθρωποι. Η έκταση, μου φαίνεται τεράστια. Μιλάω με όσους φίλους μπορώ στην Αθήνα, ό,τι βλέπουν κι αυτοί από την τηλεόραση. Κοίτα, κοίτα στην τηλεόραση, το μάτι συνηθίζει την εικόνα της φωτιάς που γλύφει σπίτια, του καπνού που σκεπαζει τα πλάνα, την κλείνω.
Σαν ίδιο μου φαίνεται με κατι που έχω δει πιο παλιά και αυτό με τρομάζει, ρε. Μόνο αυτό να ήταν, θα μου πεις.
Κι όμως ποτε δεν είναι τίποτα ίδιο. Όλα αλλαζουν κι εμείς μαζί τους. Ή εμείς αλλαζουμε κι αλλαζουν όλα. Ή συμβαίνουν και τα δυο. Αυτό νομίζω είναι πιο πολύ, εκείνα αλλαζουν εμάς κι εμείς εκείνα.
Τις προάλλες διαβαζα ένα βιβλίο. "Αν το είχα διαβασει πριν απο πολλά χρόνια θα ήταν αλλιώς η ζωή μου", θα μπορούσα να πω, μη σου πω μου ήρθε να το πω. Δε γινόταν όμως. Γιατί...το είχα πρωτοδιαβασει πριν πολλά χρόνια, όντως. Γιατί λοιπόν τότε δεν το διαβασα έτσι; Άρα; Τι άρα; Ξέρεις πότε κάτι θα σε αλλάξει; Όταν θα έρθει η ώρα σου θα αλλαξεις. Μη ρωτάς τι κάνεις μέχρι τότε. Ζεις. Το τώρα.
Πριν λίγες μέρες μιλούσα με την Όλια Λαζαρίδου, κάναμε μια συνέντευξη. Τη ρώτησα αν είναι άνθρωπος που νοσταλγεί. "Μόνο στη δουλειά μου, στη ζωή καθόλου. Ίσως επειδή έχω την ευκαιρία να τα επεξεργάζομαι στη δουλειά μου όπου είναι πολύ δημιουργικά όταν γίνονται εκεί, έχω γλιτώσει από το να το κάνω στη ζωή μου. Στη ζωή πιστεύω ότι είναι ανθυγιεινό. Σε αποσπά από το να συγκεντρώσεις την προσοχή σου στο μόνο που πραγματικά έχουμε να διαχειριστούμε και είναι το παρόν μας. Αυτό γενικά το παραμελούμε πάρα πολύ γιατί είμαστε απασχολημένοι είτε να αναπολούμε είτε να κάνουμε σχέδια για το μέλλον και δεν το ζούμε στην πραγματικότητα. Μας φεύγει μέσα απ’ τα χέρια και λέμε, μα πού πήγε η χθεσινή μέρα, πού πήγε ο χρόνος ο περσινός; Έτσι κι αλλιώς ό,τι κι αν κάνει κανείς, τα πράγματα κυλάνε μέσα από τα δάκτυλά του ανεπαισθήτως, αυτή η επίγνωση πρέπει πιστεύω να μας κάνει να δινόμαστε στο παρόν μας. Να αποφεύγουμε να νοσταλγούμε, να μην επαναπαυόμαστε, να μη μισοκοιμόμαστε, αυτό κάνουμε οι περισσότεροι άνθρωποι, περνάμε τη ζωή μας σαν μισοκοιμισμένοι."
Μια ωραία απαντηση.
Οταν καταλαβαίνεις ότι ο χρόνος φευγει σαν αερας, περνά σαν το νερό ανάμεσα στα δάκτυλά σου, τι κάνεις; Τον κοιτάς να περνάει; Λες, άσε, αυτό θα το ζήσουμε μετά; Το ίδιο απελπισμένα -γιατί το ίδιο είναι, μη ξεγελιέσαι- λες, ό,τι κι αν κάνω είναι μάταιο, όλα περνάνε, όλα πεθαίνουν; Ή σε πιάνει μια λαχταρα να ζήσεις δυνατά με ό,τι, όσους κι όπως αγαπάς; Τι με ρωτάς; Ξέρεις τι θα απαντήσω αφού, δεν ξέρεις;

Υ.Γ.
Μαμά, να σε βάψω;
Γελάμε, με βάφει.
Α, είσαι το ωραιότερό μου έργο.
Καλά, είσαι και το πρωτο μου σε ζωγραφική προσώπου, εδώ που τα λέμε, συμπληρώνει με ενα τσαχπίνικο βλέμμα.
Ξαναγελάμε.


Και μετά...
Να σου βάλω τώρα ένα τραγούδι της εποχής σου, να, με εκείνους με μια μαλούρα να...
Άρχισε να πληκτρολογεί στο youtube, και άκου τι με έβαλε να ακούσω:

Καλά, πού τους έμαθε το μικρό μου κοριτσάκι, τους Guns N' Roses; "Don't Cry"; Και το σφυρίζει και τελεια όσο το ακούμε...

Summer in the city

Καλοκαίρι, με τον παραξενο καιρό του. Στη Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον. Μέρες που καίνε και μέρες με δυνατές βροχές. Καλοκαίρι παντού. Μέρες μεγάλες και νύχτες που ξεμυαλιζουν. Δε μαλώνεις ποτε τα παιδιά που κοιμούνται αργα το καλοκαίρι, ποτέ... Δεν έχει ώρες το καλοκαίρι. Δεν εχει ξυπνητήρι, εχει τον χρόνο να κυλάει κανονικά σαν το νερό στα σώματα, σαν τα βήματα με γυμνά πόδια στα πλακάκια της κουζίνας, στο μπαλκόνι με τα πεσμενα φύλλα από την χθεσινή βροχή ή, αν μπορείς, στην άμμο. Με τα ελάχιστα ρούχα, καλοκαιρινά μικρα φορεματα, ο ήλιος να χαιδευει τα σώματα που διψάνε για δροσιά και χάδι. Ενα φιλί εκεί που δεν το περιμένεις, ενα άγγιγμα, ενα χαμόγελο. Καλοκαίρι. Με την μυρωδιά του στον αέρα. Τους ήχους του. Έντομα, ζουζούνια, δεντρα, σιωπή και όλα στο φως. Ενα άσπρο φως όλα. Να κλείνεις τα μάτια, να ζαρώνεις το μέτωπο και να παίζεις κρυφτό με τον ήλιο. Μια βουτιά στον Αχέροντα, στα κρύα νερά του. Να νικας την αγριάδα του και να σε νικάει κι εκείνη. Πόσο μου έχει λείψει...
Φετος, διακοπές στην πόλη. Summer in the city.
Να κοιμάσαι όσο αργα θες. Να ξυπνας πάλι νωρίς, μη σου πω και πιο νωρίς από το χειμώνα, αλλα είναι αλλιώς... Ανοίγεις τα μάτια και ξυπνάς, η μέρα χωρίς ξυπνητήρι...
Γέλια με τα παιδιά, να είμαστε τόσες ώρες μαζί, τι ωραία που είναι... Πρωινές κουβέντες από μπαλκόνι σε μπαλκόνι με τους γείτονες που απεμειναν, χαλαρά δουλειές στο σπίτι, αυτα που αν είσαι στο σπίτι κάθε πρωί μπορεί να τα έχεις βαρεθεί αν όμως δεν τα ζεις είναι αλλιώς, πάλι αλλιώς. Πώς την λένε την ηλικιωμένη κυρία στο απέναντι μπαλκόνι, ακόμα δεν ξέρω το όνομά της, εκείνη ξέρει το δικό μου; Την επόμενη φορα θα τη ρωτήσω. "Πολύ ωραία αυτή η πλεκτή κουβέρτα", μου λεει τη στιγμή που πάω να την μαζεψω από τα κάγκελα,"έχω πλέξει κι εγώ τετοιες" μου λεει με χαμόγελο, "πω, πω, μπραβο σας", απαντάω εγώ και το εννοώ, αυτα τα χερια πάντα τα θαυμάζω.
Μιλάμε, γελάμε με τα παιδιά, σκραμπλ με τη Σαββίνα, othelo, επιτραπεζια παιγνίδια με κλέφτες κι αστυνόμους, όνομα-φυτό-ζώο-πόλη-πραγμα, ταινίες στο dvd, Λουί ντε Φινές αλλά και Βιζυηνό που βλέπαμε χθες στο κανάλι της Βουλής, "αχ ψυχή μου, τίποτα δεν είδες...", και θερινό σινεμά πήγαμε παρέα, ήταν πολύ ωραία, στις Συκιές, στο Άλσος. Βλέπουμε πολλές γαλλικές ταινίες αυτό το καλοκαίρι, σου είπα να δεις το "είναι τρελλοί αυτοί οι βόρειοι"; Δες το και αν μπορείς, πες μου και ποιος εκανε τη μεταφραση των υποτίτλων, μπραβο του, πραγματικά! Ακούμε γαλλικά, τα ξαναθυμάμαι,της λεω λεξεις, εκφρασεις, φετος θα κανει γαλλικά στο σχολείο, το περιμένει πώς και πώς! Έρχονται φίλοι της στο σπίτι. Φτιάχνει κρύες σοκολάτες, ο Δημήτρης της λεει ότι είναι τελεια μαγείρισσα, πίνουν σοκολάτες και τρώνε αυτοσχεδιες λιχουδιές της. Αν το μεσημέρι μείνουν για φαγητό, το μενού διαμορφώνεται ανάλογα, η ομορφιά της έκπληξης. Τι τρώνε τα παιδιά; Μαγείρεμα, φαγητό και παιχνίδι, περνάνε τα μεσημέρια. Δεν θυμάμαι ούτε ενα μεσημέρι που να ήθελα να κοιμηθώ παιδί, μα ούτε ένα. Το ίδιο κι αυτά, άδικο έχουν; Φευγουν οι φίλοι και ραντεβού για αύριο το πρωί πάλι. Ακούει την Χάνα Μοντάνα, ο αδελφός της την πειραζει, με βάζει να ακούω στο i pod τα δικά του. Έλα να χορεψουμε, λεει η μικρή και καλά εκείνη κάνει χορό τόσα χρόνια εγώ πώς θα τη θυμάμαι όλη αυτήν την χορογραφία; Δεν είναι πια μικρή. Το καλοκαίρι μεγαλώνει τα παιδιά. Ξαφνικά γυρίζω το κεφάλι να την κοιταξω εκεί που λέει κάτι με λεξεις που χρησιμοποιεί για πρωτη φορα κι αν είμαι τυχερή τη βλεπω με καινούριο βλεμμα και σαστίζω, πόσο μεγάλωσε το μωρό μου, όχι, δεν είναι πια μωρό, το μικρό μου έβγαλε φτερά, "δεν είμαι πια μωρό, μαμά"
Καλοκαίρι στην πόλη. Με ό,τι λείπει. Όπως πάντα. Με ό,τι ονειρευεσαι να έρθει. Με ό,τι λαχταράς. Με υπομονή. Όλα θελουν το χρόνο τους κι ωραία είναι όλα μόνο στον καιρό τους, στην ώρα τους. Αυτό νομίζω ότι εμαθα στα καλοκαίρια της ζωής μου. Να εμπιστευομαι τις ώρες που έρχονται. Χωρίς άγχος να τις μετράω. Το καινούριο ρολόι στο σπίτι μας, ενα υπέροχο δώρο της Νιόβης κάθε ώρα φερνει το κελάηδημα, τον ήχο κι άλλου πουλιού. Δεν έμαθα ακόμη να τα ξεχωρίζω, πού θα πάει όμως. Δεν ξερεις τι ωραίο που είναι να αλλαζουν έτσι οι ώρες. Βλέπω από το παραθυρο την ελιά που φούντωσε, βαρια τα κλαδιά της, ζορίστηκαν στην χθεσινή μεγάλη μπόρα. Αμα σου πω τι μου άλλο μου λείπει τα καλοκαίρια. Να γρατσουνιστούν χερια και πόδια απο φυτα γεμάτα ντομάτες, μελιτζανες και πιπεριές, να τα μυρίζω μόλις κοπούν, να τριγυρίσω σε ενα κτήμα, ενα χωραφι, εναν μπαχτσε. Μυρωδιά απο φύλλα ντοματιάς. Το πιο νόστιμο φαγητό απο μόλις μαζεμένα λαχανικά.
Με χαρα γυρισαμε χθες από το βιβλιοπωλείο, η κάθεμιά με την πραμάτεια της. Μια τσαντα βιβλία, τελεια! Βιαζομαι να χωθώ στις σελίδες τους, χθες με τη βροχή λίγο πρόλαβα να ξεκινήσω ένα, μετά ξεκινήσαμε μια κατασκευή, ενα μωσαϊκό στο τζάμι, αυτό διάλεξε από το βιβλιοπωλείο, με τη Σαββίνα, ήθελε χρόνο... Χαζευαμε και τους πλημμυρισμένους δρόμους, τι μπουρίνι, μαύρισε ο ουρανός και τα νερά να πέφτουν με μανία. Φυσικά βγήκαμε κι ας βραχήκαμε, εννοείται, τι ρωτάς; Πάντα το κάνουμε, μη σου πω το κάνουμε επίτηδες για να βραχούμε αλλα δεν το λεμε, ε, δεν πρόλαβα να διαβάσω πολύ. Σήμερα όμως...
Μέχρι να βάλω το μεσημεριανό φαγητό να γίνεται προλαβαίνω, μια χαρά!

Υ.Γ. Αν υπάρχει ένα νησί που λαχταράω πολύ να πάω είναι η Σύρος. Την έχω δει μόνο απο μακριά, από το καραβι που πριν χρόνια πήγαινε στην Αμοργό και σταθηκε για λίγο στη Σύρα. Έρωτας με την πρωτη ματιά. Η Τζένη κάνει διακοπές εκεί. Μου έστειλε αυτές τις φωτογραφίες, να ζηλεψω ή να το βάλω σκοπό να πάω επιτέλους; Λεω να κάνω το δευτερο, άντε να δούμε πότε!

καλοκαιρι...

Δύο τη νύχτα, προχθές, Σάββατο. Πόσο να ήταν; Το ένιωθες στο δέρμα σου, ζέστη αποπνικτική. Στο μπαλκόνι, όχι ότι ήταν πιο δροσερά, μ’ ένα βιβλίο να περάσει η ώρα. Γύρω ή κλειστά παντζούρια ή γείτονες κι αυτοί ξάγρυπνοι. Τα βουητά των κλιματιστικών έβγαζαν με φούρια ζεστό αέρα, έξω, ξεφυσώντας. Καλύτερα μέσα. Για φαντάσου… Η μικρή κοιμάται του καλού καιρού, της σκουπίζω το μέτωπο, δεν την ξυπνάει η ζέστη, ευτυχώς. Ξαπλωμένη στο κρεβάτι, λοιπόν νομίζω τα μισά βιβλία της ζωής μου έτσι τα έχω διαβάσει. Το βιβλίο στα χέρια, 2009, τέσσερις αιώνες πριν οι ιστορίες του βιβλίου, άλλος κόσμος, έεελα που τότε ήταν καλύτερα, αστειεύεσαι βέβαια…κι αν δεν αστειεύεσαι, άσε τις μιζέριες… Θυμάμαι μια σκηνή από τη «Ζωή του Μπράιαν». Monty Pythons, The life of Brian. Α, γεια σου… Κάθε φορά που ακούμε με τα παιδιά, «α, τότε ήταν ωραία η ζωή, αγνή, αληθινή, καθαρή», την θυμόμαστε και γελάμε, αυτήν θυμήθηκα τώρα και χαμογελάω. Περνάει η ώρα. «Noblesse de robe», αριστοκρατία της τηβέννου, εκεί ήμουν όταν στις τρεις ακριβώς άρχισε να φυσάει. Ένα αεράκι σαν δώρο. Σε λίγο δυνάμωσε, αέρας κανονικός. Έσβησαν τα τελευταία αναμμένα φώτα στην πόλη. Ο αέρας έφερε δροσιά κι αυτή ύπνο. Πολύ θέλει νομίζεις; Τελείωσα το κεφάλαιο, αυτό το κόλλημά μου πια, στη μέση να μην μπορώ να σταματήσω. Έκλεισα το βιβλίο, έκλεισα και τα μάτια. Μια μυρωδιά καλοκαιριού στη μύτη. Ποτέ δεν είχα καλή όσφρηση. Δεν ήταν ποτέ αυτονόητη. Από παιδί. Για αυτό ο κόσμος μου είναι μυρωδιές. Άνθρωποι, πράγματα, εποχές είναι οι μυρωδιές που αγαπώ και ψάχνω.
Πρωί-πρωί. Ένας θόρυβος στην κουζίνα. Ο αέρας ξεκαρφίτσωσε χαρτάκια από τον πίνακα με φελλό που είναι στην κουζίνα Έπεσαν κάτω τα πιο καινούρια καρφιτσωμένα. Έμεινε ένα παλιό χαρτάκι. Πού το είχα βρει; Πού το είχα δει; Πού το είχα διαβάσει; Δεν θυμάμαι… «Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γίνονται οι λέξεις σου. Πρόσεχε τις λέξεις σου, γίνονται οι πράξεις σου. Πρόσεχε τις πράξεις σου, γίνονται οι συνήθειές σου. Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γίνονται ο χαρακτήρας σου. Πρόσεχε το χαρακτήρα σου, γίνεται το πεπρωμένο σου…»
Καμιά φορά, έλεγε μια παλιά μου φίλη η Μαρία, δεν το καταλαβαίνεις, αλλά η ζωή σου αλλάζει από μικρά πράγματα. Και μήπως ξέρεις πότε τα μικρά είναι ή γίνονται μεγάλα; Ή το ξέρεις πάντα; Καλοκαιρινές κουβέντες χωρίς σημασία.
Η Έρη μου έλεγε σήμερα, θα έρθεις στη συναυλία, τελείωσε. Άντε πια…Αφήνουμε τόσα ωραία πράγματα και περνάνε, δεν τα ζούμε, και τι είναι η ζωή, τα ωραία είναι που πρέπει να ζήσουμε. Στ’ ορκίζομαι πιο ωραία μου το είπε, τσάτρα-πάτρα στο λέω εγώ. Για αυτό σου λέω Έρη, την άλλη ιστορία εσύ θα την γράψεις, εγώ μόνο τον τίτλο θα βάλω, έλα ξεκίνα… «Dimitraaki…tsakisou…»...

Τα λόγια και τα έργα

Αν η ζωή ήταν μια φραση θα μπορούσε να ήταν αυτή από τον Δον Κιχώτη:
Κανένας δεν είναι παραπάνω από τον άλλον, αν δεν κάνει τίποτα παραπάνω από τον άλλον"

Ο Μιγκελ ντε Θερβάντες στα εικοσιτρια του χρόνια, κατατασσεται στο στρατό. Μισθοφόρος. Παίρνει μέρος στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, στην εκστρατεία της Κέρκυρας, στην πολιορκία του Ναβαρίνου. Επιστρεφοντας στη Βαρκελώνη, το πλοίο όπου βρίσκονται αυτός και ο αδελφός του καταλαμβάνεται απο βερβερίνους πειρατές. Αιχμάλωτος στο Αλγερι. Πρωτη απόπειρα απόδρασης. Δευτερη, που πετυχαίνει. Κρύβεται με τον αδελφό του και δεκατεσσερεις ακόμη κρατούμενους σε μια σπηλιά.
(οι περιπετειες της ζωής του Θερβάντες είναι το θεμα αυτού του τραγουδιού, λόγια: Μπέττυ Κομνηνού, μουσική και ερμηνεία: Νενα Βενετσάνου)

Subscribe Free
Add to my Page

Αυτό το γεγονός έδωσε το έρεισμα για την ιδέα η παράσταση "Δον Κιχώτης" του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης να ξεκινά με μια σκηνή σε μια ακτή στο Αλγέρι όπου ο Θερβάντες και άλλοι αιχμάλωτοι που δραπετευσαν μαζί, όπως συνεβη και στην πραγματική ζωή του συγγραφεα, περιμένουν ένα πλοίο που θα τους παει μακριά. Έτσι ξεκινά η παρασταση και μετά θέταρο στο θέατρο ξεδιπλώνεται η ιστορία του Δον Κιχώτη.
Μια παρασταση με την βασική ιδεα του ονείρου, χωρίς αυτό ο Δον Κιχώτης δεν υπάρχει. Έξυπνος ή αφελής, ευγενής, γενναίος, αυτό είναι ό,τι τον χαρακτηρίζει περισσότερο απ'όλα, δεν μπορεί να ζήσει χωρίς να ονειρευεται και να ελπίζει, χωρίς να βλεπει τον κόσμο με τα δικά του μάτια. "Πρεπει να βλεπεις πάντα με τα δικά σου μάτια γιατί οι περισσότεροι θελουν να βλεπεις με τα δικά τους μάτια"
Μια παρασταση που θα ξαναέβλεπα ευχαρίστως. Ο Γιώργος Κιμούλης φτιάχνει ρόλο. Αυτό είναι κάτι που όταν συμβαίνει στο θεατρο με κερδίζει πραγματικά. Είναι ο Δον Κιχώτης. Σαν να μάζεψε πολλά και κρατησε τα απαραίτητα. Και μαζί με όλα τα άλλα, τις απαιτήσεις του ρόλου και την ερμηνεία του, είναι άθλος πραγματικά να μιλά με αυτό το μακιγιαζ και αυτήν την εξάρτυση. Πολύ καλός Σάντσο και ο Δημήτρης Πιατάς.
Η παράσταση παίζει για τελευταία μέρα σήμερα στο Θεατρο Κήπου στην Θεσσαλονίκη, μετα συνεχίζει μια μεγαλη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα.
Κι ας με ενοχλούν στο θεατρο οι "ψείρες" πολύ, όμως εδώ, είναι και αυτή η κακή ηχητική του συγκεκριμένου θεάτρου, μου φανηκαν σαν απαραίτητο κακό.
Συντελεστες της παραστασης:
Διασκευή – σκηνοθεσία: Γιάννης Καραχισαρίδης
Σκηνικά: Πάβελ Ντομπρίσκι
Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ
Σύνθεση τραγουδιών: Θάνος Μικρούτσικος
Στίχοι: Αγαθή Δημητρούκα
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Χορογραφίες: Σεσίλ Μικρούτσικου
Συνεργάτης σκηνογράφου: Σοφία Παντουβάκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Χρήστος Ασλανίδης
Βοηθός ενδυματολόγου: Ιωάννα Στεφανοπούλου
Ηθοποιοί:
Δον Κιχώτης: Γιώργος Κιμούλης
Σάντσο: Δημήτρης Πιατάς
Δουλτσινέα: Κλειώ – Δανάη Οθωναίου
Πανδοχέας: Γιώργος Ζιόβας
Καράσκο: Ισίδωρος Σταμούλης
Πέντρο: Γιώργος Γιαννόπουλος
Οικονόμος: Σταυρούλα Σπυρίδωνος
Κουρέας: Θοδωρής Προκοπίου
Ιερέας: Βασίλης Πουλάκος
Αντώνια: Μαρία Κόμη – Παπαγιαννάκη
Χουάν: Μιχάλης Σάκκουλης
Λόπε: Γιάννης Μυλωνάς

Για την αυριανή εκπομπή, έχω αγωνία. Θα έρθει η Marta Sebestyen, μια σπουδαία φωνή της παγκόσμιας μουσικής σκηνής, η φωνή των τραγουδιών του βραβευμένου με Όσκαρ και για τη μουσική, "Άγγλου Ασθενή".
Ερμηνεύτρια, ερευνήτρια, φορέας της πλούσιας παραδοσιακής μουσικής της Ουγγαρίας, η Μάρτα Σεμπεστιέν θα έρθει, θα μας μιλήσει για τη ζωή της και την μουσική, για τα τραγούδια, μπορεί και να μας τραγουδήσει κιόλας...


Για την ώρα δυο μικρα βίντεο όπου μπορείς να ακούσεις τη φωνή της





Η επίσημη ιστοσελίδα της είναι αυτή: http://sebestyenmarta.hu
Τα λέμε αύριο λοιπόν!

Υ.Γ. Κωστα, σε ευχαριστώ για την "Καλημέρα" από το Καζαβίτι της Θάσου.

Ένα ταξίδι ζωής με μοτοσικλέτα

Για αυτό το ταξίδι του θα μας μιλήσει αύριο στην εκπομπή ο Ηλίας Βροχίδης.
Ξεκίνησε απο την Ελλαδα και, πάντα με μοτοσικλέτα, διέσχισε την Τουρκία, το Ιράν, το Πακιστάν την Ινδία, και όχι μόνο... Στη δε Αρμενία, εμεινε αρκετα περισσότερο απ'ό,τι στα άλλα μερη.
Ήταν πραγματικά ενα ταξίδι ζωής με μοτοσικλέτα.
Γνώρισε τόπους και ανθρώπους, έζησε μαζί τους ως ταξιδιώτης και όχι ως τουρίστας. Τόλμησε κι εκανε πραγματικότητα ενα όνειρό του. Για αυτό θα μιλήσουμε αύριο στην εκπομπή.


Αντιγράφω απο το blog του ενα κείμενό του που έγραψε τον Αυγουστο του 2008. Νομίζω ότι και μόνον αυτό το κείμενο δείχνει τι άνθρωπος είναι, τι αγαπαει και πώς σκεφτεται. Να μπείτε όμως στο blog του (η διευθυνση είναι : http://greece2india.apriliabikers.gr/ilias/) και να διαβασετε κομμάτι κομμάτι το θαυμαστό οδοιπορικό του.
Ευχαριστώ πολύ τον Φώτη Βακαλόπουλο που μου γνώρισε τον Ηλία και το ταξίδι του και χάρη σε αυτόν θα μιλήσουμε αύριο στην εκπομπή.

"Ταξιδεύοντας γνωρίζω έναν παράξενο κόσμο.

Έχω ένα παράξενο άλογο, που πίνει κάποιο νερό που εγώ δε μπορώ να το πιω. Αυτό το νερό δεν το βρίσκεις σε ποτάμια ή λίμνες. Το έχουν σε κάποια ειδικά μαγαζιά, όπου μαζεύονται όλα αυτά τα παράξενα άλογα και κάτι μεγάλα, σιδερένια κάρα. Αυτά τα άλογα όταν δεν κινούνται δε σου ζητάνε νερό. Μπορείς να τα κρατήσεις στην καλύβα σου για όσο καιρό θέλεις χωρίς να τους δώσεις ούτε σταγόνα απ’ αυτό το ειδικό νερό.

Το άλογο μου έχει πάνω του ένα μαγικό κουμπί! Τη νύχτα, όταν το πατάω, ξαφνικά μπροστά μου γίνεται μέρα. Όταν κοιτάζω γύρω μου είναι ακόμη νύχτα, αλλά για πολλά μέτρα μπροστά μου είναι μέρα.

Το άλογό μου μου είναι πολύ πιστό· τόσο που δεν έχει δική του άποψη. Προχωράει μόνο όταν του πω εγώ. Σταματάει ακριβώς όποτε του δώσω εντολή. Ακόμη και το χλιμίντρισμα το κάνει μόνο όταν εγώ θέλω.

Σε μερικά σπίτια που με φιλοξενούν βλέπω παράξενες μηχανές. Είναι μία, που όταν λειτουργεί σηκώνεται αέρας μέσα στο σπίτι. Κάποιοι πλούσιοι άνθρωποι έχουν μία άλλη μηχανή που αλλάζει τον καιρό μέσα στο δικό τους σπίτι μόνο. Τι εγωιστές που είναι… Μόνο για το δικό τους σπίτι ενδιαφέρονται. Για παράδειγμα, αν είναι καλοκαίρι κι έχει πολύ ζέστη, τότε μέσα σε λίγα λεπτά στο σπίτι τους φθινοπωριάζει. Αν είναι χειμώνας κι έχει κρύο, αυτοί δεν υποφέρουν. Πατώντας ένα κουμπί, στο σπίτι τους έρχεται η άνοιξη.

Στα περισσότερα σπίτια που έχω επισκεφθεί έχουν ένα δικό τους ρυάκι που περνάει από ‘κει. Δε χρειάζεται να κουβαλάν το νερό από μακρινές πηγές, ποτάμια ή πηγάδια.

Έχουν και μια άλλη μηχανή που δε μου αρέσει καθόλου. Όταν τη βάζουν να λειτουργήσει, ξαφνικά μπαίνουν στο σπίτι τους πολλοί άνθρωποι. Τους περισσότερους τους ξέρουν, αλλά κάποιους όχι. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έρχονται είναι πολύ κακοί. Σκοτώνουν, κλέβουν και λένε ψέματα, πολλά ψέματα. Παρ’ όλα αυτά, σχεδόν όλοι τους αγαπάνε και τους βάζουν με χαρά στο σπίτι τους. Αν θέλουν μπορούν να τους διώξουν πατώντας ένα κουμπί μόνο, αλλά δεν το κάνουν. Πολλοί περνάνε όλη τους τη ζωή μαζί μ’ αυτούς, βλέποντας τα εγκλήματα που κάνουν, αλλά αντί να ενοχλούνται, θέλουν να βλέπουν όλο και περισσότερα.

Φαίνονται σα να μην είναι άνθρωποι αυτοί που χαίρονται βλέποντας αυτά. Σα να είναι αναίσθητα τέρατα που διψούν για αίμα. Δεν ξέρω, όμως, αν μπορώ να τους χαρακτηρίσω έτσι, γιατί η πλειοψηφία των ανθρώπων που συναντάω διασκεδάζει μ’ αυτόν τον τρόπο. Είναι δυνατόν να υπάρχουν τόσα πολλά τέρατα; Και οι άνθρωποι τι γινήκανε; Τους φάγανε τα τέρατα;

Σ’ αυτόν τον παράξενο κόσμο έχουν και κάτι άλλο που το χαίρομαι πολύ. Είναι κάτι χαρτάκια, που όταν τα δίνω στον κόσμο κάνει ό,τι θέλω εγώ. Σαν υπηρέτες μου γίνονται. Όταν τους δίνω αυτά τα χαρτάκια κάνουν ό,τι κι αν τους ζητήσω. Και πόσο χαίρονται όταν τα παίρνουν στα χέρια τους… Τα μετράνε και τα ξαναμετράνε κι όσο πιο πολλά είναι, τόσο πιο πολύ χαίρονται. Μ’ αρέσει, γιατί μου δείχνουν πως τους κάνω ευτυχισμένους.

Ακόμη και οι πιο σοβαροφανείς άνθρωποι τα παίρνουν γρήγορα και κάνουν οτιδήποτε τους πω. Εκείνοι, όμως, δε θέλουν να μου δείξουν τη χαρά τους. Νομίζω, όμως, ότι μέσα τους κι εκείνοι χαίρονται. Όλοι όσοι παίρνουν αυτά τα χαρτάκια χαίρονται.

Η μόνη εξαίρεση είναι κάποιοι ελάχιστοι άνθρωποι· πολλές φορές Μουσουλμάνοι παρατήρησα. Όταν με φιλοξένησαν στο σπίτι τους ή όταν με βοηθήσανε εγκάρδια σε κάποιο μου πρόβλημα, συνέβη κάποιες λίγες, πολύ λίγες ευτυχώς, φορές να μπερδευτώ και να σκεφτώ όπως οι άλλοι, οι παράξενοι άνθρωποι. Πέρασε απ’ το μυαλό μου να τους δώσω μερικά από αυτά τα χαρτάκια για να τους κάνω ευτυχισμένους. Αυτοί οι φτωχοί, σπουδαίοι άνθρωποι, όμως, δεν τα δέχτηκαν. Φαινόταν σα να μην έχουν καμία αξία γι’ αυτούς.

Πω πω, πόσο χάρηκα! Μου θύμισαν το δικό μου κόσμο. Εκείνον στον οποίο ζούσα όταν ήμουνα μικρός. Τώρα όλο και πιο σπάνια ζω σ’ εκείνο τον κόσμο. Πού να ‘χει πάει άραγε εκείνος ο κόσμος που δε μου είναι παράξενος, που τον καταλαβαίνω τόσο καλά; Θα τον βρω άραγε ποτέ στο ταξίδι μου;

Ηλίας Βροχίδης
1 Αυγούστου 2008
Dushanbe, Τατζικιστάν"


(Οι φωτογραφίες είναι από το blog του Ηλία Βροχίδη, τραβηγμενες από τον ίδιο κατα τη διάρκεια του ταξιδιού του)

Ο Κεν Ρόμπινσον μιλά για το σχολείο που σκοτώνει τη δημιουργικότητα

Το βίντεο αυτης της ομιλίας το είδα χάρη σε μια αναρτηση του blog "το ημερολόγιο ενός δασκάλου" Όπως σας ελεγα και στην εκπομπή, στο ραδιόφωνο, δεν γνωρίζω προσωπικά τον δασκαλο που το εχει, μεσα απο το ιστολόγιό του, το οποίο μου αρεσει πολύ, και παρεμπιπτόντως γνώρισα από το blog του Νίκιπλου, ξερω όσα ξερω. Το παρακολουθώ, υπαρχει θα δείτε, δεξια, στις συνδεσεις, στα λινκ του "συνblogάρουν".
Έτσι λοιπόν ανακάλυψα αυτό το βίντεο. Είναι μια ομιλία στο TED (όπου TED conference, βλέπε τρεις λεξεις: Technology, Entertainment, Design. Πρωτη χρονια πραγματοποίησης του συνεδρίου ήταν το 1984. Από τότε, κάθε χρόνο, άνθρωποι από τους χώρους της τεχνολογίας, της ψυχαγωγίας, της επιστήμης, της τεχνης (θα ανακαλύψετε κι άλλες κατηγορίες παρακολουθώντας τις ομιλίες στο TED) εκθετουν τις απόψεις τους σε ολιγόλεπτες ομιλίες τους)
Για τον Ken Robinson, μπορείτε να διαβάσετε εδώ http://www.sirkenrobinson.com/
Tο θέμα της ομιλίας του, η ανθρωπινη δημιουργικότητα, εστιάζοντας στα παιδιά και την εκπαίδευση.
Τι είναι δημιουργικότητα; Πώς μπορούμε να την ορίσουμε; Τι ξερουμε για αυτήν;
Δημιουργικότητα και εκπαίδευση.
Για τι και πώς εκπαιδευουμε τα παιδιά μας;
Τι ξερουμε, τι μπορούμε να ξερουμε για το μελλον όπου θα ζήσουν τα παιδια μας;
Δημιουργικότητα και πρωτοτυπία.
Η ανθρωπινη φαντασία.
Ο φόβος του λάθους. Το ρίσκο. Η πρωτοτυπία.
Ιεραρχία θεμάτων στο παγκόσμιο εκπαιδευτικό σύστημα.
Τρία πραγματα που ξερουμε για την ευφυΐα.


Πολλά, ουσιαστικά, ειδικά για το ελληνικό εκπαιδευτικό συστημα (και όχι μόνο... οι νεοελληνες γονεις σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι καλύτεροι του εκπαιδευτικού συστήματος...)και ενδιαφεροντα όσα λεει ο Κεν Ρόμπινσον. Είτε συμφωνήσεις, είτε διαφωνήσεις. Και τα λεει με εναν εξίσου ενδιαφεροντα τρόπο. Σοβαρα, χωρίς σοβαροφάνεια, με χιούμορ, με μετρημενες δόσεις συγκίνησης και γέλιου.
(αυτός είναι αγγλοσαξωνικός τρόπος; πες μου εσύ που ξερεις, γιατί μου αρεσει πολύ)

Η μεταφραση στα ελληνικά της ομιλίας είναι της Θεοδώρας Αποστολοπούλου.


"...Υπήρχαν τρεις θεματολογίες, έτσι δεν είναι, στο όλο συνέδριο, οι οποίες είναι σχετικές με αυτά που θέλω να πω.
Μία από αυτές είναι η εντυπωσιακή απόδειξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας σε όλες τις παρουσιάσεις που είχαμε και σε όλους τους ανθρώπους εδώ. Μόνο και μόνο η ποικιλία και το εύρος της.
Η δεύτερη είναι οτι μας έβαλε σε μια θέση όπου δεν έχουμε ιδέα για το τι πρόκειται να συμβεί, όσο αφορά το μέλλον. Καμία ιδέα για το πώς μπορεί να εξελιχτεί αυτό.
Ενδιαφερομαι γαι την εκπαίδευση - στην πραγματικότητα, βρίσκω οτι όλοι έχουν κάποιο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση. Εσείς δεν έχετε; Το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον.
Αν είστε σε ένα πάρτι, και πείτε οτι δουλεύετε στην εκπαίδευση- στην πραγματικότητα, δεν πάτε συχνά σε πάρτι, αν δουλεύετε στην εκπαίδευση. Δεν σας καλούν. Και δεν ανταποδίδουν την πρόσκληση, παραδόξως. Αυτό μου φαίνεται περίεργο. Αλλά εάν είστε σε πάρτι, και πείτε σε κάποιον, ξέρετε, σας ρωτάνε: «Τι δουλειά κάνεις;» και πείτε οτι δουλεύετε στη εκπαίδευση, βλέπετε το αίμα να φεύγει από το πρόσωπό τους. Σκέφτονται: «Ω Θεέ μου, Γιατί σε μένα; Τη μοναδική βραδιά εξόδου μου όλη τη βδομάδα». Αλλά αν τους ρωτήσετε για τη δική τους εκπαίδευση, σας καρφώνουν στον τοίχο. Διότι είναι ένα από αυτά τα πράγματα που πάει βαθιά στους ανθρώπους, δεν έχω δίκιο; Όπως η θρησκεία και το χρήμα και άλλα πράγματα.
Έχω μεγάλο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση, και νομίζω οτι όλοι έχουμε. Έχουμε τεράστιο δικαιωματικό ενδιαφέρον γι' αυτή, εν μέρει επειδή η εκπαίδευση είναι προορισμένη να μας πάει σε ένα μέλλον που δεν μπορούμε να συλλάβουμε. Αν το σκεφτείτε, τα παιδιά που ξεκινούν το σχολείο φέτος θα συνταξιοδοτηθούν το 2065. Κανένας δεν έχει την παραμικρή ιδέα- παρ' όλη τη γνώση που παρελαύνει εδώ τις τελευταίες τέσσερις ημέρες - για το πώς θα είναι ο κόσμος σε πέντε χρόνια. Ωστόσο, πρέπει να τα εκπαιδεύσουμε γι' αυτόν. Έτσι η μη προβλεψιμότητα, νομίζω, είναι εντυπωσιακή.
Και το τρίτο μέρος της είναι αυτό, στο οποίο όλοι συμφωνήσαμε, οι πραγματικά εντυπωσιακές ικανότητες που έχουν τα παιδιά- οι ικανότητές τους για καινοτομία...
[...] ο ισχυρισμός μου είναι οτι όλα τα παιδιά έχουν τρομερά ταλέντα. Και τα σπαταλάμε αλύπητα. Έτσι θέλω να μιλήσω για την εκπαίδευση και θέλω να μιλήσω και για τη δημιουργικότητα. Ο ισχυρισμός μου είναι ότι η δημιουργικότητα είναι σήμερα τόσο σημαντική για την εκπαίδευση όσο και ο αλφαβητισμός, και πρέπει να την αντιμετωπίζουμε με την ίδια τακτική...
Άκουσα μια φοβερή ιστορία πρόσφατα - που λατρεύω να τη διηγούμαι - για ένα μικρό κορίτσι σε κάποιο μάθημα ζωγραφικής. Ήταν έξι ετών και καθόταν στο πίσω μέρος της αίθουσας και ζωγράφιζε και η δασκάλα είπε ότι το κοριτσάκι σπάνια πρόσεχε, αλλά σε αυτό το μάθημα ζωγραφικής το έκανε. Η δασκάλα ήταν εντυπωσιασμένη και πήγε προς τα εκεί και τη ρώτησε: «Τι ζωγραφίζεις;» Και το κοριτσάκι είπε: «Ζωγραφίζω μία εικόνα του Θεού». Και η δασκάλα είπε, «Μα κανείς δεν ξέρει πώς είναι ο Θεός». Και το κοριτσάκι απάντησε, «Θα μάθουν σε ένα λεπτό».
Όταν ο γιος μου ήταν τεσσάρων ετών στην Αγγλία- στην πραγματικότητα ήταν τεσσάρων παντού, για να είμαι ειλικρινής. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, όπου και να πήγαινε ήταν τεσσάρων εκείνη τη χρονιά.
Ήταν στη θεατρική παράσταση της Γέννησης. Θυμάστε την ιστορία; Όχι, ήταν σημαντικό. Ήταν μεγάλη ιστορία. Ο Μελ Γκίμπσον γύρισε τη συνέχεια. Μπορεί να τη έχετε δει: «Η Γέννηση 2». Ο Τζέιμς πήρε το ρόλο του Ιωσήφ, για τον οποίο ήμασταν όλοι ενθουσιασμένοι. Τον θεωρούσαμε από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Είχαμε γεμίσει το μέρος με ατζέντηδες που φορούσαν μπλουζάκια με το σλόγκαν: «Ο Τζέιμς Ρόμπινσον ΕΙΝΑΙ ο Ιωσήφ!»
Δεν χρειαζόταν να μιλήσει, αλλά γνωρίζετε το σημείο όπου οι τρεις μάγοι έρχονται φέρνοντας δώρα. Φέρνουν σμύρνα, λιβάνι και χρυσάφι. Αυτό συνέβη στ' αλήθεια. Καθόμασταν εκεί και νομίζω μπερδεύτηκαν...
[...]Τέλος πάντων, τα τρία αγοράκια βγήκαν, τετράχρονα με πετσέτες στα κεφάλια τους, και ακούμπησαν αυτά τα κουτιά κάτω, και το πρώτο αγόρι είπε, «Σου φέρνω χρυσό». Και το δεύτερο αγόρι είπε, «Σου φέρνω σμύρνα». Και το τρίτο αγόρι είπε, «Ο Φρανκ έστειλε αυτό».
Αυτό που έχουν κοινό αυτά τα παραδείγματα είναι ότι τα παιδιά θα ρισκάρουν.
Εάν δεν ξέρουν, θα κάνουν μια προσπάθεια.
Δεν έχω δίκιο; Δεν φοβούνται να κάνουν λάθος.
Δεν εννοώ ότι το να κάνεις λάθος είναι το ίδιο πράγμα με το να είσαι δημιουργικός. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι αν δεν είσαι προετοιμασμένος να κάνεις λάθος, δεν θα σκεφτείς ποτέ κάτι πρωτότυπο. Αν δεν είσαι προετοιμασμένος να κάνεις λάθος.
Και μέχρι να φτάσουν στην ενηλικίωση, τα περισσότερα παιδιά έχουν χάσει αυτή την ικανότητα. Φοβούνται να κάνουν λάθος.
Διοικούμε τις εταιρίες μας με αυτό τον τρόπο. Στιγματίζουμε τα λάθη. Και διευθύνουμε σήμερα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα όπου τα λάθη είναι το χειρότερο πράγμα που μπορείς να κάνεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους κάνοντάς τους να ξεχνούν τις δημιουργικές του ικανότητες.
Ο Πικάσο κάποτε είπε αυτό: είπε ότι όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν.
Το πιστεύω αυτό ακράδαντα: ότι δεν μεγαλώνουμε ώστε να γίνουμε δημιουργικοί, μεγαλώνουμε ώστε να το ξεχάσουμε. Ή αλλιώς, εκπαιδευόμαστε να το ξεχάσουμε. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Ζούσα στο Στράτφορντ μέχρι πριν από πέντε χρόνια περίπου. Στην πραγματικότητα, μετακομίσαμε από το Στράτφορντ στο Λος Άντζελες. Οπότε καταλαβαίνετε πόσο ομαλή ήταν αυτή η αλλαγή!
Στη πραγματικότητα, ζούσαμε σε ένα μέρος που λέγεται Σνίδερφιλντ, ακριβώς έξω από το Στράτφορντ, όπου γεννήθηκε ο πατέρας του Σέξπιρ. Έχετε σοκαριστεί με τη σκέψη; Εγώ είχα. Δεν είχατε σκεφτεί τον Σαίξπηρ να έχει πατέρα, έτσι δεν είναι; Διότι δεν φαντάζεστε το Σαίξπηρ σαν παιδί, έτσι δεν είναι; Ο Σαίξπηρ εφτά χρονών; Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ. Εννοώ, ήταν εφτά κάποτε. Ήταν στο τμήμα Αγγλικών κάποιου, όχι; Πόσο ενοχλητικό πρέπει να ήταν αυτό; «Πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο». Να τον έστελνε ο μπαμπάς του για ύπνο, ξέρετε, τον Σαίξπηρ: "Πήγαινε για ύπνο, τώρα!» στο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, «και βάλε κάτω το μολύβι τώρα. Και σταμάτα να μιλάς έτσι. Τους μπερδεύεις όλους».

Τέλος πάντων, μετακομίσαμε από το Στράτφορντ στο Λος Άντζελες, και θέλω να πω λίγα λόγια γι' αυτή τη μετάβαση. Ο γιος μου δεν ήθελε να έρθει. Έχουμε δύο παιδιά. Εκείνος είναι τώρα 21 και η κόρη μου 16. Δεν ήθελε να έρθει στο Λος Άντζελες. Το λάτρευε, αλλά είχε μια κοπέλα στην Αγγλία. Ήταν ο έρωτας της ζωής του, η Σάρα. Την ήξερε ένα μήνα. Προσέξτε, είχαν κιόλας την τέταρτη επέτειό τους, γιατί (ενας μήνας)είναι πολύς καιρός όταν είσαι 16. Τέλος πάντων, ήταν πολύ ταραγμένος στο αεροπλάνο, και είπε: «Δεν θα ξαναβρώ ποτέ πια κάποια σαν τη Σάρα». Και ήμασταν μάλλον χαρούμενοι μ' αυτό, ειλικρινά, επειδή εκείνη ήταν ο κύριος λόγος που φύγαμε από τη χώρα.
Kάτι σου κάνει εντύπωση όταν πας στην Αμερική και όταν ταξιδεύεις σε όλο τον κόσμο: Όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο έχουν την ίδια ιεραρχία θεμάτων. Όλα! Δεν έχει σημασία το πού βρίσκεσαι. Θα περίμενες να είναι διαφορετικά, αλλά δεν είναι. Στην κορυφή βρίσκονται τα μαθηματικά και οι γλώσσες, μετά οι ανθρωπιστικές επιστήμες, και στο τέλος είναι οι τέχνες. Παντού στη Γη. Και σχεδόν σε κάθε σύστημα, υπάρχει ιεραρχία μέσα στις ίδιες τις τέχνες. Τα εικαστικά και η μουσική συνήθως βρίσκονται ιεραρχικά πιο ψηλά στα σχολεία απ΄ ό,τι το θέατρο και ο χορός. Δεν υπάρχει ούτε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στον πλανήτη που να διδάσκει καθημερινά χορό στα παιδιά με τον τρόπο που τους διδάσκουμε μαθηματικά. Γιατί; Γιατί όχι; Νομίζω οτι αυτό είναι σημαντικό. Πιστεύω οτι τα μαθηματικά είναι σημαντικά, αλλά το ίδιο και ο χορός. Τα παιδιά χορεύουν όλη την ώρα αν αυτό τους επιτρέπεται, όλοι το κάνουμε. Όλοι έχουμε σώματα, δεν έχουμε; Έχασα κάτι;
Ειλικρινά, αυτό που συμβαίνει είναι ότι, όταν τα παιδιά μεγαλώνουν, τα εκπαιδεύουμε προοδευτικά από τη μέση και πάνω. Και επικεντρωνόμαστε στο κεφάλι τους. Και ελαφρώς προς τη μία μεριά.
Εάν συνέβαινε να επισκεφτείτε την εκπαίδευση, σαν εξωγήινος, και να ρωτήσετε: «Πού χρησιμεύει αυτό: η δημόσια εκπαίδευση;» Νομίζω ότι θα καταλήγατε - αν βλέπατε το αποτέλεσμα, ποιος πραγματικά ωφελείται από αυτό, ποιος κάνει όλα αυτά που πρέπει, ποιος παίρνει όλους τους πόντους, ποιοι είναι οι νικητές - νομίζω ότι θα καταλήγατε στο ότι ο συνολικός σκοπός της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο είναι το να παράγει καθηγητές πανεπιστημίου. Αυτό δεν είναι;
Αυτοί είναι οι άνθρωποι που βγαίνουν από την κορυφή. Και ήμουν κι εγώ ένας από αυτούς, ορίστε λοιπόν.
Συμπαθώ τους καθηγητές πανεπιστημίου, αλλά ξέρετε, δεν θα έπρεπε να τους θεωρούμε σαν το υψηλότερο δείγμα ανθρώπινου επιτεύγματος. Είναι απλά μια μορφή ζωής, άλλη μία μορφή ζωής.
Αλλά είναι μάλλον περίεργοι και το λέω γιατί τους συμπαθώ. Υπάρχει κάτι περίεργο σχετικά με τους καθηγητές από την εμπειρία μου - όχι όλοι τους, αλλά τυπικά - ζουν μέσα στο κεφάλι τους. Ζουν εκεί πάνω και ελαφρώς προς τη μία πλευρά. Έχουν αποσυνδεθεί από το σώμα τους, με την κυριολεκτική σημασία. Βλέπουν το σώμα τους σαν ένα μέσο μεταφοράς για το κεφάλι τους, έτσι δεν είναι; Είναι ένας τρόπος να πηγαίνουν το κεφάλι τους σε συναντήσεις.
Αν θέλετε πραγματική απόδειξη εξωσωματικής εμπειρίας, παρεμπιπτόντως, πηγαίνετε σε ένα συνέδριο υψηλόβαθμων ακαδημαϊκών, και εμφανιστείτε στη ντίσκο την τελευταία νύχτα. Και εκεί θα το δείτε, μεγάλοι άντρες και γυναίκες να λικνίζονται ανεξέλεγκτα, εκτός ρυθμού, περιμένοντας να τελειώσει, ώστε να γυρίσουν σπίτι και να γράψουν μια μελέτη πάνω σε αυτό.

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι στοιχειοθετημένο στην ιδέα της ακαδημαϊκής ικανότητας. Και υπάρχει λόγος γι' αυτό. Το όλο σύστημα εφευρέθηκε-στον κόσμο δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα δημόσια συστήματα εκπαίδευσης πριν το 19ο αιώνα. Όλα σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της βιομηχανοποίησης.
Έτσι η ιεραρχία έχει τις ρίζες της σε δύο ιδέες.
Η πρώτη είναι ότι τα πιο χρήσιμα μαθήματα για την εύρεση εργασίας είναι στην κορυφή. Σας οδήγησαν, πιθανότατα, μακριά από κάποια πράγματα στο σχολείο, όταν ήσασταν παιδιά, πράγματα που σας άρεσαν, με τη δικαιολογία ότι δεν θα βρίσκατε ποτέ δουλειά κάνοντας αυτά, σωστά; Μην κάνεις μουσική, δεν πρόκειται να γίνεις μουσικός. Μην κάνεις την τέχνη, δεν θα γίνεις καλλιτέχνης. Καλοπροαίρετες συμβουλές - σήμερα προφανώς λανθασμένες. Ολόκληρος ο κόσμος κατακλύζεται από μια επανάσταση.
Και η δεύτερη, είναι η ακαδημαϊκή ικανότητα, η οποία έχει πραγματικά καταλήξει να κυριαρχεί στην άποψη που έχουμε για την εξυπνάδα, διότι τα πανεπιστήμια σχεδίασαν το σύστημα καθ' ομοίωσή τους. Αν το σκεφτείτε, όλο το σύστημα της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο είναι μια παρατεταμένη διαδικασία εισαγωγής στο πανεπιστήμιο. Με συνέπεια πολλοί, εξαιρετικά ταλαντούχοι, ευφυείς, δημιουργικοί άνθρωποι να νομίζουν πως δεν είναι, επειδή αυτό στο οποίο ήταν καλοί στο σχολείο δεν είχε αξία, ή στιγματιζόταν. Νομίζω πως δεν μας παίρνει να συνεχίσουμε κατά τον ίδιο τρόπο.

Στα επόμενα 30 χρόνια κατά την UNESCO, περισσότεροι άνθρωποι θα αποφοιτούν από την εκπαίδευση σε όλο τον κόσμο, από την αρχή των ιστορικών χρόνων. Περισσότεροι άνθρωποι, και αυτό σε συνδυασμό με όλα όσα συζητήσαμε - την τεχνολογία και το πώς αυτή επιδρά στην εργασία, τη δημογραφία και την τεράστια πληθυσμιακή έκρηξη. Ξαφνικά τα πτυχία δεν θα αξίζουν τίποτα. Δεν είναι αλήθεια; Όταν ήμουν μαθητής, αν είχες πτυχίο, είχες και δουλειά. Εάν δεν είχες δουλειά ήταν επειδή δεν ήθελες να έχεις. Κι εγώ δεν ήθελα, για να είμαι ειλικρινής. Αλλά τώρα παιδιά με πτυχία, συχνά γυρίζουν σπίτι να παίξουν ηλεκτρονικά παιχνίδια, γιατί χρειάζεσαι μεταπτυχιακό, εκεί που πριν χρειαζόσουν πτυχίο και τώρα χρειάζεσαι διδακτορικό εκεί που πριν χρειαζόσουν το άλλο. Είναι μια διαδικασία ακαδημαϊκού πληθωρισμού. Φανερώνει ότι ολόκληρη η δομή της εκπαίδευσης σείεται κάτω από τα πόδια μας.
Πρέπει να ξανασκεφτούμε ριζικά την άποψη που έχουμε για την ευφυΐα.
Ξέρουμε τρία πράγματα γι' αυτή. Πρώτον ποικίλει. Σκεφτόμαστε τον κόσμο με όλους τους τρόπους που τον βιώνουμε. Σκεφτόμαστε οπτικά, ηχητικά, κιναισθητικά. Σκεφτόμαστε με αφηρημένους όρους, με κίνηση.
Δεύτερον, η ευφυΐα είναι δυναμική. Αν κοιτάξετε τις αλληλεπιδράσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου, όπως ακούσαμε χθες σε μια σειρά παρουσιάσεων, η ευφυΐα είναι υπέροχα διαδραστική. Ο εγκέφαλος δεν χωρίζεται σε διαμερίσματα. Στην πραγματικότητα, η δημιουργικότητα - την οποία ορίζω σαν τη διαδικασία του να έχεις πρωτότυπες ιδέες που έχουν αξία - συχνά έρχεται μέσω της αλληλεπίδρασης διαφορετικών τρόπων θεώρησης των πραγμάτων.
Στον εγκέφαλο, επί τη ευκαιρία, υπάρχει μία δεσμίδα νευρώνων που ενώνει τα δύο μισά του εγκεφάλου και ονομάζεται Μεσολόβιο. Έχει μεγαλύτερο πάχος στις γυναίκες. Συνεχίζοντας αυτά που είπε η Έλεν χθες, νομίζω πως αυτός είναι ο λόγος που οι γυναίκες είναι καλές στο να κάνουν διαφορετικά πράγματα ταυτόχρονα. Διότι είσαστε, έτσι δεν είναι; Υπάρχει μεγάλη έρευνα, αλλά το ξέρω από την προσωπική μου ζωή. Όταν η γυναίκα μου μαγειρεύει ένα γεύμα στο σπίτι - το οποίο δε συμβαίνει συχνά, ευτυχώς. Αλλά ξέρετε - όχι είναι καλή σε κάποια πράγματα - αλλά όταν εκείνη μαγειρεύει, μιλάει με ανθρώπους στο τηλέφωνο, μιλάει με τα παιδιά, βάφει το ταβάνι, κάνει εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Όταν εγώ μαγειρεύω, η πόρτα είναι κλειστή, τα παιδιά είναι έξω, το τηλέφωνο είναι στη βάση του κι αν εκείνη μπει μέσα ενοχλούμαι. Λέω: «Τέρυ, σε παρακαλώ, προσπαθώ να τηγανίσω ένα αυγό. Κάνε μου τη χάρη». Ξέρετε αυτό το παλιό φιλοσοφικό ρητό: Αν ένα δέντρο πέσει στο δάσος και κανένας δεν το ακούσει, συνέβη ή όχι; Θυμάστε εκείνη τη γέρικη καστανιά; Είδα ένα ωραίο μπλουζάκι, πρόσφατα, που έγραφε: «Αν ένας άντρας πει φωναχτά τη γνώμη του στο δάσος, και καμία γυναίκα δεν τον ακούσει, είναι ακόμα λάθος;»

Και το τρίτο πράγμα σχετικά με την ευφυΐα είναι ότι ξεχωρίζει. Γράφω τώρα ένα καινούριο βιβλίο που λέγεται: «Επιφοίτηση» και βασίζεται σε μια σειρά συνεντεύξεων με ανθρώπους για το πώς ανακάλυψαν το ταλέντο τους. Είμαι γοητευμένος από το πώς οι άνθρωποι έφτασαν εκεί. Παρακινήθηκα από μια συζήτηση που είχα με μια υπέροχη γυναίκα, την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ, λέγεται Τζίλιαν Λιν, την έχετε ακούσει; Κάποιοι την έχουν. Είναι χορογράφος και όλοι ξέρουν τη δουλειά της. Έκανε τις «Γάτες» και «Το Φάντασμα της Όπερας» Είναι καταπληκτική. Ήμουν στο συμβούλιο του Βασιλικού Μπαλέτου στην Αγγλία, όπως βλέπετε. Τέλος πάντων, η Τζίλιαν κι εγώ γευματίσαμε και τη ρώτησα: «Τζίλιαν, πώς και έγινες χορεύτρια;» Και μου απάντησε οτι ήταν ενδιαφέρον, όταν ήταν στο σχολείο, ήταν πραγματικά σε απελπιστική κατάσταση. Και το σχολείο, τη δεκαετία του 30, έγραψε στους γονείς της και τους είπε:«Πιστεύουμε ότι η Τζίλιαν έχει μαθησιακά προβλήματα». Δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί, ήταν νευρική. Νομίζω ότι τώρα θα έλεγαν πως έχει το σύνδρομο Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας. Σωστά; Αλλά ήταν τη δεκαετία του 30 και αυτό το σύνδρομο δεν είχε ακόμα ανακαλυφθεί. Δεν ήταν διαθέσιμη ασθένεια. Ο κόσμος δεν ήξερε ότι μπορούσες να το πάθεις αυτό.
Τέλος πάντων, πήγε να δει κάποιον ειδικό. Έτσι βρέθηκε σε αυτό το δωμάτιο με επένδυση βελανιδιάς και καθόταν εκεί με τη μητέρα της, και την οδήγησαν να καθίσει σε μια καρέκλα στο βάθος. Καθόταν εκεί, πάνω στα χέρια της για 20 λεπτά ενώ αυτός ο άντρας μιλούσε με τη μητέρα της για τα προβλήματα που είχε η Τζίλιαν στο σχολείο. Και στο τέλος - επειδή ενοχλούσε τους άλλους, πήγαινε τις εργασίες της πάντα αργά κλπ, ένα οκτάχρονο κοριτσάκι - στο τέλος ο γιατρός πήγε και κάθισε δίπλα στη Τζίλιαν και της είπε: «Τζίλιαν, άκουσα όλα αυτά που μου είπε η μητέρα σου και θα ήθελα να της μιλήσω ιδιαιτέρως». Της είπε: «Περίμενε εδώ, θα γυρίσουμε, δε θ' αργήσουμε». και έφυγαν αφήνοντάς την πίσω. Αλλά βγαίνοντας από το δωμάτιο, άνοιξε το ραδιόφωνο που ήταν πάνω στο γραφείο του. Και όταν βγήκαν, είπε στη μητέρα της: «Απλά κάτσε και παρακολούθησέ τη». Και μόλις έφυγαν από το δωμάτιο, μου είπε ότι πετάχτηκε όρθια και κουνιόταν στο ρυθμό της μουσικής. Την παρακολούθησαν για λίγα λεπτά και μετά γύρισε στη μητέρα της και της είπε: «Κυρία Λιν, η Τζίλιαν δεν είναι άρρωστη, είναι χορεύτρια. Πηγαίνετέ τη σε μία σχολή χορού».
Τη ρώτησα: «Τι έγινε τελικά;» Μου είπε: «Το έκανε. Δεν μπορώ να σου περιγράψω τι υπέροχα που ήταν. Μπήκαμε στο δωμάτιο και ήταν γεμάτο με ανθρώπους σαν κι εμένα. Ανθρώπους που δεν μπορούσαν να σταθούν ακίνητοι. Ανθρώπους που έπρεπε να κινηθούν για να σκεφτούν». Έκαναν μπαλέτο, κλακέτες, τζαζ, μοντέρνο χορό, σύγχρονο χορό. Τελικά έδωσε εξετάσεις για τη Βασιλική Σχολή Μπαλέτου, έγινε σολίστας, είχε μια θαυμάσια καριέρα στο Βασιλικό Μπαλέτο. Αποφοίτησε από τη Βασιλική Σχολή και ίδρυσε τη δική της εταιρία, το Θίασο Χορού της Τζίλιαν Λιν και γνώρισε τον Άντριου Λόιντ Γουέμπερ.Ήταν υπεύθυνη για κάποιες από τις πιο επιτυχημένες θεατρικές παραγωγές στην ιστορία, έδωσε χαρά σε εκατομμύρια ανθρώπους, και είναι πολυεκατομμυριούχος. Κάποιος άλλος μπορεί να της έδινε φάρμακα και να της έλεγε να ηρεμήσει.
Τώρα νομίζω οτι καταλήγουμε στο εξής: Ο Αλ Γκορ μίλησε τις προάλλες σχετικά με την οικολογία, και την επανάσταση που ξεκίνησε από τη Ρέιτσελ Κάρσον. Πιστεύω ότι η μοναδική μας ελπίδα για το μέλλον είναι να υιοθετήσουμε μία νέα ιδεολογία για την ανθρώπινη οικολογία, όπου να ανασχηματίσουμε την αντίληψή μας για τον πλούτο των ανθρώπινων δυνατοτήτων. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα έχει σμιλεύσει τα μυαλά μας με τον τρόπο που εμείς σμιλεύουμε τη Γη: για μια συγκεκριμένη χρήση. Και δεν θα μας χρησιμεύσει για το μέλλον. Πρέπει να ξανασκεφτούμε τις θεμελιώδεις αρχές με τις οποίες εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας. Υπήρχε ένα θαυμάσιο ρητό του Τζόνας Σαλκ, ο οποίος είπε: «Αν όλα τα έντομα εξαφανίζονταν από τη Γη, μέσα σε 50 χρόνια όλη η ζωή στον πλανήτη θα τέλειωνε. Αν το ανθρώπινο είδος εξαφανιζόταν από τη Γη, μέσα σε 50 χρόνια όλες οι μορφές ζωής θα ευδοκιμούσαν». Και έχει δίκιο.
Αυτό που γιορτάζει το TED είναι το δώρο της ανθρώπινης φαντασίας. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί να χρησιμοποιούμε αυτό το δώρο με σοφία, και να αποτρέπουμε κάποια από τα σενάρια που συζητήσαμε.
Και ο μόνος τρόπος να το κάνουμε αυτό, είναι να αναγνωρίσουμε τις δημιουργικές μας ικανότητες για τον πλούτο που διαθέτουν, και τα παιδιά μας για την ελπίδα που είναι. Στόχος μας είναι να εκπαιδεύσουμε την ολότητά τους, ώστε να αντιμετωπίσουν το μέλλον.
Παρεμπιπτόντως, μπορεί εμείς να μην δούμε αυτό το μέλλον αλλά εκείνα θα το δουν. Δουλειά μας είναι να τα βοηθήσουμε να κερδίσουν κάτι από αυτό.
Σας ευχαριστώ πολύ.

μια υπογραφή

Μου το έστειλε σήμερα η Εύα. Δεν το είχα ξαναδεί. Είναι απο το 2007, τουλάχιστον.
Πόση δύναμη εχει η υπογραφή σου;
Διαβασα καποτε στην ιστοσελίδα της Διεθνούς Αμνηστίας τα λόγια ενός πολιτικού κρατουμενου που ελεγε πως μετα τις πολλες υπογραφες που μαζευτηκαν για να την υπεράσπισή του, οι δεσμοφύλακες τον αντιμετώπιζαν με σεβασμό. Δεν ήταν λίγο.
Θυμάμαι τον παππού μου, εξόριστο και πολιτικό κρατούμενο είκοσι χρόνια σχεδόν (πάντα η Ιωάννα με "σώζει" στα χρόνια), να λεει πόσο κουραγιο, σε δύσκολες στιγμές, έπαιρναν κρατούμενοι απο την συμπαρασταση τόσων ανθρώπων που υπεγραφαν σε Ελλαδα και εξωτερικό για εκείνους. Άνθρωποι που δεν θα συναντούσαν ποτε, αλλα ήταν μαζί τους. Και αυτή η συμπαρασταση είναι σπουδαία υπόθεση. Καμια φορα μπορεί και ζωής.

Συνήθως, να σου πω την αλήθεια δεν υπογραφω σε όλες τις καμπανιες, τις μισες από αυτες που θελουν οπωσδήποτε την υπογραφή μου τις θεωρώ μούφες και εναν καλό τρόπο να κανουν καποιοι το κομματι τους, να έχουν καποιοι μια υπαρκτή ηλεκτρονική διευθυνση και να με τσακιζουν στα διαφημιστικά μηνύματα ή να με πουλάνε σε μια ωραιότατη βαση δεδομενων, αλλα στης Διεθνούς Αμνηστίας τις καμπάνιες υπογραφω με όλη μου την καρδια.

Για τους παραπάνω λόγους και γιατί νιώθω βαθιά υποχρέωση.

Είμαι τυχερή, ετυχε να γεννηθώ σε αυτό το κομμάτι της γης και μπορώ να το κάνω, αν είχα γεννηθεί αλλού θα ήθελα να το κανει άλλος για μενα.

http://www.amnesty.org.gr