Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σχολείο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σχολείο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 27 Δεκεμβρίου 2011
ο μεγαλύτερός μου φόβος είναι... δεν φοβάμαι όταν...
"Μη φοβάσαι, μίλα!" Tαινία του 132ου Δημοτικού Σχολείου Αθήνας.
Βραβείο Συνηγόρου του Παιδιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους 2011 - ελληνικό διαγωνιστικό τμήμα της Camera Zizanio.
Η ταινία είναι αποτέλεσμα τρίμηνων εργαστηρίων με τα παιδιά και εκφράζει τους φόβους και τις αγωνίες των μαθητών της 6ης τάξης, που συνδέονται με το άγχος της μετάβασης από το δημοτικό στο γυμνάσιο αλλά και το άγχος της οικονομικής κρίσης και των κοινωνικών και οικογενειακών προβλημάτων που τα ίδια βιώνουν. Παράλληλα, στην ταινία τα παιδιά εκφράζουν και τρόπους αντιμετώπισης των φόβων και των δυσκολιών τους.
Τρίτη 13 Δεκεμβρίου 2011
ενα ωραίο σχολείο
Άλλο να το φανταζεσαι, αλλο να το διαβαζεις, να το ακούς σε ομιλίες, άλλο να λες τι ωραία που θα ήταν να λειτουργούν τα σχολεία με αλλη λογική, κι άλλο να το μαθαίνεις πως όλα αυτα δεν είναι μόνο λόγια αλλά πράξεις.
Υπαρχει ενα σχολείο στο χωριό Φουρφουράς Ρεθύμνου που αν δε το ζηλευουν πρότυπα σχολεία σε όλο τον κόσμο - αυτα χάνουν!- σίγουρα το ζηλευουμε όλοι. Ποιος δεν θα ήθελε να μαθαίνει στο σχολείο παίζοντας; Ποιος δεν θα ήθελε τα παιδιά και στο σχολείο και παντου να παίζουν μαθαίνοντας; (Ε, καλά, ότι έχω στο μυαλό μου καποιους σοβαροφανείς που θα ελεγαν ανοησίες περί αυτού έχω, αλλά ούτε που τους δίνω σημασία εδώ και πολλά πολλά χρόνια, οπότε δεν πα να λενε)
Η ουσία είναι ότι στον 4θεσιο αυτό δημοτικό σχολείο, ενας ωραίος δασκαλος, ο Άγγελος Πατσιάς, και οι κεφατοι μαθητές του κανουν πραξη ενα διαφορετικό σχολείο.
Τι σημαίνει αυτό; Αντιγράφω απο το κείμενο χαρη στο οποίο εμαθα για το απίθανο αυτό σχολείο "Μέσα στα λίγα χρόνια που ο Άγγελος Πατσιάς είναι δάσκαλος στο 4θέσιο Δημοτικό σχολείο Φουρφουρά πραγματοποίησε ένα μικρό θαύμα. Δεν στάθηκε στις ανεπάρκειες της ελληνικού κράτους, αγνόησε τις αβελτηρίες της δημόσιας παιδείας, υπερπήδησε κάθε βολική δικαιολογία προκειμένου να αρκεστεί στο νόμο της ήσσονος προσπάθειας. Οργάνωσε το παλιό σχολείο του χωριού, μεταμορφώνοντας το από ένα εγκαταλειμμένο οίκημα σε σχολείο του 21ου αιώνα. «Σχολείο της φύσης και των χρωμάτων» το ονόμασε και βάλθηκε να το φτιάξει. Ζωγράφισε φωτεινούς και έγχρωμους τους τοίχους, πλούτισε την βιβλιοθήκη του, έφερε υπολογιστές. Μα πάνω από όλα αποφάσισε να μάθει στα παιδιά αληθινά «γράμματα», παναπεί να ξυπνήσει εντός τους τον αχόρταγο προσανατολισμό προς το Καλό και το Ωραίο. Για αυτό και βάλθηκε να μάθει τα παιδιά να τραγουδούν, να νοιώθουν την ποίηση, να παίζουν θέατρο, να χορεύουν - μέχρι και «μάχη χορευτικών συγκροτημάτων» διοργάνωσε ο αθεόφοβος! Οργάνωσε τους μικρούς του μαθητές για καλλιεργούν μποστάνια και να φτιάξουν το δικό τους κοτέτσι. Κατόπιν τους έμαθε να πουλάνε την παραγωγή τους - αυγά, καρπούζια και λαχανικά - προκειμένου να εξασφαλίσουν χρήματα για τα έξοδα του σχολείου. Κανονικό πρότυπο αυτοδιαχείρισης δηλαδή.
Διαβάζω στο Διαδίκτυο την άποψη του για την εκπαίδευση. «Η εκπαίδευση», λέει ο Άγγελος Πατσιάς,«κρύβεται στα απλά πράγματα. Εγώ αυτό που έκανα είναι να πειραματίζομαι». Και συνεχίζει: «Δεν θέλει φόβο στον πειραματισμό και μάλλον αυτό είναι το πιο σημαντικό. Πάντα όμως να έχουμε ως γνώμονα ότι τα παιδιά δεν θα ζημιωθούν από τους πειραματισμούς. Λάθη θα γίνουν, τα παιδιά δείχνουν κατανόηση. Ο δάσκαλος δεν είναι θεός. Είναι κάτι το οποίο κινείται ανάμεσά τους πολλές ώρες την ημέρα και ο ένας μαθαίνει από τον άλλο». Τέλος, μεταξύ των πολλών άλλων, o Άγγελος Πατσιάς δημιούργησε, κλέβοντας ώρα από τον «εξωσχολικό» του χρόνο, μια διαδικτυακή εκπαιδευτική τηλεόραση για τα παιδιά. Την Φουρφουρά Web TV!"
Σε ενα βίντεο, αυτό, οι μαθητές μας μιλουν για το σχολείο τους
Η σελίδα - κανάλι τους εδώ: http://fourfourastv.blogspot.com/
Κι αυτό δικό τους: http://fourfourasweb.wordpress.com/
Εμενα με κέρδισαν. Και τους θαυμασα και τους ζήλεψα. Οπως λενε κι οι ίδιοι στο βίντεο που τραβηξαν με ενα τραγούδι που ούτε θα φανταζόμουν ποτε πως μπορεί σε ενα σχολείο να το μαθαίνουν ετσι τα παιδιά για να το παρουσιάσουν στη γιορτη για το Πολυτεχνείο (η συνδεση είναι εδω: http://fourfourastv.blogspot.com/2011/11/blog-post_11.html) τα παιδια μπορουν να αλλαξουν τα παντα. Και ενας εμπνευσμένος, ανοιχτόμυαλος δασκαλος μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Και βεβαια, εδώ είμαστε όλοι, όχι μόνο να κανουμε το εύκολο και ...τεμπέλικο καμιά φορα, απλώς να θαυμαζουμε και να λεμε μπράβο, αλλά ο καθενας μας σε ό,τι κάνουμε να εχουμε τετοιο κέφι, τετοια όρεξη για καινούρια πραγματα, να δοκιμάζουμε, να πειραματιζόμαστε, να μην το βαζουμε κάτω, να ζουμε.
'Εμαθα για τον δασκαλο και το σχολείο εδώ και εδώ.
Η ουσία είναι ότι στον 4θεσιο αυτό δημοτικό σχολείο, ενας ωραίος δασκαλος, ο Άγγελος Πατσιάς, και οι κεφατοι μαθητές του κανουν πραξη ενα διαφορετικό σχολείο.
Τι σημαίνει αυτό; Αντιγράφω απο το κείμενο χαρη στο οποίο εμαθα για το απίθανο αυτό σχολείο "Μέσα στα λίγα χρόνια που ο Άγγελος Πατσιάς είναι δάσκαλος στο 4θέσιο Δημοτικό σχολείο Φουρφουρά πραγματοποίησε ένα μικρό θαύμα. Δεν στάθηκε στις ανεπάρκειες της ελληνικού κράτους, αγνόησε τις αβελτηρίες της δημόσιας παιδείας, υπερπήδησε κάθε βολική δικαιολογία προκειμένου να αρκεστεί στο νόμο της ήσσονος προσπάθειας. Οργάνωσε το παλιό σχολείο του χωριού, μεταμορφώνοντας το από ένα εγκαταλειμμένο οίκημα σε σχολείο του 21ου αιώνα. «Σχολείο της φύσης και των χρωμάτων» το ονόμασε και βάλθηκε να το φτιάξει. Ζωγράφισε φωτεινούς και έγχρωμους τους τοίχους, πλούτισε την βιβλιοθήκη του, έφερε υπολογιστές. Μα πάνω από όλα αποφάσισε να μάθει στα παιδιά αληθινά «γράμματα», παναπεί να ξυπνήσει εντός τους τον αχόρταγο προσανατολισμό προς το Καλό και το Ωραίο. Για αυτό και βάλθηκε να μάθει τα παιδιά να τραγουδούν, να νοιώθουν την ποίηση, να παίζουν θέατρο, να χορεύουν - μέχρι και «μάχη χορευτικών συγκροτημάτων» διοργάνωσε ο αθεόφοβος! Οργάνωσε τους μικρούς του μαθητές για καλλιεργούν μποστάνια και να φτιάξουν το δικό τους κοτέτσι. Κατόπιν τους έμαθε να πουλάνε την παραγωγή τους - αυγά, καρπούζια και λαχανικά - προκειμένου να εξασφαλίσουν χρήματα για τα έξοδα του σχολείου. Κανονικό πρότυπο αυτοδιαχείρισης δηλαδή.
Διαβάζω στο Διαδίκτυο την άποψη του για την εκπαίδευση. «Η εκπαίδευση», λέει ο Άγγελος Πατσιάς,«κρύβεται στα απλά πράγματα. Εγώ αυτό που έκανα είναι να πειραματίζομαι». Και συνεχίζει: «Δεν θέλει φόβο στον πειραματισμό και μάλλον αυτό είναι το πιο σημαντικό. Πάντα όμως να έχουμε ως γνώμονα ότι τα παιδιά δεν θα ζημιωθούν από τους πειραματισμούς. Λάθη θα γίνουν, τα παιδιά δείχνουν κατανόηση. Ο δάσκαλος δεν είναι θεός. Είναι κάτι το οποίο κινείται ανάμεσά τους πολλές ώρες την ημέρα και ο ένας μαθαίνει από τον άλλο». Τέλος, μεταξύ των πολλών άλλων, o Άγγελος Πατσιάς δημιούργησε, κλέβοντας ώρα από τον «εξωσχολικό» του χρόνο, μια διαδικτυακή εκπαιδευτική τηλεόραση για τα παιδιά. Την Φουρφουρά Web TV!"
Σε ενα βίντεο, αυτό, οι μαθητές μας μιλουν για το σχολείο τους
Η σελίδα - κανάλι τους εδώ: http://fourfourastv.blogspot.com/
Κι αυτό δικό τους: http://fourfourasweb.wordpress.com/
Εμενα με κέρδισαν. Και τους θαυμασα και τους ζήλεψα. Οπως λενε κι οι ίδιοι στο βίντεο που τραβηξαν με ενα τραγούδι που ούτε θα φανταζόμουν ποτε πως μπορεί σε ενα σχολείο να το μαθαίνουν ετσι τα παιδιά για να το παρουσιάσουν στη γιορτη για το Πολυτεχνείο (η συνδεση είναι εδω: http://fourfourastv.blogspot.com/2011/11/blog-post_11.html) τα παιδια μπορουν να αλλαξουν τα παντα. Και ενας εμπνευσμένος, ανοιχτόμυαλος δασκαλος μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Και βεβαια, εδώ είμαστε όλοι, όχι μόνο να κανουμε το εύκολο και ...τεμπέλικο καμιά φορα, απλώς να θαυμαζουμε και να λεμε μπράβο, αλλά ο καθενας μας σε ό,τι κάνουμε να εχουμε τετοιο κέφι, τετοια όρεξη για καινούρια πραγματα, να δοκιμάζουμε, να πειραματιζόμαστε, να μην το βαζουμε κάτω, να ζουμε.
'Εμαθα για τον δασκαλο και το σχολείο εδώ και εδώ.
Κυριακή 15 Μαΐου 2011
εξετάσεις
Έχω ακούσει πολλές ιστορίες πολλών ανθρώπων για την πρώτη μέρα των πανελλαδικών/πανελλήνιων εξετασεών τους. Έχω ζήσει και τη δικιά μου, την θυμαμαι με λεπτομέρειες που δεν εχω πει μαλλον σε κανέναν, ποιος νοιαζεται γι αυτες; Σκεψεις, περιστατικά, τα περισσότερα κοινα σε τόσους πολλούς κι ας είναι/ήταν, είμαστε/ήμασταν τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους.
Σκόρπια, όπως μου έρχονται, όπως τα εζησα ή μου τα είπαν.
Το πιο ωραίο κείμενο που διαβασα αυτες τις μέρες για τις εξετασεις είναι ενός σχεδόν συνομήλικού μου, που έδωσε εξετασεις ένα χρόνο πριν απο μένα, απο το θεμα της εκθεσης το καταλαβα, η σειρα μου ήταν στη χρονια της αρωγής και της ευδοκίμησης, το θυμάσαι;
Τελος παντων, επιστροφή στο θέμα, στο κείμενο του Γιώργου Μαυρωτά, στο Protagon.
Σε αυτό διαβασα εικόνες, συναισθήματα και σκεψεις που πολλοί μαλλον ζήσαμε, καναμε και δεν ξεχνάμε, ή κάνω λαθος;
"Κάθε χρόνο, την περίοδο των πανελληνίων εξετάσεων, μου έρχονται στο μυαλό οι εικόνες από τη δική μου, αντίστοιχη περίοδο. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν ακόμα δεν ξέραμε για πού να το βάλουμε και που θα μας βγάλει. Φεύγαμε από τη σίγουρη ρουτίνα του σχολείου και θέλαμε να ανοίξουμε τα φτερά μας για άλλους τόπους κι άλλα μέρη. Όσοι θέλαμε Πανεπιστήμιο, κι ήμασταν σχεδόν όλοι τότε, έπρεπε να περάσουμε από την κρησάρα των πανελληνίων εξετάσεων. Τέσσερα μαθήματα, τέσσερες ζαριές για την υπόλοιπη ζωή μας. Θυμάμαι σαν τώρα, ακόμα και τα θέματα που μας είχαν πέσει στους «πρωτοδεσμίτες» εκείνης της χρονιάς: το θέμα για τις «στέγες των σπιτιών και τις ψυχές των ανθρώπων» του Σαμαράκη που είχε πέσει στην έκθεση, το συρματόσχοινο του αεροπλανοφόρου που έσπαγε μαζί με τις εξισώσεις του Maxwell στη φυσική, τα διαλύματα στη χημεία. Κάποια πράγματα καρφώνονται στον σκληρό μας δίσκο και δεν φεύγουν ούτε μετά από δέκα format…
Επτά η ώρα το πρωί έπρεπε να ήμασταν στο σχολείο. Για τις έξι ή ώρα το πρωί ρύθμιζα το ξυπνητήρι που δεν κουδούνιζε όμως ποτέ. Το προλάβαινε το εσωτερικό μου ξυπνητήρι που λόγω άγχους έμπαινε από την προηγούμενη σε λειτουργία. Λόγω αθλητισμού, είχα κάπως προπονηθεί στην διαχείριση του άγχους. Ήξερα ότι «το άγχος είναι μέχρι ο διαιτητής να ρίξει την μπάλα στο νερό», δηλαδή, μέχρι την ώρα που θα ξεκινάγαμε τη διαδικασία. «Το λίγο άγχος κάνει καλό, το πολύ βλάπτει» μου έλεγε ένας παλιός προπονητής. Την μεζούρα όμως να το μετράω ξέχασε να μου τη δώσει…
Φτάνοντας στο σχολείο έβλεπες παντού απλανή βλέμματα και σφιγμένα χαμόγελα. Λίγη αμήχανη κουβεντούλα κι επιβεβαίωση των λύσεων διαφόρων ασκήσεων για να ξορκίσουμε την ανασφάλεια. Οι συνήθως κεφάτοι είχαν σοβαρέψει κι οι σοβαροί είχαν πετρώσει. Το χέρι κάθε τόσο ταξίδευε νευρικά στην κωλότσεπη για να βεβαιωθεί ότι η ταυτότητα ήταν στη θέση της. Τα μπουκαλάκια με το νερό ήταν απαραίτητο αξεσουάρ, αν και αρκετοί είχαν ήδη πιει το περιεχόμενό τους από αμηχανία. Κάποια στιγμή κτύπαγε το κουδούνι κι ανεβαίναμε όλοι στις τάξεις σιωπηλοί. Αν τέντωνες τα αυτιά σου, θα άκουγες τα δυνατά χτυποκάρδια δεκάδων παιδιών που πήγαιναν σε μια μάχη για το αύριο τους. Την πρώτη σημαντική της ζωή τους.
Φαντάζομαι παρόμοιες θα είναι οι καταστάσεις και σήμερα, κάποια πράγματα δεν αλλάζουν. Έχουμε καταφέρει να αναδείξουμε τις πανελλήνιες εξετάσεις ως τον ήλιο γύρω από τον οποίο κινείται το σύστημα της δευτεροβάθμιας μας εκπαίδευσης. Και μάλιστα σε χειρότερο βαθμό απ’ ότι πριν από 25 χρόνια. Οι τάξεις της τρίτης λυκείου πλέον αδειάζουν μετά το Πάσχα για να μείνουν απερίσπαστοι οι μαθητές στην προετοιμασία τους για τις πανελλήνιες από τα φροντιστήρια! Αν δεν αφουγκραζόμαστε αυτές τις κενές τάξεις που «φωνάζουν» παραπονεμένες, αν δεν αντιλαμβανόμαστε ότι το σύστημα αυτό έχει χρεοκοπήσει, τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας…
Πολλά από τα παιδιά που θα παλέψουν στις πανελλήνιες, θα βρουν τελικά την πόρτα που θα κτυπήσουν κλειστή. Όμως, κάθε πόρτα που βρίσκουμε κλειστή είναι μια ευκαιρία να διαβούμε άλλες πόρτες. Πόρτες στις οποίες αλλιώς δεν θα μπαίναμε και που μπορεί να αποδειχθεί ότι τελικά οδηγούν σε καλύτερους δρόμους. Πιστέψτε με, αυτό το βλέπω κάθε μέρα, από τους παλιούς συμφοιτητές μέχρι τους σημερινούς φοιτητές μου. Στα 18 χρόνια δεν συναντάμε την μόνη πόρτα της ζωής μας, αλλά την πρώτη. Και πάντα θα υπάρχουν πόρτες που είναι μεγάλες, φρεσκολουστραρισμένες και μεγαλοπρεπείς αλλά διαβαίνοντάς τες θα βρείτε πολύ μούχλα μέσα, ενώ αντίθετα άλλες είναι μικρές, γδαρμένες και ταπεινές, αλλά στα ενδότερά τους κρύβουν θησαυρούς.
Και πείτε να το ξέρουν σε όσους δίνουν πανελλήνιες ή άλλες εξετάσεις αυτήν την εποχή, ότι το άγχος που έχουν είναι απόλυτο φυσιολογικό και καλά θα κάνουν να συμφιλιωθούν μαζί του. Είναι το αναπόφευκτο τίμημα που θα πρέπει να πληρώνουν πάντα, σε όλη τους τη ζωή, όταν αποφασίζουν να ξεπεράσουν λίγο τον εαυτό τους. Και να μη το φοβούνται, το άγχος θα φύγει όταν θα «πέσει η μπάλα στο νερό», όταν πιάσουν δηλαδή το στυλό κι αρχίσουν να γράφουν τις απαντήσεις για το «Ζήτημα 1ο»…"
Υ.Γ. Τον Γιώργο Μαυρωτά που έγραψε αυτό το κείμενο και για εναν παραπανω λόγο τον ευχαριστώ. Για μια φράση, αυτή που λεει πως το άγχος είναι "το αναπόφευκτο τίμημα που θα πρέπει να πληρώνουν πάντα, σε όλη τους τη ζωή, όταν αποφασίζουν να ξεπεράσουν λίγο τον εαυτό τους"
Πόσο δίκιο έχει! Γιατί εξετασεις μπορεί να μη δίνω πια, τετοιες τουλαχιστον, όμως αυτό το παρόμοιο αγχος το εχω, και ολόκληρη γυναίκα πια, όταν είμαι ετοιμη να ξεπεράσω τον εαυτό μου. Γιατί αυτό μαλλον έτσι παει, αν είσαι ετοιμος να πεταξεις, ή ζεις κατι πολύ δυνατό, εχεις το τίμημα. Αλλα αξίζει τον κόπο. Και με το παραπάνω.
Υ.Γ.2 Ήταν πολύ όμορφα σήμερα στην ξενάγηση στο ΜΙΕΤ, σας ευχαριστώ!
Λεπτομέρειες για όσους δεν ήταν όταν θα εχω και τις φωτό.
Υ.Γ.3 Θυμάσαι το τρελό διαβασμα, αρχαία, λατινικά, ιστορία; Έκθεση απορω ακόμα πώς έγραψα καλά, μισό μάθημα, εκτός σχολείου, δεν είχα κάνει, με τετοια σιγουρια πήγα, σε καλό μου βγηκε παντως
Σκόρπια, όπως μου έρχονται, όπως τα εζησα ή μου τα είπαν.
- Δεν θυμάμαι πώς πήγα στο προαύλιο του σχολείου, αλλα θυμαμαι ότι κρύωνα κι ας ήταν καλοκαίρι.
- Κάποια στιγμή με ρώτησαν στην παρεα, εκεί που περιμεναμε λίγο πριν μπούμε να γραψουμε, ποια είναι η απαντηση σε ένα θέμα και δεν θυμόμουν τίποτα. Καλά, αφού δεν θυμαται κι αυτός, τι να θυμηθούμε εμείς; είπαν οι φίλοι μου.
- Υπάρχει μεγαλύτερη αγωνία; Το στομάχι μου χίλιους κόμπους (όπως όταν ερωτευεσαι δυνατα κι εχεις αγωνία τρομερή, σιγα μην το σκεφτόμασταν τότε)
- Ρε συ, δεν θυμαμαι τίποτα, τι-πο-τα, σου λέω, κενό...
- Φιλενάδα, πες κάτι να με ξε-αγχώσεις, δεν το αντεχω. Ώπα, δεν εφτανε το άγχος μου, θυμασαι τι σου είπα για να σε ξεαγχώσω; μια λεπτομέρεια απο τα λατινικα (α, ρε Λίτσα που μας τα είχες μάθει όλα με ποιηματακια, ακόμα και τώρα κάτι θυμαμαι) που είχαμε και ήξερα ότι ήξερες καλα, ίσα για να παρεις το επανω σου. Χαζό; Πάντως έπιασε, ευτυχώς.
- Αρχαία, κανε να πεσει Θουκυδίδης που μ'αρεσει. Άσε μας που είναι δύσκολος, ας πεσει και σου λέω...
Το πιο ωραίο κείμενο που διαβασα αυτες τις μέρες για τις εξετασεις είναι ενός σχεδόν συνομήλικού μου, που έδωσε εξετασεις ένα χρόνο πριν απο μένα, απο το θεμα της εκθεσης το καταλαβα, η σειρα μου ήταν στη χρονια της αρωγής και της ευδοκίμησης, το θυμάσαι;
Τελος παντων, επιστροφή στο θέμα, στο κείμενο του Γιώργου Μαυρωτά, στο Protagon.
Σε αυτό διαβασα εικόνες, συναισθήματα και σκεψεις που πολλοί μαλλον ζήσαμε, καναμε και δεν ξεχνάμε, ή κάνω λαθος;
"Κάθε χρόνο, την περίοδο των πανελληνίων εξετάσεων, μου έρχονται στο μυαλό οι εικόνες από τη δική μου, αντίστοιχη περίοδο. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν ακόμα δεν ξέραμε για πού να το βάλουμε και που θα μας βγάλει. Φεύγαμε από τη σίγουρη ρουτίνα του σχολείου και θέλαμε να ανοίξουμε τα φτερά μας για άλλους τόπους κι άλλα μέρη. Όσοι θέλαμε Πανεπιστήμιο, κι ήμασταν σχεδόν όλοι τότε, έπρεπε να περάσουμε από την κρησάρα των πανελληνίων εξετάσεων. Τέσσερα μαθήματα, τέσσερες ζαριές για την υπόλοιπη ζωή μας. Θυμάμαι σαν τώρα, ακόμα και τα θέματα που μας είχαν πέσει στους «πρωτοδεσμίτες» εκείνης της χρονιάς: το θέμα για τις «στέγες των σπιτιών και τις ψυχές των ανθρώπων» του Σαμαράκη που είχε πέσει στην έκθεση, το συρματόσχοινο του αεροπλανοφόρου που έσπαγε μαζί με τις εξισώσεις του Maxwell στη φυσική, τα διαλύματα στη χημεία. Κάποια πράγματα καρφώνονται στον σκληρό μας δίσκο και δεν φεύγουν ούτε μετά από δέκα format…
Επτά η ώρα το πρωί έπρεπε να ήμασταν στο σχολείο. Για τις έξι ή ώρα το πρωί ρύθμιζα το ξυπνητήρι που δεν κουδούνιζε όμως ποτέ. Το προλάβαινε το εσωτερικό μου ξυπνητήρι που λόγω άγχους έμπαινε από την προηγούμενη σε λειτουργία. Λόγω αθλητισμού, είχα κάπως προπονηθεί στην διαχείριση του άγχους. Ήξερα ότι «το άγχος είναι μέχρι ο διαιτητής να ρίξει την μπάλα στο νερό», δηλαδή, μέχρι την ώρα που θα ξεκινάγαμε τη διαδικασία. «Το λίγο άγχος κάνει καλό, το πολύ βλάπτει» μου έλεγε ένας παλιός προπονητής. Την μεζούρα όμως να το μετράω ξέχασε να μου τη δώσει…
Φτάνοντας στο σχολείο έβλεπες παντού απλανή βλέμματα και σφιγμένα χαμόγελα. Λίγη αμήχανη κουβεντούλα κι επιβεβαίωση των λύσεων διαφόρων ασκήσεων για να ξορκίσουμε την ανασφάλεια. Οι συνήθως κεφάτοι είχαν σοβαρέψει κι οι σοβαροί είχαν πετρώσει. Το χέρι κάθε τόσο ταξίδευε νευρικά στην κωλότσεπη για να βεβαιωθεί ότι η ταυτότητα ήταν στη θέση της. Τα μπουκαλάκια με το νερό ήταν απαραίτητο αξεσουάρ, αν και αρκετοί είχαν ήδη πιει το περιεχόμενό τους από αμηχανία. Κάποια στιγμή κτύπαγε το κουδούνι κι ανεβαίναμε όλοι στις τάξεις σιωπηλοί. Αν τέντωνες τα αυτιά σου, θα άκουγες τα δυνατά χτυποκάρδια δεκάδων παιδιών που πήγαιναν σε μια μάχη για το αύριο τους. Την πρώτη σημαντική της ζωή τους.
Φαντάζομαι παρόμοιες θα είναι οι καταστάσεις και σήμερα, κάποια πράγματα δεν αλλάζουν. Έχουμε καταφέρει να αναδείξουμε τις πανελλήνιες εξετάσεις ως τον ήλιο γύρω από τον οποίο κινείται το σύστημα της δευτεροβάθμιας μας εκπαίδευσης. Και μάλιστα σε χειρότερο βαθμό απ’ ότι πριν από 25 χρόνια. Οι τάξεις της τρίτης λυκείου πλέον αδειάζουν μετά το Πάσχα για να μείνουν απερίσπαστοι οι μαθητές στην προετοιμασία τους για τις πανελλήνιες από τα φροντιστήρια! Αν δεν αφουγκραζόμαστε αυτές τις κενές τάξεις που «φωνάζουν» παραπονεμένες, αν δεν αντιλαμβανόμαστε ότι το σύστημα αυτό έχει χρεοκοπήσει, τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας…
Πολλά από τα παιδιά που θα παλέψουν στις πανελλήνιες, θα βρουν τελικά την πόρτα που θα κτυπήσουν κλειστή. Όμως, κάθε πόρτα που βρίσκουμε κλειστή είναι μια ευκαιρία να διαβούμε άλλες πόρτες. Πόρτες στις οποίες αλλιώς δεν θα μπαίναμε και που μπορεί να αποδειχθεί ότι τελικά οδηγούν σε καλύτερους δρόμους. Πιστέψτε με, αυτό το βλέπω κάθε μέρα, από τους παλιούς συμφοιτητές μέχρι τους σημερινούς φοιτητές μου. Στα 18 χρόνια δεν συναντάμε την μόνη πόρτα της ζωής μας, αλλά την πρώτη. Και πάντα θα υπάρχουν πόρτες που είναι μεγάλες, φρεσκολουστραρισμένες και μεγαλοπρεπείς αλλά διαβαίνοντάς τες θα βρείτε πολύ μούχλα μέσα, ενώ αντίθετα άλλες είναι μικρές, γδαρμένες και ταπεινές, αλλά στα ενδότερά τους κρύβουν θησαυρούς.
Και πείτε να το ξέρουν σε όσους δίνουν πανελλήνιες ή άλλες εξετάσεις αυτήν την εποχή, ότι το άγχος που έχουν είναι απόλυτο φυσιολογικό και καλά θα κάνουν να συμφιλιωθούν μαζί του. Είναι το αναπόφευκτο τίμημα που θα πρέπει να πληρώνουν πάντα, σε όλη τους τη ζωή, όταν αποφασίζουν να ξεπεράσουν λίγο τον εαυτό τους. Και να μη το φοβούνται, το άγχος θα φύγει όταν θα «πέσει η μπάλα στο νερό», όταν πιάσουν δηλαδή το στυλό κι αρχίσουν να γράφουν τις απαντήσεις για το «Ζήτημα 1ο»…"
Υ.Γ. Τον Γιώργο Μαυρωτά που έγραψε αυτό το κείμενο και για εναν παραπανω λόγο τον ευχαριστώ. Για μια φράση, αυτή που λεει πως το άγχος είναι "το αναπόφευκτο τίμημα που θα πρέπει να πληρώνουν πάντα, σε όλη τους τη ζωή, όταν αποφασίζουν να ξεπεράσουν λίγο τον εαυτό τους"
Πόσο δίκιο έχει! Γιατί εξετασεις μπορεί να μη δίνω πια, τετοιες τουλαχιστον, όμως αυτό το παρόμοιο αγχος το εχω, και ολόκληρη γυναίκα πια, όταν είμαι ετοιμη να ξεπεράσω τον εαυτό μου. Γιατί αυτό μαλλον έτσι παει, αν είσαι ετοιμος να πεταξεις, ή ζεις κατι πολύ δυνατό, εχεις το τίμημα. Αλλα αξίζει τον κόπο. Και με το παραπάνω.
Υ.Γ.2 Ήταν πολύ όμορφα σήμερα στην ξενάγηση στο ΜΙΕΤ, σας ευχαριστώ!
Λεπτομέρειες για όσους δεν ήταν όταν θα εχω και τις φωτό.
Υ.Γ.3 Θυμάσαι το τρελό διαβασμα, αρχαία, λατινικά, ιστορία; Έκθεση απορω ακόμα πώς έγραψα καλά, μισό μάθημα, εκτός σχολείου, δεν είχα κάνει, με τετοια σιγουρια πήγα, σε καλό μου βγηκε παντως
Πέμπτη 24 Μαρτίου 2011
"Ωρέ, δεν ήταν έτσι"
Οκ, είναι δικό μου το θέμα. Ποτε, ούτε όταν ήμουν μικρή, ούτε μετα που μεγάλωσα καταλαβαινα γιατί γιορταζουμε με επικούς τόνους τις ηρωικές μας επετείους. Ο πόλεμος στο μυαλό μου είναι τραγικός. Είναι καταστροφικός, είναι...χίλια δυο είναι, αλλα αφορμή για πανηγυρικούς ηρωικούς λόγους δεν είναι. Αφορμή για σκεψη, για να μαθουμε όλοι απ'ό,τι συνεβη, για να κανουμε καθε προσπαθεια να μην ξανασυμβεί, ναι. Δεν είναι χαρα ο πόλεμος. Ποιος τον έζησε και τον περιγράφει σαν πανηγύρι; Τουλάχιστον στο σπίτι των παιδικών μου χρόνων δεν ήταν έτσι.
Άλλο η γενναιότητα, άλλο η ρητορία. Άλλο η ανδρεία, αλλο τα μεγαλα λόγια. Άλλο η περίσκεψη, άλλο ή θριαμβολογία.
Σήμερα στη σχολική γιορτή του δημοτικού της μικρής μου άκουσα εναν λόγο γεμάτο μίσος. Η δασκαλα που τον έγραψε και τον εκφώνησε και τι δεν είπε. Δεν είναι που όλα ήταν άσπρο - μαυρο. Ήταν το μίσος που έβγαινε απο τις λεξεις της. Ο φόβος που εσπερνε. Όλοι θελουν το κακό μας. Οι μουσουλμάνοι συντονίζονται για να παρουν τη χώρα μας. Ακουσα γελοιότητες όπως ότι οι Τούρκοι είναι συνεννοημένο να παρουν την παραλία της Θεσσαλονίκης και θα πληρώνουμε εισιτήριο για να κανουμε βόλτα! Ελεγε στα παιδιά του δημοτικού να μισουν τους Τούρκους γιατί με αυτούς παντα εχθροί θα είμαστε, στον αιώνα τον άπαντα, ένα πραγμα. Τι να σου πω, ντρεπομαι και να σου μεταφερω τα λόγια της.
Καποιοι γονείς αντιδρασαμε. Τετοιο μίσος δεν θελαμε να το ακούσουν τα παιδιά μας, με τετοιο μίσος δεν θελουμε να μεγαλώσουν.
Την λυπηθηκα αυτήν την γυναίκα. Τα πίστευε αυτα που έλεγε. Για αυτήν μαλλον δεν υπάρχει μέλλον όπου οι άνθρωποι θα συνεργαζονται ανεξαρτητα από το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνότητα και τη φυλή τους. Το θεωρεί απλώς αδιανόητο. Για αυτήν ο πόλεμος, που ούτε εκείνη έζησε ούτε κι εγω, είναι ενα πανηγύρι. Μια αφορμή να δείξουμε την αξία και τον ηρωισμό μας. Και μετα τον πόλεμο, οι επετειοι αφορμή θαρρείς να ετοιμαζόμαστε για τον επομενο πόλεμο. Μη σου πω να τον προετοιμαζουμε κιόλας. Όμως για μενα η ειρήνη θελει μεγαλύτερο ηρωισμό, απλώς. Ο πόλεμος σε κανει γενναίο γιατί πρεπει να υπερασπιστείς την πατρίδα σου, τους ανθρώπους σου, τη ζωή. Τον επιδιώκεις τον πόλεμο; Βγαζεις τετοιους λόγους μίσους, σχεδόν σαν να τον ευχεσαι; Λυπαμαι τους ανθρώπους που ίσως εχουν αναγκη αυτό το μίσος, τον πολεμο, την αντιπαραθεση για να υπαρχουν. Και κρίμα, "ξεχνώντας", πόσο φρικτός είναι ο πόλεμος για όλες τις πλευρές του, πόσες πληγές ανοίγει, πόσο κακό προξενεί. Λες και πολεμους δεν εχουμε πια στη γη και ξεχασαμε πώς είναι.
Και για μια ακόμη φορα θυμήθηκα αυτό το διήγημα του Γιάννη Βλαχογιάννη, το, για μενα σπουδαίο, "Έτσι ήτανε..."
Το βρήκα στο διαδίκτυο, στο ιστολόγιο "λογομνήμων". Από εκεί το αντιγράφω, απο εκεί και το εξώφυλλο του βιβλίου (συλλογή διηγημάτων "Μεγάλα Χρόνια" εκδ. Εστία, όπου περιλαμβανεται και το συγκεκριμενο διήγημα) :
"Παππού, σήκου, παππούλη: Σήμερα είναι
μέρα επίσημη: Τι φυλάς το στρώμα και βογγάς; Όλο βογγάς κι όλο μαλώνεις
– σώνεις πια: Έβγα να ιδής: Έλα ν’ αλλάξης και να πας στην αγορά. Ο
κόσμος έχει πανηγύρι σήμερα – Σάββατο Λαζάρου:
Το μαθητούδι ζωηρό, καθώς μπήκε στο σπίτι, έφυγε κιόλα. Τόξερε ο παππούς πως ήταν η τρανή. Παραμονή, της Έξοδος η μέρα… Αχ, τέτοια μέρα δε θα ξαναφανή – μήτε ο θεός να δώση:
Τόξερε ο παππούς, κι αυτό από μέρες κι από νύχτες συλλογιόταν. Ο πονεμένος νους του σερνότανε τριγύρω στη μεγάλη Θύμηση. Και την περίμενε τη μέρα αυτή, σα νάτανε ναρχόταν άλλη μια φορά, πρώτη φορά – του κάκου:
Μα του μικρού ταγγόνου οι χαρωπές φωνές του ξάφνισαν το νου. Κι εκεί, να πάλι το τρελόπαιδο μπροστά του. Άφησε τις τρεχάλες για να ξαναρθή και να του γίνη πειρασμός και πάλι.
-Ακόμα κάθεσαι, παππούλη; Λεχώνα θα μου γίνης αυτού πέρα; Απόλυσε κι η εκκλησιά:
-Καλά, καλά, μωρέ παιδί, μη με μαλώνεις τόσο· γέρος είμαι, δε μπορώ να σηκωθώ. Εδώ άσε με να σήπωμαι…
-Τι είπες; Δεν ακούς; Περνάει η Έξοδο!
Αυτός ο λόγος χτύπησε το γέρο αλλόκοτα. Της λιτανείας η βοή, που έφτανε απ’ τον άλλο δρόμο, κρυφή τρεμούλα τούχυσε στα σωτικά· ο νους του σάλεψε άξαφνα.
-Έφτασα: Τ’ άρματά μου:
Ορθός τινάχτηκε σαν παλληκάρι. Ανάλλαγος, ανάμαλλος ζώστηκε το σπαθί. Και βγήκε.
Τα μάτια αγριωπά στυλώνει γύρω του. Κάτι σα να ζητή. Το κανόνι και το τουφέκι γεμίζει όλη τη χώρα μ’ αμέτρητη βοή. Κόσμος πολύς στην αγορά. Όλοι ντυμένοι τα καλά τους. Όλοι τ’ άρματα κρατούν – και ρίχνουν:
Ο λαός παίζει με τη φαντασιά του το παιγνίδι αυτό, στο χρόνο μια φορά. Θέλει να ξαναζωντανέψη τη μεγάλη εικόνα, έτσι για να δη “πώς ήτανε” – κι ο γέρος πάει να το πιστέψη.
Βρίσκεται με ταγγόνι στης λιτανείας την ουρά, κι ακολουθούν. Τέλος στους Τάφους έφτασαν. Εκεί χιλιάδες συναγμένοι στέκονται κι ακούν έναν που βγάνει λόγο, μα ο λόγος είν’ ατέλειωτος. Ο γέρος ακούει, και δεν καταλαβαίνει. Ακούει, και καρτερεί· σαν κάτι φαίνεται να καρτερή…
-Ωρέ, δεν ήταν έτσι: κράζει με δυνατή φωνή.
Άφησε στη μέση τη γιορτή και πήρε το δρόμο πίσω για το σπίτι. Θυμωμένος φαίνεται. Βογκάει, στ’ αγγόνι δε μιλεί. Άξαφνα σταματάει. Εκεί κοντά του κάποιος τραγουδεί. Ένας τυφλός, χωριάτης διακονιάρης, στρωμένος καταγής, παίζει τη λύρα του και τραγουδεί. Λέει το θλιμμένο, το μοιρολόγι του Μεσολογγιού.
Ορθός ο γέρος, άσειστος ακούει. Βρύση πάνε τα μάτια του. Κλαίει ήσυχα, και δε μιλεί. Τέλος κόπηκε το τραγούδι.
-Να, ωρέ, έτσι ήτανε:
Αυτό είπε μοναχά. Και γύρισε στο σπίτι του και στον καϊμό του."
Το μαθητούδι ζωηρό, καθώς μπήκε στο σπίτι, έφυγε κιόλα. Τόξερε ο παππούς πως ήταν η τρανή. Παραμονή, της Έξοδος η μέρα… Αχ, τέτοια μέρα δε θα ξαναφανή – μήτε ο θεός να δώση:
Τόξερε ο παππούς, κι αυτό από μέρες κι από νύχτες συλλογιόταν. Ο πονεμένος νους του σερνότανε τριγύρω στη μεγάλη Θύμηση. Και την περίμενε τη μέρα αυτή, σα νάτανε ναρχόταν άλλη μια φορά, πρώτη φορά – του κάκου:
Μα του μικρού ταγγόνου οι χαρωπές φωνές του ξάφνισαν το νου. Κι εκεί, να πάλι το τρελόπαιδο μπροστά του. Άφησε τις τρεχάλες για να ξαναρθή και να του γίνη πειρασμός και πάλι.
-Ακόμα κάθεσαι, παππούλη; Λεχώνα θα μου γίνης αυτού πέρα; Απόλυσε κι η εκκλησιά:
-Καλά, καλά, μωρέ παιδί, μη με μαλώνεις τόσο· γέρος είμαι, δε μπορώ να σηκωθώ. Εδώ άσε με να σήπωμαι…
-Τι είπες; Δεν ακούς; Περνάει η Έξοδο!
Αυτός ο λόγος χτύπησε το γέρο αλλόκοτα. Της λιτανείας η βοή, που έφτανε απ’ τον άλλο δρόμο, κρυφή τρεμούλα τούχυσε στα σωτικά· ο νους του σάλεψε άξαφνα.
-Έφτασα: Τ’ άρματά μου:
Ορθός τινάχτηκε σαν παλληκάρι. Ανάλλαγος, ανάμαλλος ζώστηκε το σπαθί. Και βγήκε.
Τα μάτια αγριωπά στυλώνει γύρω του. Κάτι σα να ζητή. Το κανόνι και το τουφέκι γεμίζει όλη τη χώρα μ’ αμέτρητη βοή. Κόσμος πολύς στην αγορά. Όλοι ντυμένοι τα καλά τους. Όλοι τ’ άρματα κρατούν – και ρίχνουν:
Ο λαός παίζει με τη φαντασιά του το παιγνίδι αυτό, στο χρόνο μια φορά. Θέλει να ξαναζωντανέψη τη μεγάλη εικόνα, έτσι για να δη “πώς ήτανε” – κι ο γέρος πάει να το πιστέψη.
Βρίσκεται με ταγγόνι στης λιτανείας την ουρά, κι ακολουθούν. Τέλος στους Τάφους έφτασαν. Εκεί χιλιάδες συναγμένοι στέκονται κι ακούν έναν που βγάνει λόγο, μα ο λόγος είν’ ατέλειωτος. Ο γέρος ακούει, και δεν καταλαβαίνει. Ακούει, και καρτερεί· σαν κάτι φαίνεται να καρτερή…
-Ωρέ, δεν ήταν έτσι: κράζει με δυνατή φωνή.
Άφησε στη μέση τη γιορτή και πήρε το δρόμο πίσω για το σπίτι. Θυμωμένος φαίνεται. Βογκάει, στ’ αγγόνι δε μιλεί. Άξαφνα σταματάει. Εκεί κοντά του κάποιος τραγουδεί. Ένας τυφλός, χωριάτης διακονιάρης, στρωμένος καταγής, παίζει τη λύρα του και τραγουδεί. Λέει το θλιμμένο, το μοιρολόγι του Μεσολογγιού.
Ορθός ο γέρος, άσειστος ακούει. Βρύση πάνε τα μάτια του. Κλαίει ήσυχα, και δε μιλεί. Τέλος κόπηκε το τραγούδι.
-Να, ωρέ, έτσι ήτανε:
Αυτό είπε μοναχά. Και γύρισε στο σπίτι του και στον καϊμό του."
Τετάρτη 25 Αυγούστου 2010
"Φέρτε την επανάσταση στην εκπαίδευση!"
Θυμασαι αυτήν την ομιλία;
"Πώς το σχολείο σκοτώνει τη δημιουργικότητα", του Κεν Ρόμπινσον στο TED.
Μιλούσαμε και στο καλημεροblog και στην εκπομπή περισυ: http://kalimera958fm.blogspot.com/2009/06/blog-post_21.html
Πριν λίγους μήνες ο Κεν Ρόμπινσον μίλησε ξανα στο TED με θεμα:
"Φέρτε την επανάσταση στην εκπαίδευση!".
Ακολουθεί το βίντεο με την ομιλία του και στη συνεχεια σχεδόν όλο το κείμενό του.
Η μεταφραση στα ελληνικά της ομιλίας του Κ.Ρόμπινσον στο TED εγινε απο τον Δημήτρη Μαλέα.
«…Τέσσερα χρόνια πριν στο συνέδριο του TED, στο οποίο μίλησα κι εγώ, μίλησε ο Αλ Γκορ για την κλιματική κρίση. Και αναφέρθηκα σε αυτήν στο τέλος της προηγούμενης ομιλίας μου. Έτσι, θέλω να συνεχίσω από εκεί που σταμάτησα τότε γιατί τα 18 λεπτά ήταν λίγα, να πω την αλήθεια Έτσι, όπως έλεγα... (Γέλια)
Βλέπετε, είχε δίκιο.
Εννοώ, είναι προφανές ότι περνάμε μείζονα κλιματική κρίση. Και πιστεύω πως αυτοί που δεν το πιστεύουν, θα έπρεπε να βγαίνουν έξω περισσότερο. (Γέλια) Ωστόσο, πιστεύω ότι ζούμε και μια ακόμη κλιματική κρίση η οποία είναι το ίδιο σημαντική, έχει τις ίδιες ρίζες και είναι ανάγκη να αντιμετωπιστεί το ίδιο επιτακτικά. Και με αυτό εννοώ -- και επί της ευκαιρίας μπορείτε να πείτε "Κοίτα, είμαι καλά, μου φτάνει μία κλιματική κρίση. Δεν χρειάζομαι και μια δεύτερη". Αλλά αυτή δεν είναι μια κρίση φυσικών πόρων, παρότι πιστεύω ότι και αυτή είναι αληθινή, αλλά μια κρίση ανθρώπινων πόρων.
Βασικά πιστεύω ότι όπως ανέφεραν και άλλοι ομιλητές, κατά τις προηγούμενες μέρες, δεν αξιοποιούμε επαρκώς τα ταλέντα μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούνε ολόκληρη τη ζωή τους δίχως να έχουν συναίσθηση για το ποια μπορεί να είναι τα πραγματικά τους ταλέντα ή, αν έχουν κάποιο, για να μιλήσουν γι' αυτό. Συναντώ όλων των ειδών τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι δεν είναι αληθινά καλοί σε κάτι.
Συνήθως διαχωρίζω τους ανθρώπους σε δύο κατηγορίες. Ο Τζέρεμι Μπένθαμ, μεγάλος ωφελιμιστής φιλόσοφος, υποστήριξε το εξής "Υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων σε αυτόν τον κόσμο, αυτοί που διαχωρίζουν τον κόσμο σε δύο κατηγορίες και οι υπόλοιποι" (Γέλια) Λοιπόν, εγώ το κάνω (Γέλια)
Συναντώ διαφόρων ειδών ανθρώπους που δεν τους αρέσει αυτό που κάνουν. Απλά περνάνε την ζωή τους κάνοντας το. Δεν αντλούν ευχαρίστηση από τη δουλειά τους. Υπομένουν καρτερικά αντί να το χαίρονται και περιμένουν να φτάσει το σαββατοκύριακο. Αλλά συναντώ και ανθρώπους που πραγματικά αγαπάνε αυτό που κάνουν και δεν μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους να κάνει κάτι άλλο. Αν τους έλεγες " Μην ασχολείσαι πια μ' αυτό" θα αναρωτιόνταν για τι πράγμα μιλάς. Γιατί αυτό που κάνουν, είναι ο ίδιος τους ο εαυτός. Λένε, "Μα αυτό είμαι εγώ, ξέρετε. Θα χαζό να πάψω να το κάνω αυτό, γιατί αυτό "μιλάει" στο βαθύτερο είναι μου. Αυτό στην πραγματικότητα δεν ισχύει για τους περισσότερους. Αντίθετα, πιστεύω οι άνθρωποι που τους αρέσει η δουλειά τους είναι η μειονότητα. Και νομίζω υπάρχουν πολλές πιθανές εξηγήσεις για αυτό. Και ψηλά στην λίστα βρίσκεται η εκπαίδευση, γιατί κατά κάποιον τρόπο, η εκπαίδευση απομονώνει πάρα πολλούς ανθρώπους από τα φυσικά ταλέντα τους. Και οι ανθρώπινοι πόροι είναι σαν τους φυσικούς πόρους. Πολλές φορές είναι θαμμένοι βαθιά. Πρέπει να τους αναζητήσεις για να τους βρεις. Δεν είναι απλωμένοι στην επιφάνεια. Πρέπει να δημιουργήσεις τις συνθήκες για να αποκαλυφθούν. Και είναι εύλογο να σκεφτεί κάποιος ότι αυτό είναι δουλειά της εκπαίδευσης. Αλλά πάρα πολύ συχνά δεν είναι. Αυτήν την στιγμή όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα είναι υπό αναθεώρηση. Και αυτό δεν είναι αρκετό. Η αναθεώρηση δεν είναι αρκετή πια γιατί απλά αυτή βελτιώνει ένα αποτυχημένο μοντέλο. Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι μια εξέλιξη στο υπάρχον σύστημα αλλά μια επανάσταση στην εκπαίδευση. Το υπάρχον σύστημα πρέπει να μεταμορφωθεί σε κάτι άλλο.
Μια από τις πραγματικές προκλήσεις είναι να ανανεώσουμε το σύστημα εκπαίδευσης εκ βάθρων. Η ανανέωση είναι δύσκολη γιατί σημαίνει να κάνουμε κάτι που οι άνθρωποι δεν το βρίσκουν τόσο εύκολο στο μεγαλύτερο μέρος του. Σημαίνει ότι πρέπει να αναθεωρήσουμε πράγματα που τα δεχόμαστε σαν δεδομένα, πράγματα που τα θεωρούμε προφανή. Το μέγιστο πρόβλημα της αναθεώρησης ή του μετασχηματισμού είναι η τυραννία της κοινής λογικής, πράγματα για τα οποία σκεφτόμαστε "Δεν μπορούν να γίνουν διαφορετικά, γιατί πολύ απλά έτσι γίνονται".
Πρόσφατα διάβασα μια υπέροχη ρήση του Αβραάμ Λίνκολν, που πιστεύω ότι και εσείς θα την βρίσκατε ενδιαφέρουσα αυτήν τη στιγμή. (Γέλια) Είπε τα εξής τον Δεκέμβριο του 1862, κατά τη διάρκεια του δεύτερου ετήσιου συνεδρίου του Κογκρέσου. Να σημειώσω ότι δεν έχω ιδέα τι γινόταν εκείνη την εποχή. Δεν μαθαίνουμε Αμερικανική ιστορία στη Βρετανία. (Γέλια) Την αποσιωπούμε. Ξέρετε, είναι πολιτική μας. (Γέλια)
Λοιπόν, χωρίς αμφιβολία, κάτι συνταρακτικό συνέβαινε το Δεκέμβριο του1862, το οποίο όσοι είναι μεταξύ μας Αμερικανοί θα το γνωρίζουν. Αλλά είπε το εξής: "Τα δόγματα του ήρεμου παρελθόντος είναι ανεπαρκή στο καταιγιστικό παρόν. Οι περιστάσεις είναι πολύ φορτισμένες με δυσκολίες και πρέπει να αρθούμε στο ύψος τους μαζί τους". Την αγαπώ αυτήν την ρήση. Όχι να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων αλλά να αρθούμε μαζί με τις περιστάσεις. "Δεν έχουμε ξαναζήσει τέτοιες καταστάσεις, για αυτό και πρέπει να σκεφτούμε με νέο τρόπο και να δράσουμε με νέο τρόπο. Πρέπει να απελευθερώσουμε πρώτα τους εαυτούς μας και στη συνέχεια να σώσουμε τη χώρα μας"
Την αγαπώ πολύ την λέξη "απελευθερώνω". Ξέρετε τι υπονοεί; Ότι υπάρχουν ιδέες που μας σκλαβώνουν το μυαλό, ιδέες τις οποίες τις αποδεχόμαστε σαν τη φυσική τάξη των πραγμάτων, τον τρόπο που υπάρχουν τα πράγματα. Και πολλές από τις ιδέες μας είναι διαμορφωμένες, όχι για να συνάδουν με τις συνθήκες αυτού του αιώνος, αλλά για να ταιριάζουν με τις συνθήκες προηγούμενων αιώνων. Ωστόσο το μυαλό μας είναι ακόμα υπνωτισμένο από αυτές. Και πρέπει να απελευθερώσουμε τους εαυτούς μας από κάποιες από αυτές. Βέβαια είναι ευκολότερο να το λέμε παρά να το κάνουμε. Είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζουμε καν ποιά πράματα τα παίρνουμε σαν δεδομένα. Και ο λόγος είναι ότι πολύ απλά τα έχουμε στο μυαλό μας σαν δεδομένα.
Ας σας ρωτήσω λοιπόν κάτι το οποίο το παίρνετε σαν δεδομένο. Πόσοι από εσάς είσαστε σε ηλικία μεγαλύτεροι από 25; Δεν είναι αυτό που νομίζω ότι παίρνετε σαν δεδομένο. Νομίζω ότι με αυτό είσαστε ήδη εξοικειωμένοι. Υπάρχουν άτομα εδώ μικρότερα των 25 ετών; Ωραία. Από όσους είσαστε άνω των 25 σηκώστε το χέρι όσοι φοράτε ρολόι; Καλό ποσοστό έ; Ρωτήστε σε μια αίθουσα γεμάτη εφήβους το ίδιο πράγμα. Οι έφηβοι δεν φοράνε ρολόι χειρός και δεν εννοώ ότι το κάνουν επειδή δεν μπορούν ή δεν επιτρέπεται, απλά συχνά δεν το θέλουν. Και ο λόγος είναι, καταλαβαίνετε, ότι όσοι είμαστε μεγαλύτεροι από 25, μεγαλώσαμε με μια προ-ψηφιακής εποχής κουλτούρα. Και για αυτό χρειαζόμαστε να φοράμε κάτι για να κοιτάζουμε την ώρα. Τα σημερινά παιδιά ζούνε σε ένα ψηφιακό κόσμο και ο χρόνος γι' αυτά βρίσκεται παντού. Δεν υπάρχει λόγος να φοράνε ρολόι. Και να πούμε την αλήθεια, δεν υπάρχει λόγος να φοράμε και εμείς. είναι απλά κάτι το οποίο το έχουμε συνηθίσει και συνεχίζουμε να το κάνουμε. Η κόρη μου η Κέιτ, που είναι 20 χρονών, δεν φοράει πότε ρολόι. Δεν βρίσκει κάποιο λόγο. Όπως λέει "Είναι συσκευή με μία μόνο λειτουργία" (Γέλια) "Πολύ περιορισμένων δυνατοτήτων" Και εγώ απαντώ "Όχι, όχι, λέει και την ημερομηνία" (Γέλια) "Έχει πολλές λειτουργίες."
Αλλά βλέπετε, υπάρχουν ιδέες και στην εκπαίδευση οι οποίες μας σκλαβώνουν. Θα σας δώσω κάνα δυο παραδείγματα. Το ένα είναι η ιδέα της γραμμικότητας, ότι αρχίζεις κάτι, ακολουθείς μια συγκεκριμένη διαδρομή, και αν τα κάνεις όλα σωστά θα παραμείνουν έτσι για όλη σου τη ζωή. Οι ομιλίες στο TED δείχνουν κάποιες φορές εμμέσως ή κάποιες φορές ρητώς, μια διαφορετική ιστορία, ότι η ζωή δεν είναι γραμμική, αλλά οργανική. Δημιουργούμε το μέλλον μας βιωματικά, εξερευνώντας τα ταλέντα μας σε συνδυασμό με τις καταστάσεις που αυτά βοηθούν να δημιουργηθούν για μας. Αλλά η γραμμικότητα μας έχει γίνει εμμονή. Και η εμμονή αυτή κορυφώνεται με την έντονη επιθυμία για εισαγωγή σε κάποιο πανεπιστήμιο. Νομίζω ότι η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο έχει γίνει εμμονή, σε κάποιες τουλάχιστον σχολές. Με αυτό δεν θέλω να αποτρέψω από την φοίτηση σε κάποιο πανεπιστήμιο, αλλά θέλω να τονίσω ότι δεν χρειάζεται να φοιτήσουν όλοι και δεν χρειάζεται να φοιτήσουν όλοι τώρα. Κάποιοι μπορεί να θελήσουν να φοιτήσουν σε κάποια άλλη στιγμή της ζωής τους.
Βρέθηκα πριν λίγο καιρό στο Σαν Φραντζίσκο σε μια εκδήλωση να υπογράφω βιβλία μου στους αναγνώστες. Και ήταν ένας νεαρός γύρω στα 30 που αγόραζε βιβλίο. Και τον ρώτησα "με τι ασχολείσαι;", απάντησε "είμαι πυροσβέστης". Τον ρωτάω "πόσο καιρό είσαι πυροσβέστης;", μου λέει "πάντα, πάντα ήθελα να γίνω πυροσβέστης" του λέω "εν πάσει περιπτώσει, πότε το αποφάσισες;" και μου λέει "από παιδί, αν και ήταν πρόβλημα για εμένα στο σχολείο, γιατί στο σχολείο όλα τα παιδιά θέλουν να γίνουν πυροσβέστες. Αλλά εγώ ήθελα πραγματικά να γίνω πυροσβέστης. Στις μεγαλύτερες τάξεις του σχολείου οι καθηγητές δεν με παίρναν στα σοβαρά. Και ένας συγκεκριμένα καθηγητής μου είπε ότι πετάω την ζωή μου στα σκουπίδια, αν ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο, θα έπρεπε να πάω στο πανεπιστήμιο, να γίνω καλός επαγγελματίας, ότι είχα τις ικανότητες και χαράμιζα το ταλέντο μου. Και ήταν υποτιμητικό γιατί το είπε μπροστά σε όλη την τάξη και ένιωσα πολύ άσχημα. Αλλά ήταν αυτό που ήθελα, και μόλις τελείωσα το λύκειο έκανα αίτηση στην πυροσβεστική και με πήρανε" Και συνέχισε, "Ξέρετε, σκεφτόμουν για αυτό τον καθηγητή πολύ πρόσφατα, πριν λίγα λεπτά που μιλούσατε, γιατί 6 μήνες πριν του έσωσα τη ζωή. Είχε ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα και τον έβγαλα έξω από το αυτοκίνητο, του έκανα καρδιοαναπνευστική ανάνηψη και επίσης έσωσα την γυναίκα του" και τελείωσε λέγοντας, "νομίζω θα ανέβηκα στα μάτια του τώρα"
(Γέλια)
(Χειροκροτήματα)
Ξέρετε, για εμένα, οι ανθρώπινες κοινότητες εξαρτώνται από μια πληθώρα διαφορετικών ταλέντων, και όχι από μία μόνο ικανότητα. Και στην καρδιά των προκλήσεων είναι να επαναπροσδιορίσουμε την αίσθησή μας για την ικανότητα και την ευφυΐα Η γραμμικότητα είναι το πρόβλημα.
Όταν ήρθα στο Λος Άντζελες, περίπου εννιά χρόνια πριν, αντιμετώπισα μια εκπαιδευτική πολιτική, με συγκεκριμένους σκοπούς και αρχές, που συνοψίζονταν στο ρητό "Το πανεπιστήμιο αρχίζει στα νήπια." Όχι, διαφωνώ. (Γέλια) Πραγματικά διαφωνώ. Αν είχαμε χρόνο θα το εξηγούσα, αλλά στο πλαίσιο τα περιορισμένα της ομιλίας δεν μπορώ. (Γέλια) Το νηπιαγωγείο αρχίζει στο νηπιαγωγείο. (Γέλια) Ένας φίλος μου είπε κάποτε, "Ξέρεις, ένα παιδί τριών ετών, δεν είναι μισό παιδί έξι ετών." (Γέλια) (Χειροκροτήματα) Είναι τριών ετών.
Όπως ακούσαμε στην τελευταία σειρά ομιλιών, υπάρχει πλέον τόσος ανταγωνισμός ακόμα και για να εισαχθείς στο νηπιαγωγείο, για να φοιτήσεις στο σωστό νηπιαγωγείο περνάς από συνέντευξη πλέον σε ηλικία τριών χρονών. Τα παιδιά κάθονται μπροστά από επιτροπές, με τα βιογραφικά τους, (Γέλια) και ακούνε να τους λένε "Αυτό είναι όλο;" (Γέλια) (Χειροκροτήματα) Είσαι στον κόσμο τριάντα έξι μήνες και μόνο αυτό έχεις να δείξεις; (Γέλια) "Δεν έχεις καταφέρει και τίποτα. Ξόδεψες τους πρώτους έξι μήνες στο θηλασμό όπως βλέπω" (Γέλια) Βλέπετε, είναι πράγματι εξωφρενικό, αλλά το κάνουμε.
Το άλλο μεγάλο θέμα είναι ο κομφορμισμός. Δημιουργήσαμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στο μοντέλο των ταχυφαγείων. Στο μοντέλο αυτό αναφέρθηκε και ο Τζίμι Όλιβερ προχθές. Ξέρετε υπάρχουν δύο μοντέλα διασφάλισης ποιότητας στην εστίαση. Το ένα είναι του η γρήγορου φαγητού, όπου όλα είναι σταθερά. Το άλλο είναι το μοντέλο των Ζάγκα και Μισελίν εστιατορίων, όπου τίποτα δεν είναι σταθερό, όλα προσαρμόζονται στις περιστάσεις. Και εμείς προτιμήσαμε να ακολουθήσουμε το μοντέλο του γρήγορου φαγητού στην εκπαίδευση. Και το αποτέλεσμα είναι να έχει φτωχύνει τόσο το πνεύμα μας όσο και η ενέργειά μας όπως και τα ταχυφαγεία έχουν φτωχύνει από θρεπτικά συστατικά το σώμα μας
(Χειροκροτήματα)
Νομίζω όμως ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι τα ανθρώπινο ταλέντο είναι πολύ διαφορετικά. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικά χαρίσματα. Θυμήθηκα τελευταία ότι μου είχαν χαρίσει μια κιθάρα όταν ήμουν παιδί περίπου την ίδια περίοδο που ο Ερικ Κλάπτον πήρε την πρώτη του κιθάρα. Και στην περίπτωση του Ερικ Κλάπτον είχε αποτέλεσμα, αυτό μόνο λέω. (Γέλια) Κατά κάποιον τρόπο, δεν έκανε για μένα. Δεν μπορούσα να κάνω αυτό το πράγμα να δουλέψει ανεξαρτήτως της προσπάθειας που κατέβαλα. Απλά δεν γινόταν.
Αλλά δεν πρόκειται μόνο για αυτό. Πρόκειται για το πάθος. Πολλές φορές, οι άνθρωποι γίνονται καλοί σε πράγματα που δεν τους ενδιαφέρουν πραγματικά. Το θέμα είναι το πάθος, και τι μας συναρπάζει το πνεύμα και μας δίνει ενέργεια. Και αν κάνεις πράγματα που αγαπάς, στα οποία είσαι καλός, ο χρόνος περνάει με εντελώς διαφορετικό ρυθμό. Η γυναίκα μου μόλις τελείωσε το γράψιμο ενός μυθιστορήματος, και νομίζω ότι πρόκειται για ένα πολύ καλό βιβλίο, αλλά εξαφανιζόταν για ώρες μέχρι να το τελειώσει. Όπως γνωρίζετε, αν κάνεις κάτι το οποίο το αγαπάς, μια ώρα σου φαίνεται σαν πέντε λεπτά. Αν κάνεις κάτι το οποίο δεν ταιριάζει με το πνεύμα σου, τα πέντε λεπτά θα τα νιώθεις σαν μια ώρα. Και ο λόγος που τόσοι άνθρωποι παραιτούνται από τις σπουδές είναι γιατί δεν τους εκφράζουν, γιατί δεν τους βοηθούν να εκτονώσουν την ενέργεια και το πάθος τους.
Γι’ αυτό νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο εκπαίδευσης που ακολουθούμε. Πρέπει να πάμε από αυτό που είναι ουσιαστικά ένα βιομηχανικό μοντέλο εκπαίδευσης, ένα μαζικό μοντέλο, που βασίζεται στην γραμμικότητα, σε ένα μοντέλο που έρχεται πιο κοντά στις αρχές της γεωργίας. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ανθρώπινη ανάπτυξη των ικανοτήτων δεν είναι μια μηχανιστική διαδικασία, αλλά μια οργανική διαδικασία. Και δεν μπορείς να προβλέψεις το αποτέλεσμα της ανθρώπινης ανάπτυξης. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι, όπως και ένας αγρότης, να δημιουργήσεις τις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα μπορέσει κάποιος να αναπτυχθεί.
Έτσι αν επιλέξουμε να αναμορφώσουμε την εκπαίδευση και να την μετασχηματίσουμε, δεν πρέπει να δημιουργήσουμε κλώνο αυτού του συστήματος. Υπάρχουν άλλα σημαντικά συστήματα όπως το KIPP, είναι ένα πολύ καλό σύστημα. Υπάρχουν πολλά και καλά μοντέλα. Απλά πρέπει να το προσαρμόσουμε στις περιστάσεις, και να κάνουμε πιο προσωπική την εκπαίδευση προς τα άτομα τα οποία διδάσκονται κάθε φορά. Και κάνοντας αυτό, νομίζω ότι έχουμε την απάντηση στο μέλλον γιατί δεν χρειάζεται να προσαρμόσουμε κάποια καινούργια λύση. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα κίνημα στην εκπαίδευση στο οποίο οι άνθρωποι να αναπτύσσουν τις δικές τους λύσεις, αλλά με εξωτερική βοήθεια βασισμένη σε ένα προσωπικό πρόγραμμα σπουδών.
Λοιπόν, σε αυτή την αίθουσα, υπάρχουν άνθρωποι που αποτελούν πολύ σημαντικό κεφάλαιο στις επιχειρήσεις, στα πολυμέσα, στο διαδίκτυο. Οι τεχνολογίες αυτές, συνδυαζόμενες με δασκάλους με πηγαίο ταλέντο, δίνουν την ευκαιρία για μια πραγματική επανάσταση στην εκπαίδευση. Και σας παροτρύνω να εμπλακείτε σε αυτή την επανάσταση γιατί είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τους εαυτούς μας, αλλά και για το μέλλον των παιδιών μας. Αλλά πρέπει να αλλάξουμε το βιομηχανικό μοντέλο σε ένα γεωργικό μοντέλο, όπου το κάθε σχολείο θα μπορεί να δώσει καρπούς. Γιατί εκεί είναι που τα παιδιά έχουν πραγματικές εμπειρίες από τη ζωή. Όπως και στο σπίτι, αν έχουν επιλέξει εκεί να μορφωθούν με την οικογένειά τους η με τους φίλους τους.
Έγινε πολύς λόγος αυτές τις ημέρες, κατά την διάρκεια των παρουσιάσεων, για τα όνειρα. Και θέλω πολύ γρήγορα -κυριολεκτικά "κόλλησα" με το τραγούδι της Νάταλι Μέρτσαντ χθες- να σας θυμίσω ένα παλιό ποίημα. Θέλω να σας διαβάσω γρήγορα, ένα μικρό ποίημα του Γέιτς, που είναι ένας ποιητής που μάλλον τον γνωρίζετε. Έγραψε το ποίημα στην αγαπημένη του, Μοντ Γκόν, θρηνώντας το γεγονός ότι δεν μπορούσε να της δώσει αυτό που πίστευε ότι αυτή επιθυμούσε. Και είπε: "Έχω κάτι άλλο να σου δώσω, αλλά ίσως δεν το θέλεις".
Έγραψε τα εξής:
"Να είχα τ' ουρανού την πλουμιστή τη φορεσιά
την υφασμένη από χρυσό κι απ' ασημένιο φως.
Τη γαλανή, τη μελιχρή, την μαυροκεντημένη φορεσιά
Από νύχτα κι από μέρα κι από αποσπερίσιο φως.
Τη φορεσιά μου θα άπλωνα κάτω από τα πόδια σου.
Μα εγώ που είμαι φτωχός έχω μόνο τα όνειρά μου
Τα όνειρά μου άπλωσα κάτω από τα πόδια σου.
Πάτα ελαφρά γιατί πατάς πάνω στα όνειρά μου."
Και κάθε μέρα, με κάθε τρόπο, τα παιδιά μας, απλώνουν τα όνειρά τους κάτω από τα πόδια μας. Εμείς πρέπει να πατήσουμε όσο πιο ελαφριά γίνεται.»
Χρήσιμες συνδέσεις
TED
http://www.sirkenrobinson.com/
Ken Robinson Wikipedia
Natalie Merchant/TED
Natalie Merchant YouTube
"Πώς το σχολείο σκοτώνει τη δημιουργικότητα"/ Kalimera958fm.blogspot.com
"Πώς το σχολείο σκοτώνει τη δημιουργικότητα", του Κεν Ρόμπινσον στο TED.
Μιλούσαμε και στο καλημεροblog και στην εκπομπή περισυ: http://kalimera958fm.blogspot.com/2009/06/blog-post_21.html
Πριν λίγους μήνες ο Κεν Ρόμπινσον μίλησε ξανα στο TED με θεμα:
"Φέρτε την επανάσταση στην εκπαίδευση!".
Ακολουθεί το βίντεο με την ομιλία του και στη συνεχεια σχεδόν όλο το κείμενό του.
Η μεταφραση στα ελληνικά της ομιλίας του Κ.Ρόμπινσον στο TED εγινε απο τον Δημήτρη Μαλέα.
«…Τέσσερα χρόνια πριν στο συνέδριο του TED, στο οποίο μίλησα κι εγώ, μίλησε ο Αλ Γκορ για την κλιματική κρίση. Και αναφέρθηκα σε αυτήν στο τέλος της προηγούμενης ομιλίας μου. Έτσι, θέλω να συνεχίσω από εκεί που σταμάτησα τότε γιατί τα 18 λεπτά ήταν λίγα, να πω την αλήθεια Έτσι, όπως έλεγα... (Γέλια)
Βλέπετε, είχε δίκιο.
Εννοώ, είναι προφανές ότι περνάμε μείζονα κλιματική κρίση. Και πιστεύω πως αυτοί που δεν το πιστεύουν, θα έπρεπε να βγαίνουν έξω περισσότερο. (Γέλια) Ωστόσο, πιστεύω ότι ζούμε και μια ακόμη κλιματική κρίση η οποία είναι το ίδιο σημαντική, έχει τις ίδιες ρίζες και είναι ανάγκη να αντιμετωπιστεί το ίδιο επιτακτικά. Και με αυτό εννοώ -- και επί της ευκαιρίας μπορείτε να πείτε "Κοίτα, είμαι καλά, μου φτάνει μία κλιματική κρίση. Δεν χρειάζομαι και μια δεύτερη". Αλλά αυτή δεν είναι μια κρίση φυσικών πόρων, παρότι πιστεύω ότι και αυτή είναι αληθινή, αλλά μια κρίση ανθρώπινων πόρων.
Βασικά πιστεύω ότι όπως ανέφεραν και άλλοι ομιλητές, κατά τις προηγούμενες μέρες, δεν αξιοποιούμε επαρκώς τα ταλέντα μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούνε ολόκληρη τη ζωή τους δίχως να έχουν συναίσθηση για το ποια μπορεί να είναι τα πραγματικά τους ταλέντα ή, αν έχουν κάποιο, για να μιλήσουν γι' αυτό. Συναντώ όλων των ειδών τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι δεν είναι αληθινά καλοί σε κάτι.
Συνήθως διαχωρίζω τους ανθρώπους σε δύο κατηγορίες. Ο Τζέρεμι Μπένθαμ, μεγάλος ωφελιμιστής φιλόσοφος, υποστήριξε το εξής "Υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων σε αυτόν τον κόσμο, αυτοί που διαχωρίζουν τον κόσμο σε δύο κατηγορίες και οι υπόλοιποι" (Γέλια) Λοιπόν, εγώ το κάνω (Γέλια)
Συναντώ διαφόρων ειδών ανθρώπους που δεν τους αρέσει αυτό που κάνουν. Απλά περνάνε την ζωή τους κάνοντας το. Δεν αντλούν ευχαρίστηση από τη δουλειά τους. Υπομένουν καρτερικά αντί να το χαίρονται και περιμένουν να φτάσει το σαββατοκύριακο. Αλλά συναντώ και ανθρώπους που πραγματικά αγαπάνε αυτό που κάνουν και δεν μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους να κάνει κάτι άλλο. Αν τους έλεγες " Μην ασχολείσαι πια μ' αυτό" θα αναρωτιόνταν για τι πράγμα μιλάς. Γιατί αυτό που κάνουν, είναι ο ίδιος τους ο εαυτός. Λένε, "Μα αυτό είμαι εγώ, ξέρετε. Θα χαζό να πάψω να το κάνω αυτό, γιατί αυτό "μιλάει" στο βαθύτερο είναι μου. Αυτό στην πραγματικότητα δεν ισχύει για τους περισσότερους. Αντίθετα, πιστεύω οι άνθρωποι που τους αρέσει η δουλειά τους είναι η μειονότητα. Και νομίζω υπάρχουν πολλές πιθανές εξηγήσεις για αυτό. Και ψηλά στην λίστα βρίσκεται η εκπαίδευση, γιατί κατά κάποιον τρόπο, η εκπαίδευση απομονώνει πάρα πολλούς ανθρώπους από τα φυσικά ταλέντα τους. Και οι ανθρώπινοι πόροι είναι σαν τους φυσικούς πόρους. Πολλές φορές είναι θαμμένοι βαθιά. Πρέπει να τους αναζητήσεις για να τους βρεις. Δεν είναι απλωμένοι στην επιφάνεια. Πρέπει να δημιουργήσεις τις συνθήκες για να αποκαλυφθούν. Και είναι εύλογο να σκεφτεί κάποιος ότι αυτό είναι δουλειά της εκπαίδευσης. Αλλά πάρα πολύ συχνά δεν είναι. Αυτήν την στιγμή όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα είναι υπό αναθεώρηση. Και αυτό δεν είναι αρκετό. Η αναθεώρηση δεν είναι αρκετή πια γιατί απλά αυτή βελτιώνει ένα αποτυχημένο μοντέλο. Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι μια εξέλιξη στο υπάρχον σύστημα αλλά μια επανάσταση στην εκπαίδευση. Το υπάρχον σύστημα πρέπει να μεταμορφωθεί σε κάτι άλλο.
Μια από τις πραγματικές προκλήσεις είναι να ανανεώσουμε το σύστημα εκπαίδευσης εκ βάθρων. Η ανανέωση είναι δύσκολη γιατί σημαίνει να κάνουμε κάτι που οι άνθρωποι δεν το βρίσκουν τόσο εύκολο στο μεγαλύτερο μέρος του. Σημαίνει ότι πρέπει να αναθεωρήσουμε πράγματα που τα δεχόμαστε σαν δεδομένα, πράγματα που τα θεωρούμε προφανή. Το μέγιστο πρόβλημα της αναθεώρησης ή του μετασχηματισμού είναι η τυραννία της κοινής λογικής, πράγματα για τα οποία σκεφτόμαστε "Δεν μπορούν να γίνουν διαφορετικά, γιατί πολύ απλά έτσι γίνονται".
Πρόσφατα διάβασα μια υπέροχη ρήση του Αβραάμ Λίνκολν, που πιστεύω ότι και εσείς θα την βρίσκατε ενδιαφέρουσα αυτήν τη στιγμή. (Γέλια) Είπε τα εξής τον Δεκέμβριο του 1862, κατά τη διάρκεια του δεύτερου ετήσιου συνεδρίου του Κογκρέσου. Να σημειώσω ότι δεν έχω ιδέα τι γινόταν εκείνη την εποχή. Δεν μαθαίνουμε Αμερικανική ιστορία στη Βρετανία. (Γέλια) Την αποσιωπούμε. Ξέρετε, είναι πολιτική μας. (Γέλια)
Λοιπόν, χωρίς αμφιβολία, κάτι συνταρακτικό συνέβαινε το Δεκέμβριο του1862, το οποίο όσοι είναι μεταξύ μας Αμερικανοί θα το γνωρίζουν. Αλλά είπε το εξής: "Τα δόγματα του ήρεμου παρελθόντος είναι ανεπαρκή στο καταιγιστικό παρόν. Οι περιστάσεις είναι πολύ φορτισμένες με δυσκολίες και πρέπει να αρθούμε στο ύψος τους μαζί τους". Την αγαπώ αυτήν την ρήση. Όχι να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων αλλά να αρθούμε μαζί με τις περιστάσεις. "Δεν έχουμε ξαναζήσει τέτοιες καταστάσεις, για αυτό και πρέπει να σκεφτούμε με νέο τρόπο και να δράσουμε με νέο τρόπο. Πρέπει να απελευθερώσουμε πρώτα τους εαυτούς μας και στη συνέχεια να σώσουμε τη χώρα μας"
Την αγαπώ πολύ την λέξη "απελευθερώνω". Ξέρετε τι υπονοεί; Ότι υπάρχουν ιδέες που μας σκλαβώνουν το μυαλό, ιδέες τις οποίες τις αποδεχόμαστε σαν τη φυσική τάξη των πραγμάτων, τον τρόπο που υπάρχουν τα πράγματα. Και πολλές από τις ιδέες μας είναι διαμορφωμένες, όχι για να συνάδουν με τις συνθήκες αυτού του αιώνος, αλλά για να ταιριάζουν με τις συνθήκες προηγούμενων αιώνων. Ωστόσο το μυαλό μας είναι ακόμα υπνωτισμένο από αυτές. Και πρέπει να απελευθερώσουμε τους εαυτούς μας από κάποιες από αυτές. Βέβαια είναι ευκολότερο να το λέμε παρά να το κάνουμε. Είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζουμε καν ποιά πράματα τα παίρνουμε σαν δεδομένα. Και ο λόγος είναι ότι πολύ απλά τα έχουμε στο μυαλό μας σαν δεδομένα.
Ας σας ρωτήσω λοιπόν κάτι το οποίο το παίρνετε σαν δεδομένο. Πόσοι από εσάς είσαστε σε ηλικία μεγαλύτεροι από 25; Δεν είναι αυτό που νομίζω ότι παίρνετε σαν δεδομένο. Νομίζω ότι με αυτό είσαστε ήδη εξοικειωμένοι. Υπάρχουν άτομα εδώ μικρότερα των 25 ετών; Ωραία. Από όσους είσαστε άνω των 25 σηκώστε το χέρι όσοι φοράτε ρολόι; Καλό ποσοστό έ; Ρωτήστε σε μια αίθουσα γεμάτη εφήβους το ίδιο πράγμα. Οι έφηβοι δεν φοράνε ρολόι χειρός και δεν εννοώ ότι το κάνουν επειδή δεν μπορούν ή δεν επιτρέπεται, απλά συχνά δεν το θέλουν. Και ο λόγος είναι, καταλαβαίνετε, ότι όσοι είμαστε μεγαλύτεροι από 25, μεγαλώσαμε με μια προ-ψηφιακής εποχής κουλτούρα. Και για αυτό χρειαζόμαστε να φοράμε κάτι για να κοιτάζουμε την ώρα. Τα σημερινά παιδιά ζούνε σε ένα ψηφιακό κόσμο και ο χρόνος γι' αυτά βρίσκεται παντού. Δεν υπάρχει λόγος να φοράνε ρολόι. Και να πούμε την αλήθεια, δεν υπάρχει λόγος να φοράμε και εμείς. είναι απλά κάτι το οποίο το έχουμε συνηθίσει και συνεχίζουμε να το κάνουμε. Η κόρη μου η Κέιτ, που είναι 20 χρονών, δεν φοράει πότε ρολόι. Δεν βρίσκει κάποιο λόγο. Όπως λέει "Είναι συσκευή με μία μόνο λειτουργία" (Γέλια) "Πολύ περιορισμένων δυνατοτήτων" Και εγώ απαντώ "Όχι, όχι, λέει και την ημερομηνία" (Γέλια) "Έχει πολλές λειτουργίες."
Αλλά βλέπετε, υπάρχουν ιδέες και στην εκπαίδευση οι οποίες μας σκλαβώνουν. Θα σας δώσω κάνα δυο παραδείγματα. Το ένα είναι η ιδέα της γραμμικότητας, ότι αρχίζεις κάτι, ακολουθείς μια συγκεκριμένη διαδρομή, και αν τα κάνεις όλα σωστά θα παραμείνουν έτσι για όλη σου τη ζωή. Οι ομιλίες στο TED δείχνουν κάποιες φορές εμμέσως ή κάποιες φορές ρητώς, μια διαφορετική ιστορία, ότι η ζωή δεν είναι γραμμική, αλλά οργανική. Δημιουργούμε το μέλλον μας βιωματικά, εξερευνώντας τα ταλέντα μας σε συνδυασμό με τις καταστάσεις που αυτά βοηθούν να δημιουργηθούν για μας. Αλλά η γραμμικότητα μας έχει γίνει εμμονή. Και η εμμονή αυτή κορυφώνεται με την έντονη επιθυμία για εισαγωγή σε κάποιο πανεπιστήμιο. Νομίζω ότι η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο έχει γίνει εμμονή, σε κάποιες τουλάχιστον σχολές. Με αυτό δεν θέλω να αποτρέψω από την φοίτηση σε κάποιο πανεπιστήμιο, αλλά θέλω να τονίσω ότι δεν χρειάζεται να φοιτήσουν όλοι και δεν χρειάζεται να φοιτήσουν όλοι τώρα. Κάποιοι μπορεί να θελήσουν να φοιτήσουν σε κάποια άλλη στιγμή της ζωής τους.
Βρέθηκα πριν λίγο καιρό στο Σαν Φραντζίσκο σε μια εκδήλωση να υπογράφω βιβλία μου στους αναγνώστες. Και ήταν ένας νεαρός γύρω στα 30 που αγόραζε βιβλίο. Και τον ρώτησα "με τι ασχολείσαι;", απάντησε "είμαι πυροσβέστης". Τον ρωτάω "πόσο καιρό είσαι πυροσβέστης;", μου λέει "πάντα, πάντα ήθελα να γίνω πυροσβέστης" του λέω "εν πάσει περιπτώσει, πότε το αποφάσισες;" και μου λέει "από παιδί, αν και ήταν πρόβλημα για εμένα στο σχολείο, γιατί στο σχολείο όλα τα παιδιά θέλουν να γίνουν πυροσβέστες. Αλλά εγώ ήθελα πραγματικά να γίνω πυροσβέστης. Στις μεγαλύτερες τάξεις του σχολείου οι καθηγητές δεν με παίρναν στα σοβαρά. Και ένας συγκεκριμένα καθηγητής μου είπε ότι πετάω την ζωή μου στα σκουπίδια, αν ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο, θα έπρεπε να πάω στο πανεπιστήμιο, να γίνω καλός επαγγελματίας, ότι είχα τις ικανότητες και χαράμιζα το ταλέντο μου. Και ήταν υποτιμητικό γιατί το είπε μπροστά σε όλη την τάξη και ένιωσα πολύ άσχημα. Αλλά ήταν αυτό που ήθελα, και μόλις τελείωσα το λύκειο έκανα αίτηση στην πυροσβεστική και με πήρανε" Και συνέχισε, "Ξέρετε, σκεφτόμουν για αυτό τον καθηγητή πολύ πρόσφατα, πριν λίγα λεπτά που μιλούσατε, γιατί 6 μήνες πριν του έσωσα τη ζωή. Είχε ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα και τον έβγαλα έξω από το αυτοκίνητο, του έκανα καρδιοαναπνευστική ανάνηψη και επίσης έσωσα την γυναίκα του" και τελείωσε λέγοντας, "νομίζω θα ανέβηκα στα μάτια του τώρα"
(Γέλια)
(Χειροκροτήματα)
Ξέρετε, για εμένα, οι ανθρώπινες κοινότητες εξαρτώνται από μια πληθώρα διαφορετικών ταλέντων, και όχι από μία μόνο ικανότητα. Και στην καρδιά των προκλήσεων είναι να επαναπροσδιορίσουμε την αίσθησή μας για την ικανότητα και την ευφυΐα Η γραμμικότητα είναι το πρόβλημα.
Όταν ήρθα στο Λος Άντζελες, περίπου εννιά χρόνια πριν, αντιμετώπισα μια εκπαιδευτική πολιτική, με συγκεκριμένους σκοπούς και αρχές, που συνοψίζονταν στο ρητό "Το πανεπιστήμιο αρχίζει στα νήπια." Όχι, διαφωνώ. (Γέλια) Πραγματικά διαφωνώ. Αν είχαμε χρόνο θα το εξηγούσα, αλλά στο πλαίσιο τα περιορισμένα της ομιλίας δεν μπορώ. (Γέλια) Το νηπιαγωγείο αρχίζει στο νηπιαγωγείο. (Γέλια) Ένας φίλος μου είπε κάποτε, "Ξέρεις, ένα παιδί τριών ετών, δεν είναι μισό παιδί έξι ετών." (Γέλια) (Χειροκροτήματα) Είναι τριών ετών.
Όπως ακούσαμε στην τελευταία σειρά ομιλιών, υπάρχει πλέον τόσος ανταγωνισμός ακόμα και για να εισαχθείς στο νηπιαγωγείο, για να φοιτήσεις στο σωστό νηπιαγωγείο περνάς από συνέντευξη πλέον σε ηλικία τριών χρονών. Τα παιδιά κάθονται μπροστά από επιτροπές, με τα βιογραφικά τους, (Γέλια) και ακούνε να τους λένε "Αυτό είναι όλο;" (Γέλια) (Χειροκροτήματα) Είσαι στον κόσμο τριάντα έξι μήνες και μόνο αυτό έχεις να δείξεις; (Γέλια) "Δεν έχεις καταφέρει και τίποτα. Ξόδεψες τους πρώτους έξι μήνες στο θηλασμό όπως βλέπω" (Γέλια) Βλέπετε, είναι πράγματι εξωφρενικό, αλλά το κάνουμε.
Το άλλο μεγάλο θέμα είναι ο κομφορμισμός. Δημιουργήσαμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στο μοντέλο των ταχυφαγείων. Στο μοντέλο αυτό αναφέρθηκε και ο Τζίμι Όλιβερ προχθές. Ξέρετε υπάρχουν δύο μοντέλα διασφάλισης ποιότητας στην εστίαση. Το ένα είναι του η γρήγορου φαγητού, όπου όλα είναι σταθερά. Το άλλο είναι το μοντέλο των Ζάγκα και Μισελίν εστιατορίων, όπου τίποτα δεν είναι σταθερό, όλα προσαρμόζονται στις περιστάσεις. Και εμείς προτιμήσαμε να ακολουθήσουμε το μοντέλο του γρήγορου φαγητού στην εκπαίδευση. Και το αποτέλεσμα είναι να έχει φτωχύνει τόσο το πνεύμα μας όσο και η ενέργειά μας όπως και τα ταχυφαγεία έχουν φτωχύνει από θρεπτικά συστατικά το σώμα μας
(Χειροκροτήματα)
Νομίζω όμως ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι τα ανθρώπινο ταλέντο είναι πολύ διαφορετικά. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικά χαρίσματα. Θυμήθηκα τελευταία ότι μου είχαν χαρίσει μια κιθάρα όταν ήμουν παιδί περίπου την ίδια περίοδο που ο Ερικ Κλάπτον πήρε την πρώτη του κιθάρα. Και στην περίπτωση του Ερικ Κλάπτον είχε αποτέλεσμα, αυτό μόνο λέω. (Γέλια) Κατά κάποιον τρόπο, δεν έκανε για μένα. Δεν μπορούσα να κάνω αυτό το πράγμα να δουλέψει ανεξαρτήτως της προσπάθειας που κατέβαλα. Απλά δεν γινόταν.
Αλλά δεν πρόκειται μόνο για αυτό. Πρόκειται για το πάθος. Πολλές φορές, οι άνθρωποι γίνονται καλοί σε πράγματα που δεν τους ενδιαφέρουν πραγματικά. Το θέμα είναι το πάθος, και τι μας συναρπάζει το πνεύμα και μας δίνει ενέργεια. Και αν κάνεις πράγματα που αγαπάς, στα οποία είσαι καλός, ο χρόνος περνάει με εντελώς διαφορετικό ρυθμό. Η γυναίκα μου μόλις τελείωσε το γράψιμο ενός μυθιστορήματος, και νομίζω ότι πρόκειται για ένα πολύ καλό βιβλίο, αλλά εξαφανιζόταν για ώρες μέχρι να το τελειώσει. Όπως γνωρίζετε, αν κάνεις κάτι το οποίο το αγαπάς, μια ώρα σου φαίνεται σαν πέντε λεπτά. Αν κάνεις κάτι το οποίο δεν ταιριάζει με το πνεύμα σου, τα πέντε λεπτά θα τα νιώθεις σαν μια ώρα. Και ο λόγος που τόσοι άνθρωποι παραιτούνται από τις σπουδές είναι γιατί δεν τους εκφράζουν, γιατί δεν τους βοηθούν να εκτονώσουν την ενέργεια και το πάθος τους.
Γι’ αυτό νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο εκπαίδευσης που ακολουθούμε. Πρέπει να πάμε από αυτό που είναι ουσιαστικά ένα βιομηχανικό μοντέλο εκπαίδευσης, ένα μαζικό μοντέλο, που βασίζεται στην γραμμικότητα, σε ένα μοντέλο που έρχεται πιο κοντά στις αρχές της γεωργίας. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ανθρώπινη ανάπτυξη των ικανοτήτων δεν είναι μια μηχανιστική διαδικασία, αλλά μια οργανική διαδικασία. Και δεν μπορείς να προβλέψεις το αποτέλεσμα της ανθρώπινης ανάπτυξης. Το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι, όπως και ένας αγρότης, να δημιουργήσεις τις συνθήκες κάτω από τις οποίες θα μπορέσει κάποιος να αναπτυχθεί.
Έτσι αν επιλέξουμε να αναμορφώσουμε την εκπαίδευση και να την μετασχηματίσουμε, δεν πρέπει να δημιουργήσουμε κλώνο αυτού του συστήματος. Υπάρχουν άλλα σημαντικά συστήματα όπως το KIPP, είναι ένα πολύ καλό σύστημα. Υπάρχουν πολλά και καλά μοντέλα. Απλά πρέπει να το προσαρμόσουμε στις περιστάσεις, και να κάνουμε πιο προσωπική την εκπαίδευση προς τα άτομα τα οποία διδάσκονται κάθε φορά. Και κάνοντας αυτό, νομίζω ότι έχουμε την απάντηση στο μέλλον γιατί δεν χρειάζεται να προσαρμόσουμε κάποια καινούργια λύση. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα κίνημα στην εκπαίδευση στο οποίο οι άνθρωποι να αναπτύσσουν τις δικές τους λύσεις, αλλά με εξωτερική βοήθεια βασισμένη σε ένα προσωπικό πρόγραμμα σπουδών.
Λοιπόν, σε αυτή την αίθουσα, υπάρχουν άνθρωποι που αποτελούν πολύ σημαντικό κεφάλαιο στις επιχειρήσεις, στα πολυμέσα, στο διαδίκτυο. Οι τεχνολογίες αυτές, συνδυαζόμενες με δασκάλους με πηγαίο ταλέντο, δίνουν την ευκαιρία για μια πραγματική επανάσταση στην εκπαίδευση. Και σας παροτρύνω να εμπλακείτε σε αυτή την επανάσταση γιατί είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τους εαυτούς μας, αλλά και για το μέλλον των παιδιών μας. Αλλά πρέπει να αλλάξουμε το βιομηχανικό μοντέλο σε ένα γεωργικό μοντέλο, όπου το κάθε σχολείο θα μπορεί να δώσει καρπούς. Γιατί εκεί είναι που τα παιδιά έχουν πραγματικές εμπειρίες από τη ζωή. Όπως και στο σπίτι, αν έχουν επιλέξει εκεί να μορφωθούν με την οικογένειά τους η με τους φίλους τους.
Έγινε πολύς λόγος αυτές τις ημέρες, κατά την διάρκεια των παρουσιάσεων, για τα όνειρα. Και θέλω πολύ γρήγορα -κυριολεκτικά "κόλλησα" με το τραγούδι της Νάταλι Μέρτσαντ χθες- να σας θυμίσω ένα παλιό ποίημα. Θέλω να σας διαβάσω γρήγορα, ένα μικρό ποίημα του Γέιτς, που είναι ένας ποιητής που μάλλον τον γνωρίζετε. Έγραψε το ποίημα στην αγαπημένη του, Μοντ Γκόν, θρηνώντας το γεγονός ότι δεν μπορούσε να της δώσει αυτό που πίστευε ότι αυτή επιθυμούσε. Και είπε: "Έχω κάτι άλλο να σου δώσω, αλλά ίσως δεν το θέλεις".
Έγραψε τα εξής:
"Να είχα τ' ουρανού την πλουμιστή τη φορεσιά
την υφασμένη από χρυσό κι απ' ασημένιο φως.
Τη γαλανή, τη μελιχρή, την μαυροκεντημένη φορεσιά
Από νύχτα κι από μέρα κι από αποσπερίσιο φως.
Τη φορεσιά μου θα άπλωνα κάτω από τα πόδια σου.
Μα εγώ που είμαι φτωχός έχω μόνο τα όνειρά μου
Τα όνειρά μου άπλωσα κάτω από τα πόδια σου.
Πάτα ελαφρά γιατί πατάς πάνω στα όνειρά μου."
Και κάθε μέρα, με κάθε τρόπο, τα παιδιά μας, απλώνουν τα όνειρά τους κάτω από τα πόδια μας. Εμείς πρέπει να πατήσουμε όσο πιο ελαφριά γίνεται.»
Χρήσιμες συνδέσεις
TED
http://www.sirkenrobinson.com/
Ken Robinson Wikipedia
Natalie Merchant/TED
Natalie Merchant YouTube
"Πώς το σχολείο σκοτώνει τη δημιουργικότητα"/ Kalimera958fm.blogspot.com
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2009
αποφασιστικός και τολμηρός ο Κωνσταντίνος;
-Μαμά, ξέρεις γιατί είναι καλο το jambo;
-Γιατί παιδί μου;
(Συγγνώμη, παρένθεση. Όλο κι όλο μια φορα πήγε στη ζωή της κι αυτό αφού με στόλισε με χίλια κοσμητικά επίθετα και με χαριστική βολή το "δεν με πιστεύουν τα αλλα παιδιά ότι δεν έχω πάει, να φανταστείς...", την πήρε από το χέρι η αδελφή μου και πήγαμε στο μαγαζί για μια "εκπαιδευτική" εκδρομή να της φύγει η περιέργεια πια...)
-Γιατί μας μετραει (αναφέρεται σε γνωστή διαφήμιση) πόσες μέρες λύπης έχουμε μέχρι να ερθουν τα Χριστούγεννα.
-Τι εννοείς "λύπης" παιδί μου, μέχρι τα Χριστούγεννα δεν θα χαρούμε καθόλου;
-Αμάν βρε μαμά, όταν λέω λύπης εννοω το σχολείο...
-Καλά, είναι λύπη το σχολείο;
-Πας καλά; Λύπη είναι, τι είναι; Άντε, άντε...
Μεταξύ μας, αν το σχολείο ξεκινούσε στις 9, δεν θα είχε κανένα πρόβλημα. Και αν όλα τα μαθήματα ήταν καλλιτεχνικά επίσης, αλλά αυτό ας μη το κάνω θέμα...
Είδε τα ζόρια, φετος ειδικά, Πέμπτη βλέπεις, η πρώτη μεγάλη τάξη, αλλαγή μαθησιακού επιπέδου, πια.
Να σου πω την αλήθεια, κι εγώ τα είδα μαζί της. Μου είχαν πει για τα μαθηματικά, "είναι δύσκολα", "κακογραμμένο το βιβλίο, να εχεις το νου σου". Πήρα λοιπόν η καλή σου απο το Σεπτεμβριο, μη σου πω Αυγουστο και γελάσεις μαζί μου, βοηθήματα μαθηματικών, κάθισα να δω την ύλη, να ξέρω τι γίνεται, αμα με ρωταει το παιδί να μην απαντάω όπως τότε στον καιρό μου, πρίν τόοοοσα πολλά χρόνια, στην προϊστορία, που λέει κι η ίδια, εντάξει με τα μαθηματικά τα βολεψα, ας με ρωτήσει ό,τι θέλει, είμαστε οκ.
Εμ, έλα όμως και στα άλλα, μάνα του δειλινού καμπάνα...
Ό,τι δεν χρειάστηκε να κάνω στον μεγάλο, το ζω τώρα. Δεν είναι που έχει να μαθαίνει ιστορία, γεωγραφία, φυσικά, θρησκευτικά και όλα τα υπόλοιπα, στη γλώσσα μόνο ρωτάει σπάνια, το καλύτερό της μάθημα παντα, είναι που όλα τα γιατί της πρεπει να έχουν ένα διότι.
-Γιατί πρέπει να μάθω Ιστορία; Πού θα μου χρειαστεί;
Εδώ απαντάει ο αδελφός της, είναι το αγαπημένο του μάθημα και δε σηκώνει πολλά πολλά όταν το αμφισβητουν κάτι μικρα σαν την αδελφή του (ουφ, γλύτωσα, σε ενα ας απαντήσει άλλος!)
-Ωραία εγώ αυτό στα Φυσικά το ξέρω τι σημαίνει, γιατί να το μάθω απ'έξω;
-Και γιατί πρεπει να το μάθω όλο αυτό; Να το πω περιληπτικά δε γίνεται;
-Πόσο περιληπτικά πια; Ο άνθρωπος που το έγραψε στο βιβλίο διαβασε τρία βιβλία κι εβαλε την περίληψη εδώ, αυτό είναι το πιο περιληπτικό.
-Και άμα το πω με δικά μου λόγια;
-Με δικά σου αλλα όχι σαν να είσαι δευτερα δημοτικού, είσαι πέμπτη, μεγάλο κορίτσι
-Όλο αυτό μου λες. Τι πειραζει να πω "έκανε"; επειδή το βιβλίο λεει "πραγματοποίησε";
-Βρε πουλάκι μου, "έκανε" έλεγες στην πρώτη δημοτικού, έλα να μάθεις κι άλλα ρήματα.
-Άντε καλά. Και τι είναι αυτό το καινούριο που μου λες φετος, άλλο η αποστήθιση άλλο η παπαγαλία; Αφού είναι το ίδιο.
(γιούπι, ένα καλό, δε λέει το "αφού" στο τελος της πρότασης, γλύτωσε το παιδί)
Και νάμαι, να λέω η παπαγαλία σημαίνει ότι κάτι το λέμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αποστήθιση σημαίνει ότι λέμε κάτι όπως είναι μεσα στο βιβλίο αλλά το καταλαβαίνουμε. Μας βοηθάει όμως έτσι το βιβλίο να μάθουμε καινούριες λέξεις κι εκφράσεις για να εκφραζόμαστε καλύτερα. Εκφραζόμαστε καλύτερα, σκεφτόμαστε καλύτερα, μεγαλώνουμε, αυτό δεν της λέω, από μέσα μου το λέω.
Αυτό σημαίνει διπλή δουλειά για την ώρα, άντε να λύθουν όλες οι απορίες, άντε να συγκεντρωθεί, άντε να παίξεις με ερωτήσεις και παραδείγματα με όσα γίνεται τουλάχιστον, από όσα έχει να μάθει. Ευτυχώς έχει πολύ καλές δασκάλες, όλα θα πανε καλά. Τώρα το ξέρω που πέρασε λίγος καιρός, το νερό μπαινει στο αυλάκι, τα πραγματα γίνονται καλύτερα, έχει αρχίσει να εντοπίζει τις λεξεις κλειδιά στα μαθήματα που πρεπει να μαθαίνει κεφαλαια ολόκληρα, να καταλαβαίνει την αναπτυξη και τη συνεχεια της ροής αυτών των κειμένων, σε λίγο δεν θα χρειάζεται να την βοηθάω τόσο πολύ. Εντάξει, η Πέμπτη είναι η πρώτη ταξη της επόμενης φασης, αλλα θα τα καταφερει. Η δουλειά είναι μέχρι να μάθει τον τρόπο και μετα θα το κάνει μόνη της. Το ζόρι είναι μέχρι να ανοίξει τα φτερά της. Και μη γελάσεις, να πιστεψει ότι μπορεί να το κάνει μόνη της. Γιατί τώρα είμαι δίπλα για να είμαι δίπλα καμιά φορά, όχι ότι κάνω τίποτα σπουδαίο.
Θα μου πεις με τον μεγάλο δεν ήταν έτσι; Όχι, βέβαια. Κάθε παιδί κι ο τρόπος του, θα σου πω. Κάθε παιδί διαφορετικό.
Το καλύτερό της παντως όταν έχει να απαντήσει σε εργασίες. Φαντασία στο έπακρο. Εκεί το σχολείο γίνεται απόλαυση κι ας το λεει λύπη. Αυτή έτσι πρεπει να το λέει κι εγώ να απορώ, η καθεμιά στο ρόλο της.
Τις εργασίες εννοείται ότι της κάνει ολομόναχη κι εγώ μετα τις διαβάζω κρυφά και ξεκαρδίζομαι στα γελια, εντυπωσιαζομαι, παθαίνω δηλαδή ό,τι κάθε χαζομαμά.
Στην Ιστορία τις προάλλες είχε μάθημα για τον Κωνσταντίνο. Η άσκηση ήθελε να σχολιάσουν την έκφραση που είχε ο έφιππος Κωνσταντίνος σε μια φωτογραφία του βιβλίου και να πουν αν ο γλύπτης απέδωσε σωστα στην έκφραση του ότι ήταν τολμηρός και αποφασιστικός.
Να η φωτογραφία, να και η απάντησή της.
Η επόμενη ερώτηση ζητούσε να φανταστούν ότι είναι κάτοικοι της Ρώμης και μαθαίνουν ότι η πρωτεύουσα μεταφέρεται στο Βυζάντιο, τι θα σκέφτονταν, τι θα ένιωθαν κτλ
Υ.Γ. Σήμερα ο Άγγελος είπε ΤΗΝ ατακα, στην αδελφή του, την οποία είχα νωρίτερα αρκούντως ζαλίσει μάλλον, η απαραδεκτη (εγώ είμαι αυτή, φυσικά...), με (τεστ εν όψει, αύριο) δευτερουσες προτασεις και κλίσεις, επίθετα και ρήματα, κι αυτό πώς γραφεται, το αλλο πώς κλίνεται, με το φετινοαποκτηθέν βοήθημα της γραμματικής στο χέρι να 'μαι και σίγουρη βλεπεις για το τι αλλαξε και τι δεν αλλαξε, να συμπληρώνει και καμιά άσκηση στο βοήθημα.
"Κοίτα", της είπε, "το θεμα είναι να βρεις ένα δικό σου σύστημα να διαβαζεις. Να το δοκιμάσεις και να είσαι σίγουρη ότι πιάνει. Το επόμενο βήμα είναι να βγαλεις έξω απ' αυτό το σύστημα τους γονείς σου. Μετά όλα θα πανε καλά." Είπε κανείς τίποτα;
-Γιατί παιδί μου;
(Συγγνώμη, παρένθεση. Όλο κι όλο μια φορα πήγε στη ζωή της κι αυτό αφού με στόλισε με χίλια κοσμητικά επίθετα και με χαριστική βολή το "δεν με πιστεύουν τα αλλα παιδιά ότι δεν έχω πάει, να φανταστείς...", την πήρε από το χέρι η αδελφή μου και πήγαμε στο μαγαζί για μια "εκπαιδευτική" εκδρομή να της φύγει η περιέργεια πια...)
-Γιατί μας μετραει (αναφέρεται σε γνωστή διαφήμιση) πόσες μέρες λύπης έχουμε μέχρι να ερθουν τα Χριστούγεννα.
-Τι εννοείς "λύπης" παιδί μου, μέχρι τα Χριστούγεννα δεν θα χαρούμε καθόλου;
-Αμάν βρε μαμά, όταν λέω λύπης εννοω το σχολείο...
-Καλά, είναι λύπη το σχολείο;
-Πας καλά; Λύπη είναι, τι είναι; Άντε, άντε...
Μεταξύ μας, αν το σχολείο ξεκινούσε στις 9, δεν θα είχε κανένα πρόβλημα. Και αν όλα τα μαθήματα ήταν καλλιτεχνικά επίσης, αλλά αυτό ας μη το κάνω θέμα...
Είδε τα ζόρια, φετος ειδικά, Πέμπτη βλέπεις, η πρώτη μεγάλη τάξη, αλλαγή μαθησιακού επιπέδου, πια.
Να σου πω την αλήθεια, κι εγώ τα είδα μαζί της. Μου είχαν πει για τα μαθηματικά, "είναι δύσκολα", "κακογραμμένο το βιβλίο, να εχεις το νου σου". Πήρα λοιπόν η καλή σου απο το Σεπτεμβριο, μη σου πω Αυγουστο και γελάσεις μαζί μου, βοηθήματα μαθηματικών, κάθισα να δω την ύλη, να ξέρω τι γίνεται, αμα με ρωταει το παιδί να μην απαντάω όπως τότε στον καιρό μου, πρίν τόοοοσα πολλά χρόνια, στην προϊστορία, που λέει κι η ίδια, εντάξει με τα μαθηματικά τα βολεψα, ας με ρωτήσει ό,τι θέλει, είμαστε οκ.
Εμ, έλα όμως και στα άλλα, μάνα του δειλινού καμπάνα...
Ό,τι δεν χρειάστηκε να κάνω στον μεγάλο, το ζω τώρα. Δεν είναι που έχει να μαθαίνει ιστορία, γεωγραφία, φυσικά, θρησκευτικά και όλα τα υπόλοιπα, στη γλώσσα μόνο ρωτάει σπάνια, το καλύτερό της μάθημα παντα, είναι που όλα τα γιατί της πρεπει να έχουν ένα διότι.
-Γιατί πρέπει να μάθω Ιστορία; Πού θα μου χρειαστεί;
Εδώ απαντάει ο αδελφός της, είναι το αγαπημένο του μάθημα και δε σηκώνει πολλά πολλά όταν το αμφισβητουν κάτι μικρα σαν την αδελφή του (ουφ, γλύτωσα, σε ενα ας απαντήσει άλλος!)
-Ωραία εγώ αυτό στα Φυσικά το ξέρω τι σημαίνει, γιατί να το μάθω απ'έξω;
-Και γιατί πρεπει να το μάθω όλο αυτό; Να το πω περιληπτικά δε γίνεται;
-Πόσο περιληπτικά πια; Ο άνθρωπος που το έγραψε στο βιβλίο διαβασε τρία βιβλία κι εβαλε την περίληψη εδώ, αυτό είναι το πιο περιληπτικό.
-Και άμα το πω με δικά μου λόγια;
-Με δικά σου αλλα όχι σαν να είσαι δευτερα δημοτικού, είσαι πέμπτη, μεγάλο κορίτσι
-Όλο αυτό μου λες. Τι πειραζει να πω "έκανε"; επειδή το βιβλίο λεει "πραγματοποίησε";
-Βρε πουλάκι μου, "έκανε" έλεγες στην πρώτη δημοτικού, έλα να μάθεις κι άλλα ρήματα.
-Άντε καλά. Και τι είναι αυτό το καινούριο που μου λες φετος, άλλο η αποστήθιση άλλο η παπαγαλία; Αφού είναι το ίδιο.
(γιούπι, ένα καλό, δε λέει το "αφού" στο τελος της πρότασης, γλύτωσε το παιδί)
Και νάμαι, να λέω η παπαγαλία σημαίνει ότι κάτι το λέμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αποστήθιση σημαίνει ότι λέμε κάτι όπως είναι μεσα στο βιβλίο αλλά το καταλαβαίνουμε. Μας βοηθάει όμως έτσι το βιβλίο να μάθουμε καινούριες λέξεις κι εκφράσεις για να εκφραζόμαστε καλύτερα. Εκφραζόμαστε καλύτερα, σκεφτόμαστε καλύτερα, μεγαλώνουμε, αυτό δεν της λέω, από μέσα μου το λέω.
Αυτό σημαίνει διπλή δουλειά για την ώρα, άντε να λύθουν όλες οι απορίες, άντε να συγκεντρωθεί, άντε να παίξεις με ερωτήσεις και παραδείγματα με όσα γίνεται τουλάχιστον, από όσα έχει να μάθει. Ευτυχώς έχει πολύ καλές δασκάλες, όλα θα πανε καλά. Τώρα το ξέρω που πέρασε λίγος καιρός, το νερό μπαινει στο αυλάκι, τα πραγματα γίνονται καλύτερα, έχει αρχίσει να εντοπίζει τις λεξεις κλειδιά στα μαθήματα που πρεπει να μαθαίνει κεφαλαια ολόκληρα, να καταλαβαίνει την αναπτυξη και τη συνεχεια της ροής αυτών των κειμένων, σε λίγο δεν θα χρειάζεται να την βοηθάω τόσο πολύ. Εντάξει, η Πέμπτη είναι η πρώτη ταξη της επόμενης φασης, αλλα θα τα καταφερει. Η δουλειά είναι μέχρι να μάθει τον τρόπο και μετα θα το κάνει μόνη της. Το ζόρι είναι μέχρι να ανοίξει τα φτερά της. Και μη γελάσεις, να πιστεψει ότι μπορεί να το κάνει μόνη της. Γιατί τώρα είμαι δίπλα για να είμαι δίπλα καμιά φορά, όχι ότι κάνω τίποτα σπουδαίο.
Θα μου πεις με τον μεγάλο δεν ήταν έτσι; Όχι, βέβαια. Κάθε παιδί κι ο τρόπος του, θα σου πω. Κάθε παιδί διαφορετικό.
Το καλύτερό της παντως όταν έχει να απαντήσει σε εργασίες. Φαντασία στο έπακρο. Εκεί το σχολείο γίνεται απόλαυση κι ας το λεει λύπη. Αυτή έτσι πρεπει να το λέει κι εγώ να απορώ, η καθεμιά στο ρόλο της.
Τις εργασίες εννοείται ότι της κάνει ολομόναχη κι εγώ μετα τις διαβάζω κρυφά και ξεκαρδίζομαι στα γελια, εντυπωσιαζομαι, παθαίνω δηλαδή ό,τι κάθε χαζομαμά.
Στην Ιστορία τις προάλλες είχε μάθημα για τον Κωνσταντίνο. Η άσκηση ήθελε να σχολιάσουν την έκφραση που είχε ο έφιππος Κωνσταντίνος σε μια φωτογραφία του βιβλίου και να πουν αν ο γλύπτης απέδωσε σωστα στην έκφραση του ότι ήταν τολμηρός και αποφασιστικός.
Να η φωτογραφία, να και η απάντησή της.
Η επόμενη ερώτηση ζητούσε να φανταστούν ότι είναι κάτοικοι της Ρώμης και μαθαίνουν ότι η πρωτεύουσα μεταφέρεται στο Βυζάντιο, τι θα σκέφτονταν, τι θα ένιωθαν κτλ
Υ.Γ. Σήμερα ο Άγγελος είπε ΤΗΝ ατακα, στην αδελφή του, την οποία είχα νωρίτερα αρκούντως ζαλίσει μάλλον, η απαραδεκτη (εγώ είμαι αυτή, φυσικά...), με (τεστ εν όψει, αύριο) δευτερουσες προτασεις και κλίσεις, επίθετα και ρήματα, κι αυτό πώς γραφεται, το αλλο πώς κλίνεται, με το φετινοαποκτηθέν βοήθημα της γραμματικής στο χέρι να 'μαι και σίγουρη βλεπεις για το τι αλλαξε και τι δεν αλλαξε, να συμπληρώνει και καμιά άσκηση στο βοήθημα.
"Κοίτα", της είπε, "το θεμα είναι να βρεις ένα δικό σου σύστημα να διαβαζεις. Να το δοκιμάσεις και να είσαι σίγουρη ότι πιάνει. Το επόμενο βήμα είναι να βγαλεις έξω απ' αυτό το σύστημα τους γονείς σου. Μετά όλα θα πανε καλά." Είπε κανείς τίποτα;
Κυριακή 21 Ιουνίου 2009
Ο Κεν Ρόμπινσον μιλά για το σχολείο που σκοτώνει τη δημιουργικότητα
Το βίντεο αυτης της ομιλίας το είδα χάρη σε μια αναρτηση του blog "το ημερολόγιο ενός δασκάλου" Όπως σας ελεγα και στην εκπομπή, στο ραδιόφωνο, δεν γνωρίζω προσωπικά τον δασκαλο που το εχει, μεσα απο το ιστολόγιό του, το οποίο μου αρεσει πολύ, και παρεμπιπτόντως γνώρισα από το blog του Νίκιπλου, ξερω όσα ξερω. Το παρακολουθώ, υπαρχει θα δείτε, δεξια, στις συνδεσεις, στα λινκ του "συνblogάρουν".
Έτσι λοιπόν ανακάλυψα αυτό το βίντεο. Είναι μια ομιλία στο TED (όπου TED conference, βλέπε τρεις λεξεις: Technology, Entertainment, Design. Πρωτη χρονια πραγματοποίησης του συνεδρίου ήταν το 1984. Από τότε, κάθε χρόνο, άνθρωποι από τους χώρους της τεχνολογίας, της ψυχαγωγίας, της επιστήμης, της τεχνης (θα ανακαλύψετε κι άλλες κατηγορίες παρακολουθώντας τις ομιλίες στο TED) εκθετουν τις απόψεις τους σε ολιγόλεπτες ομιλίες τους)
Για τον Ken Robinson, μπορείτε να διαβάσετε εδώ http://www.sirkenrobinson.com/
Tο θέμα της ομιλίας του, η ανθρωπινη δημιουργικότητα, εστιάζοντας στα παιδιά και την εκπαίδευση.
Τι είναι δημιουργικότητα; Πώς μπορούμε να την ορίσουμε; Τι ξερουμε για αυτήν;
Δημιουργικότητα και εκπαίδευση.
Για τι και πώς εκπαιδευουμε τα παιδιά μας;
Τι ξερουμε, τι μπορούμε να ξερουμε για το μελλον όπου θα ζήσουν τα παιδια μας;
Δημιουργικότητα και πρωτοτυπία.
Η ανθρωπινη φαντασία.
Ο φόβος του λάθους. Το ρίσκο. Η πρωτοτυπία.
Ιεραρχία θεμάτων στο παγκόσμιο εκπαιδευτικό σύστημα.
Τρία πραγματα που ξερουμε για την ευφυΐα.
Πολλά, ουσιαστικά, ειδικά για το ελληνικό εκπαιδευτικό συστημα (και όχι μόνο... οι νεοελληνες γονεις σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι καλύτεροι του εκπαιδευτικού συστήματος...)και ενδιαφεροντα όσα λεει ο Κεν Ρόμπινσον. Είτε συμφωνήσεις, είτε διαφωνήσεις. Και τα λεει με εναν εξίσου ενδιαφεροντα τρόπο. Σοβαρα, χωρίς σοβαροφάνεια, με χιούμορ, με μετρημενες δόσεις συγκίνησης και γέλιου.
(αυτός είναι αγγλοσαξωνικός τρόπος; πες μου εσύ που ξερεις, γιατί μου αρεσει πολύ)
Η μεταφραση στα ελληνικά της ομιλίας είναι της Θεοδώρας Αποστολοπούλου.
"...Υπήρχαν τρεις θεματολογίες, έτσι δεν είναι, στο όλο συνέδριο, οι οποίες είναι σχετικές με αυτά που θέλω να πω.
Μία από αυτές είναι η εντυπωσιακή απόδειξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας σε όλες τις παρουσιάσεις που είχαμε και σε όλους τους ανθρώπους εδώ. Μόνο και μόνο η ποικιλία και το εύρος της.
Η δεύτερη είναι οτι μας έβαλε σε μια θέση όπου δεν έχουμε ιδέα για το τι πρόκειται να συμβεί, όσο αφορά το μέλλον. Καμία ιδέα για το πώς μπορεί να εξελιχτεί αυτό.
Ενδιαφερομαι γαι την εκπαίδευση - στην πραγματικότητα, βρίσκω οτι όλοι έχουν κάποιο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση. Εσείς δεν έχετε; Το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον.
Αν είστε σε ένα πάρτι, και πείτε οτι δουλεύετε στην εκπαίδευση- στην πραγματικότητα, δεν πάτε συχνά σε πάρτι, αν δουλεύετε στην εκπαίδευση. Δεν σας καλούν. Και δεν ανταποδίδουν την πρόσκληση, παραδόξως. Αυτό μου φαίνεται περίεργο. Αλλά εάν είστε σε πάρτι, και πείτε σε κάποιον, ξέρετε, σας ρωτάνε: «Τι δουλειά κάνεις;» και πείτε οτι δουλεύετε στη εκπαίδευση, βλέπετε το αίμα να φεύγει από το πρόσωπό τους. Σκέφτονται: «Ω Θεέ μου, Γιατί σε μένα; Τη μοναδική βραδιά εξόδου μου όλη τη βδομάδα». Αλλά αν τους ρωτήσετε για τη δική τους εκπαίδευση, σας καρφώνουν στον τοίχο. Διότι είναι ένα από αυτά τα πράγματα που πάει βαθιά στους ανθρώπους, δεν έχω δίκιο; Όπως η θρησκεία και το χρήμα και άλλα πράγματα.
Έχω μεγάλο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση, και νομίζω οτι όλοι έχουμε. Έχουμε τεράστιο δικαιωματικό ενδιαφέρον γι' αυτή, εν μέρει επειδή η εκπαίδευση είναι προορισμένη να μας πάει σε ένα μέλλον που δεν μπορούμε να συλλάβουμε. Αν το σκεφτείτε, τα παιδιά που ξεκινούν το σχολείο φέτος θα συνταξιοδοτηθούν το 2065. Κανένας δεν έχει την παραμικρή ιδέα- παρ' όλη τη γνώση που παρελαύνει εδώ τις τελευταίες τέσσερις ημέρες - για το πώς θα είναι ο κόσμος σε πέντε χρόνια. Ωστόσο, πρέπει να τα εκπαιδεύσουμε γι' αυτόν. Έτσι η μη προβλεψιμότητα, νομίζω, είναι εντυπωσιακή.
Και το τρίτο μέρος της είναι αυτό, στο οποίο όλοι συμφωνήσαμε, οι πραγματικά εντυπωσιακές ικανότητες που έχουν τα παιδιά- οι ικανότητές τους για καινοτομία...
[...] ο ισχυρισμός μου είναι οτι όλα τα παιδιά έχουν τρομερά ταλέντα. Και τα σπαταλάμε αλύπητα. Έτσι θέλω να μιλήσω για την εκπαίδευση και θέλω να μιλήσω και για τη δημιουργικότητα. Ο ισχυρισμός μου είναι ότι η δημιουργικότητα είναι σήμερα τόσο σημαντική για την εκπαίδευση όσο και ο αλφαβητισμός, και πρέπει να την αντιμετωπίζουμε με την ίδια τακτική...
Άκουσα μια φοβερή ιστορία πρόσφατα - που λατρεύω να τη διηγούμαι - για ένα μικρό κορίτσι σε κάποιο μάθημα ζωγραφικής. Ήταν έξι ετών και καθόταν στο πίσω μέρος της αίθουσας και ζωγράφιζε και η δασκάλα είπε ότι το κοριτσάκι σπάνια πρόσεχε, αλλά σε αυτό το μάθημα ζωγραφικής το έκανε. Η δασκάλα ήταν εντυπωσιασμένη και πήγε προς τα εκεί και τη ρώτησε: «Τι ζωγραφίζεις;» Και το κοριτσάκι είπε: «Ζωγραφίζω μία εικόνα του Θεού». Και η δασκάλα είπε, «Μα κανείς δεν ξέρει πώς είναι ο Θεός». Και το κοριτσάκι απάντησε, «Θα μάθουν σε ένα λεπτό».
Όταν ο γιος μου ήταν τεσσάρων ετών στην Αγγλία- στην πραγματικότητα ήταν τεσσάρων παντού, για να είμαι ειλικρινής. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, όπου και να πήγαινε ήταν τεσσάρων εκείνη τη χρονιά.
Ήταν στη θεατρική παράσταση της Γέννησης. Θυμάστε την ιστορία; Όχι, ήταν σημαντικό. Ήταν μεγάλη ιστορία. Ο Μελ Γκίμπσον γύρισε τη συνέχεια. Μπορεί να τη έχετε δει: «Η Γέννηση 2». Ο Τζέιμς πήρε το ρόλο του Ιωσήφ, για τον οποίο ήμασταν όλοι ενθουσιασμένοι. Τον θεωρούσαμε από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Είχαμε γεμίσει το μέρος με ατζέντηδες που φορούσαν μπλουζάκια με το σλόγκαν: «Ο Τζέιμς Ρόμπινσον ΕΙΝΑΙ ο Ιωσήφ!»
Δεν χρειαζόταν να μιλήσει, αλλά γνωρίζετε το σημείο όπου οι τρεις μάγοι έρχονται φέρνοντας δώρα. Φέρνουν σμύρνα, λιβάνι και χρυσάφι. Αυτό συνέβη στ' αλήθεια. Καθόμασταν εκεί και νομίζω μπερδεύτηκαν...
[...]Τέλος πάντων, τα τρία αγοράκια βγήκαν, τετράχρονα με πετσέτες στα κεφάλια τους, και ακούμπησαν αυτά τα κουτιά κάτω, και το πρώτο αγόρι είπε, «Σου φέρνω χρυσό». Και το δεύτερο αγόρι είπε, «Σου φέρνω σμύρνα». Και το τρίτο αγόρι είπε, «Ο Φρανκ έστειλε αυτό».
Αυτό που έχουν κοινό αυτά τα παραδείγματα είναι ότι τα παιδιά θα ρισκάρουν.
Εάν δεν ξέρουν, θα κάνουν μια προσπάθεια.
Δεν έχω δίκιο; Δεν φοβούνται να κάνουν λάθος.
Δεν εννοώ ότι το να κάνεις λάθος είναι το ίδιο πράγμα με το να είσαι δημιουργικός. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι αν δεν είσαι προετοιμασμένος να κάνεις λάθος, δεν θα σκεφτείς ποτέ κάτι πρωτότυπο. Αν δεν είσαι προετοιμασμένος να κάνεις λάθος.
Και μέχρι να φτάσουν στην ενηλικίωση, τα περισσότερα παιδιά έχουν χάσει αυτή την ικανότητα. Φοβούνται να κάνουν λάθος.
Διοικούμε τις εταιρίες μας με αυτό τον τρόπο. Στιγματίζουμε τα λάθη. Και διευθύνουμε σήμερα εθνικά εκπαιδευτικά συστήματα όπου τα λάθη είναι το χειρότερο πράγμα που μπορείς να κάνεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους κάνοντάς τους να ξεχνούν τις δημιουργικές του ικανότητες.
Ο Πικάσο κάποτε είπε αυτό: είπε ότι όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν.
Το πιστεύω αυτό ακράδαντα: ότι δεν μεγαλώνουμε ώστε να γίνουμε δημιουργικοί, μεγαλώνουμε ώστε να το ξεχάσουμε. Ή αλλιώς, εκπαιδευόμαστε να το ξεχάσουμε. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ζούσα στο Στράτφορντ μέχρι πριν από πέντε χρόνια περίπου. Στην πραγματικότητα, μετακομίσαμε από το Στράτφορντ στο Λος Άντζελες. Οπότε καταλαβαίνετε πόσο ομαλή ήταν αυτή η αλλαγή!
Στη πραγματικότητα, ζούσαμε σε ένα μέρος που λέγεται Σνίδερφιλντ, ακριβώς έξω από το Στράτφορντ, όπου γεννήθηκε ο πατέρας του Σέξπιρ. Έχετε σοκαριστεί με τη σκέψη; Εγώ είχα. Δεν είχατε σκεφτεί τον Σαίξπηρ να έχει πατέρα, έτσι δεν είναι; Διότι δεν φαντάζεστε το Σαίξπηρ σαν παιδί, έτσι δεν είναι; Ο Σαίξπηρ εφτά χρονών; Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ. Εννοώ, ήταν εφτά κάποτε. Ήταν στο τμήμα Αγγλικών κάποιου, όχι; Πόσο ενοχλητικό πρέπει να ήταν αυτό; «Πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο». Να τον έστελνε ο μπαμπάς του για ύπνο, ξέρετε, τον Σαίξπηρ: "Πήγαινε για ύπνο, τώρα!» στο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, «και βάλε κάτω το μολύβι τώρα. Και σταμάτα να μιλάς έτσι. Τους μπερδεύεις όλους».
Τέλος πάντων, μετακομίσαμε από το Στράτφορντ στο Λος Άντζελες, και θέλω να πω λίγα λόγια γι' αυτή τη μετάβαση. Ο γιος μου δεν ήθελε να έρθει. Έχουμε δύο παιδιά. Εκείνος είναι τώρα 21 και η κόρη μου 16. Δεν ήθελε να έρθει στο Λος Άντζελες. Το λάτρευε, αλλά είχε μια κοπέλα στην Αγγλία. Ήταν ο έρωτας της ζωής του, η Σάρα. Την ήξερε ένα μήνα. Προσέξτε, είχαν κιόλας την τέταρτη επέτειό τους, γιατί (ενας μήνας)είναι πολύς καιρός όταν είσαι 16. Τέλος πάντων, ήταν πολύ ταραγμένος στο αεροπλάνο, και είπε: «Δεν θα ξαναβρώ ποτέ πια κάποια σαν τη Σάρα». Και ήμασταν μάλλον χαρούμενοι μ' αυτό, ειλικρινά, επειδή εκείνη ήταν ο κύριος λόγος που φύγαμε από τη χώρα.
Kάτι σου κάνει εντύπωση όταν πας στην Αμερική και όταν ταξιδεύεις σε όλο τον κόσμο: Όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο έχουν την ίδια ιεραρχία θεμάτων. Όλα! Δεν έχει σημασία το πού βρίσκεσαι. Θα περίμενες να είναι διαφορετικά, αλλά δεν είναι. Στην κορυφή βρίσκονται τα μαθηματικά και οι γλώσσες, μετά οι ανθρωπιστικές επιστήμες, και στο τέλος είναι οι τέχνες. Παντού στη Γη. Και σχεδόν σε κάθε σύστημα, υπάρχει ιεραρχία μέσα στις ίδιες τις τέχνες. Τα εικαστικά και η μουσική συνήθως βρίσκονται ιεραρχικά πιο ψηλά στα σχολεία απ΄ ό,τι το θέατρο και ο χορός. Δεν υπάρχει ούτε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στον πλανήτη που να διδάσκει καθημερινά χορό στα παιδιά με τον τρόπο που τους διδάσκουμε μαθηματικά. Γιατί; Γιατί όχι; Νομίζω οτι αυτό είναι σημαντικό. Πιστεύω οτι τα μαθηματικά είναι σημαντικά, αλλά το ίδιο και ο χορός. Τα παιδιά χορεύουν όλη την ώρα αν αυτό τους επιτρέπεται, όλοι το κάνουμε. Όλοι έχουμε σώματα, δεν έχουμε; Έχασα κάτι;
Ειλικρινά, αυτό που συμβαίνει είναι ότι, όταν τα παιδιά μεγαλώνουν, τα εκπαιδεύουμε προοδευτικά από τη μέση και πάνω. Και επικεντρωνόμαστε στο κεφάλι τους. Και ελαφρώς προς τη μία μεριά.
Εάν συνέβαινε να επισκεφτείτε την εκπαίδευση, σαν εξωγήινος, και να ρωτήσετε: «Πού χρησιμεύει αυτό: η δημόσια εκπαίδευση;» Νομίζω ότι θα καταλήγατε - αν βλέπατε το αποτέλεσμα, ποιος πραγματικά ωφελείται από αυτό, ποιος κάνει όλα αυτά που πρέπει, ποιος παίρνει όλους τους πόντους, ποιοι είναι οι νικητές - νομίζω ότι θα καταλήγατε στο ότι ο συνολικός σκοπός της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο είναι το να παράγει καθηγητές πανεπιστημίου. Αυτό δεν είναι;
Αυτοί είναι οι άνθρωποι που βγαίνουν από την κορυφή. Και ήμουν κι εγώ ένας από αυτούς, ορίστε λοιπόν.
Συμπαθώ τους καθηγητές πανεπιστημίου, αλλά ξέρετε, δεν θα έπρεπε να τους θεωρούμε σαν το υψηλότερο δείγμα ανθρώπινου επιτεύγματος. Είναι απλά μια μορφή ζωής, άλλη μία μορφή ζωής.
Αλλά είναι μάλλον περίεργοι και το λέω γιατί τους συμπαθώ. Υπάρχει κάτι περίεργο σχετικά με τους καθηγητές από την εμπειρία μου - όχι όλοι τους, αλλά τυπικά - ζουν μέσα στο κεφάλι τους. Ζουν εκεί πάνω και ελαφρώς προς τη μία πλευρά. Έχουν αποσυνδεθεί από το σώμα τους, με την κυριολεκτική σημασία. Βλέπουν το σώμα τους σαν ένα μέσο μεταφοράς για το κεφάλι τους, έτσι δεν είναι; Είναι ένας τρόπος να πηγαίνουν το κεφάλι τους σε συναντήσεις.
Αν θέλετε πραγματική απόδειξη εξωσωματικής εμπειρίας, παρεμπιπτόντως, πηγαίνετε σε ένα συνέδριο υψηλόβαθμων ακαδημαϊκών, και εμφανιστείτε στη ντίσκο την τελευταία νύχτα. Και εκεί θα το δείτε, μεγάλοι άντρες και γυναίκες να λικνίζονται ανεξέλεγκτα, εκτός ρυθμού, περιμένοντας να τελειώσει, ώστε να γυρίσουν σπίτι και να γράψουν μια μελέτη πάνω σε αυτό.
Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι στοιχειοθετημένο στην ιδέα της ακαδημαϊκής ικανότητας. Και υπάρχει λόγος γι' αυτό. Το όλο σύστημα εφευρέθηκε-στον κόσμο δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα δημόσια συστήματα εκπαίδευσης πριν το 19ο αιώνα. Όλα σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της βιομηχανοποίησης.
Έτσι η ιεραρχία έχει τις ρίζες της σε δύο ιδέες.
Η πρώτη είναι ότι τα πιο χρήσιμα μαθήματα για την εύρεση εργασίας είναι στην κορυφή. Σας οδήγησαν, πιθανότατα, μακριά από κάποια πράγματα στο σχολείο, όταν ήσασταν παιδιά, πράγματα που σας άρεσαν, με τη δικαιολογία ότι δεν θα βρίσκατε ποτέ δουλειά κάνοντας αυτά, σωστά; Μην κάνεις μουσική, δεν πρόκειται να γίνεις μουσικός. Μην κάνεις την τέχνη, δεν θα γίνεις καλλιτέχνης. Καλοπροαίρετες συμβουλές - σήμερα προφανώς λανθασμένες. Ολόκληρος ο κόσμος κατακλύζεται από μια επανάσταση.
Και η δεύτερη, είναι η ακαδημαϊκή ικανότητα, η οποία έχει πραγματικά καταλήξει να κυριαρχεί στην άποψη που έχουμε για την εξυπνάδα, διότι τα πανεπιστήμια σχεδίασαν το σύστημα καθ' ομοίωσή τους. Αν το σκεφτείτε, όλο το σύστημα της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο είναι μια παρατεταμένη διαδικασία εισαγωγής στο πανεπιστήμιο. Με συνέπεια πολλοί, εξαιρετικά ταλαντούχοι, ευφυείς, δημιουργικοί άνθρωποι να νομίζουν πως δεν είναι, επειδή αυτό στο οποίο ήταν καλοί στο σχολείο δεν είχε αξία, ή στιγματιζόταν. Νομίζω πως δεν μας παίρνει να συνεχίσουμε κατά τον ίδιο τρόπο.
Στα επόμενα 30 χρόνια κατά την UNESCO, περισσότεροι άνθρωποι θα αποφοιτούν από την εκπαίδευση σε όλο τον κόσμο, από την αρχή των ιστορικών χρόνων. Περισσότεροι άνθρωποι, και αυτό σε συνδυασμό με όλα όσα συζητήσαμε - την τεχνολογία και το πώς αυτή επιδρά στην εργασία, τη δημογραφία και την τεράστια πληθυσμιακή έκρηξη. Ξαφνικά τα πτυχία δεν θα αξίζουν τίποτα. Δεν είναι αλήθεια; Όταν ήμουν μαθητής, αν είχες πτυχίο, είχες και δουλειά. Εάν δεν είχες δουλειά ήταν επειδή δεν ήθελες να έχεις. Κι εγώ δεν ήθελα, για να είμαι ειλικρινής. Αλλά τώρα παιδιά με πτυχία, συχνά γυρίζουν σπίτι να παίξουν ηλεκτρονικά παιχνίδια, γιατί χρειάζεσαι μεταπτυχιακό, εκεί που πριν χρειαζόσουν πτυχίο και τώρα χρειάζεσαι διδακτορικό εκεί που πριν χρειαζόσουν το άλλο. Είναι μια διαδικασία ακαδημαϊκού πληθωρισμού. Φανερώνει ότι ολόκληρη η δομή της εκπαίδευσης σείεται κάτω από τα πόδια μας.
Πρέπει να ξανασκεφτούμε ριζικά την άποψη που έχουμε για την ευφυΐα.
Ξέρουμε τρία πράγματα γι' αυτή. Πρώτον ποικίλει. Σκεφτόμαστε τον κόσμο με όλους τους τρόπους που τον βιώνουμε. Σκεφτόμαστε οπτικά, ηχητικά, κιναισθητικά. Σκεφτόμαστε με αφηρημένους όρους, με κίνηση.
Δεύτερον, η ευφυΐα είναι δυναμική. Αν κοιτάξετε τις αλληλεπιδράσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου, όπως ακούσαμε χθες σε μια σειρά παρουσιάσεων, η ευφυΐα είναι υπέροχα διαδραστική. Ο εγκέφαλος δεν χωρίζεται σε διαμερίσματα. Στην πραγματικότητα, η δημιουργικότητα - την οποία ορίζω σαν τη διαδικασία του να έχεις πρωτότυπες ιδέες που έχουν αξία - συχνά έρχεται μέσω της αλληλεπίδρασης διαφορετικών τρόπων θεώρησης των πραγμάτων.
Στον εγκέφαλο, επί τη ευκαιρία, υπάρχει μία δεσμίδα νευρώνων που ενώνει τα δύο μισά του εγκεφάλου και ονομάζεται Μεσολόβιο. Έχει μεγαλύτερο πάχος στις γυναίκες. Συνεχίζοντας αυτά που είπε η Έλεν χθες, νομίζω πως αυτός είναι ο λόγος που οι γυναίκες είναι καλές στο να κάνουν διαφορετικά πράγματα ταυτόχρονα. Διότι είσαστε, έτσι δεν είναι; Υπάρχει μεγάλη έρευνα, αλλά το ξέρω από την προσωπική μου ζωή. Όταν η γυναίκα μου μαγειρεύει ένα γεύμα στο σπίτι - το οποίο δε συμβαίνει συχνά, ευτυχώς. Αλλά ξέρετε - όχι είναι καλή σε κάποια πράγματα - αλλά όταν εκείνη μαγειρεύει, μιλάει με ανθρώπους στο τηλέφωνο, μιλάει με τα παιδιά, βάφει το ταβάνι, κάνει εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Όταν εγώ μαγειρεύω, η πόρτα είναι κλειστή, τα παιδιά είναι έξω, το τηλέφωνο είναι στη βάση του κι αν εκείνη μπει μέσα ενοχλούμαι. Λέω: «Τέρυ, σε παρακαλώ, προσπαθώ να τηγανίσω ένα αυγό. Κάνε μου τη χάρη». Ξέρετε αυτό το παλιό φιλοσοφικό ρητό: Αν ένα δέντρο πέσει στο δάσος και κανένας δεν το ακούσει, συνέβη ή όχι; Θυμάστε εκείνη τη γέρικη καστανιά; Είδα ένα ωραίο μπλουζάκι, πρόσφατα, που έγραφε: «Αν ένας άντρας πει φωναχτά τη γνώμη του στο δάσος, και καμία γυναίκα δεν τον ακούσει, είναι ακόμα λάθος;»
Και το τρίτο πράγμα σχετικά με την ευφυΐα είναι ότι ξεχωρίζει. Γράφω τώρα ένα καινούριο βιβλίο που λέγεται: «Επιφοίτηση» και βασίζεται σε μια σειρά συνεντεύξεων με ανθρώπους για το πώς ανακάλυψαν το ταλέντο τους. Είμαι γοητευμένος από το πώς οι άνθρωποι έφτασαν εκεί. Παρακινήθηκα από μια συζήτηση που είχα με μια υπέροχη γυναίκα, την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ, λέγεται Τζίλιαν Λιν, την έχετε ακούσει; Κάποιοι την έχουν. Είναι χορογράφος και όλοι ξέρουν τη δουλειά της. Έκανε τις «Γάτες» και «Το Φάντασμα της Όπερας» Είναι καταπληκτική. Ήμουν στο συμβούλιο του Βασιλικού Μπαλέτου στην Αγγλία, όπως βλέπετε. Τέλος πάντων, η Τζίλιαν κι εγώ γευματίσαμε και τη ρώτησα: «Τζίλιαν, πώς και έγινες χορεύτρια;» Και μου απάντησε οτι ήταν ενδιαφέρον, όταν ήταν στο σχολείο, ήταν πραγματικά σε απελπιστική κατάσταση. Και το σχολείο, τη δεκαετία του 30, έγραψε στους γονείς της και τους είπε:«Πιστεύουμε ότι η Τζίλιαν έχει μαθησιακά προβλήματα». Δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί, ήταν νευρική. Νομίζω ότι τώρα θα έλεγαν πως έχει το σύνδρομο Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας. Σωστά; Αλλά ήταν τη δεκαετία του 30 και αυτό το σύνδρομο δεν είχε ακόμα ανακαλυφθεί. Δεν ήταν διαθέσιμη ασθένεια. Ο κόσμος δεν ήξερε ότι μπορούσες να το πάθεις αυτό.
Τέλος πάντων, πήγε να δει κάποιον ειδικό. Έτσι βρέθηκε σε αυτό το δωμάτιο με επένδυση βελανιδιάς και καθόταν εκεί με τη μητέρα της, και την οδήγησαν να καθίσει σε μια καρέκλα στο βάθος. Καθόταν εκεί, πάνω στα χέρια της για 20 λεπτά ενώ αυτός ο άντρας μιλούσε με τη μητέρα της για τα προβλήματα που είχε η Τζίλιαν στο σχολείο. Και στο τέλος - επειδή ενοχλούσε τους άλλους, πήγαινε τις εργασίες της πάντα αργά κλπ, ένα οκτάχρονο κοριτσάκι - στο τέλος ο γιατρός πήγε και κάθισε δίπλα στη Τζίλιαν και της είπε: «Τζίλιαν, άκουσα όλα αυτά που μου είπε η μητέρα σου και θα ήθελα να της μιλήσω ιδιαιτέρως». Της είπε: «Περίμενε εδώ, θα γυρίσουμε, δε θ' αργήσουμε». και έφυγαν αφήνοντάς την πίσω. Αλλά βγαίνοντας από το δωμάτιο, άνοιξε το ραδιόφωνο που ήταν πάνω στο γραφείο του. Και όταν βγήκαν, είπε στη μητέρα της: «Απλά κάτσε και παρακολούθησέ τη». Και μόλις έφυγαν από το δωμάτιο, μου είπε ότι πετάχτηκε όρθια και κουνιόταν στο ρυθμό της μουσικής. Την παρακολούθησαν για λίγα λεπτά και μετά γύρισε στη μητέρα της και της είπε: «Κυρία Λιν, η Τζίλιαν δεν είναι άρρωστη, είναι χορεύτρια. Πηγαίνετέ τη σε μία σχολή χορού».
Τη ρώτησα: «Τι έγινε τελικά;» Μου είπε: «Το έκανε. Δεν μπορώ να σου περιγράψω τι υπέροχα που ήταν. Μπήκαμε στο δωμάτιο και ήταν γεμάτο με ανθρώπους σαν κι εμένα. Ανθρώπους που δεν μπορούσαν να σταθούν ακίνητοι. Ανθρώπους που έπρεπε να κινηθούν για να σκεφτούν». Έκαναν μπαλέτο, κλακέτες, τζαζ, μοντέρνο χορό, σύγχρονο χορό. Τελικά έδωσε εξετάσεις για τη Βασιλική Σχολή Μπαλέτου, έγινε σολίστας, είχε μια θαυμάσια καριέρα στο Βασιλικό Μπαλέτο. Αποφοίτησε από τη Βασιλική Σχολή και ίδρυσε τη δική της εταιρία, το Θίασο Χορού της Τζίλιαν Λιν και γνώρισε τον Άντριου Λόιντ Γουέμπερ.Ήταν υπεύθυνη για κάποιες από τις πιο επιτυχημένες θεατρικές παραγωγές στην ιστορία, έδωσε χαρά σε εκατομμύρια ανθρώπους, και είναι πολυεκατομμυριούχος. Κάποιος άλλος μπορεί να της έδινε φάρμακα και να της έλεγε να ηρεμήσει.
Τώρα νομίζω οτι καταλήγουμε στο εξής: Ο Αλ Γκορ μίλησε τις προάλλες σχετικά με την οικολογία, και την επανάσταση που ξεκίνησε από τη Ρέιτσελ Κάρσον. Πιστεύω ότι η μοναδική μας ελπίδα για το μέλλον είναι να υιοθετήσουμε μία νέα ιδεολογία για την ανθρώπινη οικολογία, όπου να ανασχηματίσουμε την αντίληψή μας για τον πλούτο των ανθρώπινων δυνατοτήτων. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα έχει σμιλεύσει τα μυαλά μας με τον τρόπο που εμείς σμιλεύουμε τη Γη: για μια συγκεκριμένη χρήση. Και δεν θα μας χρησιμεύσει για το μέλλον. Πρέπει να ξανασκεφτούμε τις θεμελιώδεις αρχές με τις οποίες εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας. Υπήρχε ένα θαυμάσιο ρητό του Τζόνας Σαλκ, ο οποίος είπε: «Αν όλα τα έντομα εξαφανίζονταν από τη Γη, μέσα σε 50 χρόνια όλη η ζωή στον πλανήτη θα τέλειωνε. Αν το ανθρώπινο είδος εξαφανιζόταν από τη Γη, μέσα σε 50 χρόνια όλες οι μορφές ζωής θα ευδοκιμούσαν». Και έχει δίκιο.
Αυτό που γιορτάζει το TED είναι το δώρο της ανθρώπινης φαντασίας. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί να χρησιμοποιούμε αυτό το δώρο με σοφία, και να αποτρέπουμε κάποια από τα σενάρια που συζητήσαμε.
Και ο μόνος τρόπος να το κάνουμε αυτό, είναι να αναγνωρίσουμε τις δημιουργικές μας ικανότητες για τον πλούτο που διαθέτουν, και τα παιδιά μας για την ελπίδα που είναι. Στόχος μας είναι να εκπαιδεύσουμε την ολότητά τους, ώστε να αντιμετωπίσουν το μέλλον.
Παρεμπιπτόντως, μπορεί εμείς να μην δούμε αυτό το μέλλον αλλά εκείνα θα το δουν. Δουλειά μας είναι να τα βοηθήσουμε να κερδίσουν κάτι από αυτό.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Τετάρτη 3 Σεπτεμβρίου 2008
Επιστροφή στο σχολείο
Επιστροφή,
Τετάρτη ακόμα.
Ανοίγουν τα σχολεία σε λίγες μέρες. Μιλούσα προχθές με μια συνάδελφο στο τηλέφωνο, πάντα μου αρέσει όταν μιλάμε με την Μάγδα, κάνουμε καλή κουβέντα, ουσίας, πάντα μα πάντα. Λέγαμε πόσο μας άρεσε το σχολείο όταν ήμασταν στην ηλικία των παιδιών μας. Μεγαλώσαμε και οι δυο σε χωριά, διαφορετικά, η κάθε μια στο δικό της. Από τον Αύγουστο περιμέναμε πώς και πώς να ανοίξουν τα σχολεία. Όχι μόνο για τις παρέες, άλλωστε αν μεγαλώνεις σε χωριό όπου οι δουλειές, οι αγροτικές, είναι εννοείται καλοκαιρινές κυρίως, και κανείς, ούτε μικρός, ούτε μεγάλος δεν πηγαίνει ποτέ καλοκαιρινές διακοπές, ούτε κατασκήνωση, τίποτε από όλα αυτά δεν ξέραμε τότε, οι παρέες σου είναι πάντα εκεί, στην πλατεία και την αυλή του σχολείου, όλο το καλοκαίρι όλοι οι φίλοι στο χωριό ήταν. Δεν ήταν λοιπόν αυτό. Το σχολείο ήταν αυτό που μας έλειπε, το μάθημα, η διαδικασία του σχολείου, το περιβάλλον του αυτό καθεαυτό. Τα παιδιά μας πάλι, λέγαμε με τη Μάγδα, καμία σχέση. "Μα δεν είναι εντυπωσιακό" μου είπε κάποια στιγμή "ότι όλα στον κόσμο έχουν αλλάξει τόσο πολύ και τα σχολεία μας έχουν μείνει ίδια, ακριβώς όπως τότε που πηγαίναμε εμείς σχολείο;" Πόσο δίκιο έχει. Ακόμη και οι λίγες αλλαγές που έγιναν είναι τόσο μικρές μπροστά σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει τόσο πολύ! Πώς να είναι ελκυστικό το σχολείο για ένα παιδί σήμερα όταν μπαίνω εγώ στο δημοτικό σχολείο της κόρης μου και ελάχιστα διαφέρει από εκείνο που πήγαινα εγώ πριν από τριάντα χρόνια; Μπαίνω μέσα και βλέπω κάτι που ξέρω, το σωστό θα ήταν να μπαίνω και να μην γνωρίζω τίποτα σχεδόν, γιατί θα ήταν το σχολείο της άλλης γενιάς, πιο φυσικό θα ήταν να μην το καταλαβαίνω κιόλας, όχι να θυμίζει το δικό μου δεκαετίες πριν. Άσε που, τώρα που το σκέφτομαι, το δικό μου ήταν και καλύτερο, περιποιημένο και βαμμένο, εδώ το δημοτικό μας άστο καλύτερα. Σκέψου είχαμε γυμναστήριο και αίθουσα εκδηλώσεων, το γυμνάσιο του γιου μου, τίποτα απολύτως και οι τάξεις μια σταλιά καμαρούλες(αφού χώρισαν την κάθε αίθουσα σε δυο, καταλαβαίνεις). Αυτό τώρα είναι κανονικό και το λένε εξέλιξη;
Διάβασα αυτό το κείμενο, αν θες του ρίχνεις μια ματιά
ΜΕΤΡΟ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ
Και δύο γράμματα από το περιοδικό των SCHOOLIGANS
Στο Δημοτικό πίστευα ότι ο δάσκαλος είναι ένα πρόσωπο κοντινό μου, στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο όμως αναθεώρησα: οι μαθητές απο τη μία και οι καθηγητές απέναντι!
Φέτος λοιπόν ήρθε στο σχολείο μου μια καθηγήτρια, η οποία με έκανε να αμφιβάλλω για την ορθότητα του προηγούμενου συλλογισμού: είναι μια καθηγήτρια που δε φωνάζει κι όμως κάνουμε ησυχία. Που δε μαλώνει κι όμως νιώθω τύψεις όταν δεν προσέχω. Μια καθηγήτρια που «τα σπάει» και θέλω να συζητήσω τα πάντα μαζί της! Συμπέρασμα 1ο: Αν δεν αλλάξουν οι καθηγητές στάση ΔΕ ΘΑ ΤΟΥΣ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ ΠΟΤΕ, ΠΟΥ ΝΑ ΧΤΥΠΙΟΥΝΤΑΙ! Συμπέρασμα 2ο: κα. Τσιπλάκη, φανταστική μου καθηγήτρια, ΤΑ ΣΠΑΤΕ!"
by dude, Salonika
Χαιρετίσματα! Είμαι μια μαθήτρια της Τρίτης Γυμνασίου. Η Μαθηματικός μας μπαίνει μέσα στην τάξη και μας ανακοινώνει προκλητικά ότι βαριέται να παραδώσει μάθημα και μας μοιράζει απροειδοποίητα τεστακια (πολλές φορές με ύλη από προηγούμενα μαθήματα), την ώρα που εκείνη απαντάει σε τηλεφωνήματα από φίλες της ή από τον γιο της.
Επίσης μας χαρακτηρίζει με προσβλητικό τρόπο όποτε δεν κάνουμε ασκήσεις ή όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Παραδείγματα: «Είσαι υποανάπτυκτο, βλαμμένο, ηλίθιο, στόκος. Λες παπαριές, οι γονείς σου δεν ντρέπονται που έχουν εσένα παιδί; Θα γίνεις ένα άχρηστο κατακάθι της κοινωνίας». Όταν της απάντησα ότι δεν έχει το δικαίωμα να μας προσβάλλει έτσι, με έβγαλε έξω και απαίτησε να μου δοθεί μονοήμερη αποβολή. Πάλι καλά που ο διευθυντής μας είναι λογικός και δε μου την έδωσε. Ξέχασα να αναφέρω ότι κατά τη διάρκεια των διαγωνισμάτων πολλές φόρες καθαρίζει φασόλια... Η γυναίκα δεν είναι καλά.
Κασσάνδρα, Αθήνα
Y.Γ. Τι ώρα τελείωσε χθες η συναυλία του Δημήτρη Ζερβουδάκη στο θέατρο Δάσους; 3.30 τα ξημερώματα;
Τετάρτη ακόμα.
Ανοίγουν τα σχολεία σε λίγες μέρες. Μιλούσα προχθές με μια συνάδελφο στο τηλέφωνο, πάντα μου αρέσει όταν μιλάμε με την Μάγδα, κάνουμε καλή κουβέντα, ουσίας, πάντα μα πάντα. Λέγαμε πόσο μας άρεσε το σχολείο όταν ήμασταν στην ηλικία των παιδιών μας. Μεγαλώσαμε και οι δυο σε χωριά, διαφορετικά, η κάθε μια στο δικό της. Από τον Αύγουστο περιμέναμε πώς και πώς να ανοίξουν τα σχολεία. Όχι μόνο για τις παρέες, άλλωστε αν μεγαλώνεις σε χωριό όπου οι δουλειές, οι αγροτικές, είναι εννοείται καλοκαιρινές κυρίως, και κανείς, ούτε μικρός, ούτε μεγάλος δεν πηγαίνει ποτέ καλοκαιρινές διακοπές, ούτε κατασκήνωση, τίποτε από όλα αυτά δεν ξέραμε τότε, οι παρέες σου είναι πάντα εκεί, στην πλατεία και την αυλή του σχολείου, όλο το καλοκαίρι όλοι οι φίλοι στο χωριό ήταν. Δεν ήταν λοιπόν αυτό. Το σχολείο ήταν αυτό που μας έλειπε, το μάθημα, η διαδικασία του σχολείου, το περιβάλλον του αυτό καθεαυτό. Τα παιδιά μας πάλι, λέγαμε με τη Μάγδα, καμία σχέση. "Μα δεν είναι εντυπωσιακό" μου είπε κάποια στιγμή "ότι όλα στον κόσμο έχουν αλλάξει τόσο πολύ και τα σχολεία μας έχουν μείνει ίδια, ακριβώς όπως τότε που πηγαίναμε εμείς σχολείο;" Πόσο δίκιο έχει. Ακόμη και οι λίγες αλλαγές που έγιναν είναι τόσο μικρές μπροστά σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει τόσο πολύ! Πώς να είναι ελκυστικό το σχολείο για ένα παιδί σήμερα όταν μπαίνω εγώ στο δημοτικό σχολείο της κόρης μου και ελάχιστα διαφέρει από εκείνο που πήγαινα εγώ πριν από τριάντα χρόνια; Μπαίνω μέσα και βλέπω κάτι που ξέρω, το σωστό θα ήταν να μπαίνω και να μην γνωρίζω τίποτα σχεδόν, γιατί θα ήταν το σχολείο της άλλης γενιάς, πιο φυσικό θα ήταν να μην το καταλαβαίνω κιόλας, όχι να θυμίζει το δικό μου δεκαετίες πριν. Άσε που, τώρα που το σκέφτομαι, το δικό μου ήταν και καλύτερο, περιποιημένο και βαμμένο, εδώ το δημοτικό μας άστο καλύτερα. Σκέψου είχαμε γυμναστήριο και αίθουσα εκδηλώσεων, το γυμνάσιο του γιου μου, τίποτα απολύτως και οι τάξεις μια σταλιά καμαρούλες(αφού χώρισαν την κάθε αίθουσα σε δυο, καταλαβαίνεις). Αυτό τώρα είναι κανονικό και το λένε εξέλιξη;
Διάβασα αυτό το κείμενο, αν θες του ρίχνεις μια ματιά
ΜΕΤΡΟ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ
Και δύο γράμματα από το περιοδικό των SCHOOLIGANS
Στο Δημοτικό πίστευα ότι ο δάσκαλος είναι ένα πρόσωπο κοντινό μου, στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο όμως αναθεώρησα: οι μαθητές απο τη μία και οι καθηγητές απέναντι!
Φέτος λοιπόν ήρθε στο σχολείο μου μια καθηγήτρια, η οποία με έκανε να αμφιβάλλω για την ορθότητα του προηγούμενου συλλογισμού: είναι μια καθηγήτρια που δε φωνάζει κι όμως κάνουμε ησυχία. Που δε μαλώνει κι όμως νιώθω τύψεις όταν δεν προσέχω. Μια καθηγήτρια που «τα σπάει» και θέλω να συζητήσω τα πάντα μαζί της! Συμπέρασμα 1ο: Αν δεν αλλάξουν οι καθηγητές στάση ΔΕ ΘΑ ΤΟΥΣ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ ΠΟΤΕ, ΠΟΥ ΝΑ ΧΤΥΠΙΟΥΝΤΑΙ! Συμπέρασμα 2ο: κα. Τσιπλάκη, φανταστική μου καθηγήτρια, ΤΑ ΣΠΑΤΕ!"
by dude, Salonika
Χαιρετίσματα! Είμαι μια μαθήτρια της Τρίτης Γυμνασίου. Η Μαθηματικός μας μπαίνει μέσα στην τάξη και μας ανακοινώνει προκλητικά ότι βαριέται να παραδώσει μάθημα και μας μοιράζει απροειδοποίητα τεστακια (πολλές φορές με ύλη από προηγούμενα μαθήματα), την ώρα που εκείνη απαντάει σε τηλεφωνήματα από φίλες της ή από τον γιο της.
Επίσης μας χαρακτηρίζει με προσβλητικό τρόπο όποτε δεν κάνουμε ασκήσεις ή όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Παραδείγματα: «Είσαι υποανάπτυκτο, βλαμμένο, ηλίθιο, στόκος. Λες παπαριές, οι γονείς σου δεν ντρέπονται που έχουν εσένα παιδί; Θα γίνεις ένα άχρηστο κατακάθι της κοινωνίας». Όταν της απάντησα ότι δεν έχει το δικαίωμα να μας προσβάλλει έτσι, με έβγαλε έξω και απαίτησε να μου δοθεί μονοήμερη αποβολή. Πάλι καλά που ο διευθυντής μας είναι λογικός και δε μου την έδωσε. Ξέχασα να αναφέρω ότι κατά τη διάρκεια των διαγωνισμάτων πολλές φόρες καθαρίζει φασόλια... Η γυναίκα δεν είναι καλά.
Κασσάνδρα, Αθήνα
Y.Γ. Τι ώρα τελείωσε χθες η συναυλία του Δημήτρη Ζερβουδάκη στο θέατρο Δάσους; 3.30 τα ξημερώματα;
Τρίτη 6 Μαΐου 2008
Όταν μια βροχερή μέρα σε μια σχολική τάξη τα παιδιά είπαν Ohaio!
Σήμερα το πρωί, πήγαμε, η Ταμάκι Ασάντα κι εγώ, στην τάξη της Σαββίνας. Μας υποδέχτηκε ο κύριος Λάμπρος, ευγενέστατος, είναι ο δάσκαλος που διδάσκει στα παιδιά της τάξης Γλώσσα και Μαθηματικά (η τάξη τους φέτος έχει μια ιδιοτυπία, εξόχως δημιουργική μου φαίνεται προσωπικά, τους διδάσκουν, στο βασικό πρωινό σχολείο - όχι στο ολοήμερο εννοώ, εκεί εχουν άλλους τοσους - πέντε δάσκαλοι/καθηγητές τα μαθήματα, όχι ένας, άντε με το μάθημα των Αγγλικών και της Μουσικής τρεις, ακούγεται περίεργο, στην πράξη έχει πολλά θετικά νομίζω). Είχε λοιπόν μιλήσει ήδη για την επίσκεψη της Ταμάκι στα παιδιά ο κ. Λάμπρος και μας περίμεναν, με χαρά που φαινόταν αμέσως.
Αφού έμαθαν κάποια πράγματα για την Ταμάκι, διαβάσαμε το παραμύθι της, «το αγόρι με τα πράσινα μαλλιά» και αμέσως μετά άρχισε η κουβέντα. Πώς μεγαλώνουν τα παιδιά στην Ιαπωνία, τι γιορτάζουν, τι τρώνε, πώς είναι το σχολείο τους. Εμείς εδώ έχουμε πολλά πράγματα στη καθημερινότητά μας που έρχονται από τη μακρινή αυτή χώρα; Τι σπίτια έχουν, ξύλινα ή τσιμεντένια; Φοβούνται τους σεισμούς; Πόσο μεγάλη πόλη είναι το Τόκιο; Τα πόκεμον γιαπωνέζικα είναι; Έχετε υπολογιστές; Με τα σχιστά μάτια βλέπεις καλά; Πώς λέμε σχολείο, κορίτσι, αγόρι στα γιαπωνέζικα; Καλημέρα; Αντίο; Λίγες μόνο από τις ερωτήσεις τους. Απαντούσε η Ταμάκι, βοηθούσε πολύ και ο κ.Λάμπρος που ναι, ήξερε πολλά για την Ιαπωνία.
Και μετά η έκπληξη. Η Ταμάκι τους έμαθε να φτιάχνουν μια φιγούρα οριγκάμι, μια γάτα. Εκείνη την ώρα ήρθε και η κ.Μαρία για το μάθημα της Ιστορίας και τους βρήκε επί το έργον. Ενθουσιασμένα τα παιδιά δίπλωναν τα χρωματιστά χαρτιά και ναι, τα κατάφεραν μια χαρά!
Εγώ η ανόητη δεν σκέφτηκα στο τέλος να τους φωτογραφήσω όλους μαζί με τη δασκάλα και τα ολοκληρωμένα έργα τους, τέτοιες βλακείες κάνω και μετά μετανιώνω, όταν είμαι τόσο βραδείας καύσης...
Μας χαιρέτησαν, παιδιά και δάσκαλοι με χαμόγελο και την λέξη, εννοείται, σαγιονάρα (δεν περιμένεις φαντάζομαι να την γράψω γιαπωνέζικα…) και βγήκαμε από το σχολείο.
Ήμασταν λίγο αγχωμένες στην αρχή, όμως τελικά τα παιδιά το χάρηκαν νομίζω, αν μάλιστα κρίνω κι από τις αντιδράσεις τους όταν πήγα το απόγευμα να πάρω τη Σαββίνα στο σχόλασμα, το χάρηκαν πάρα πολύ. Προσπαθούσαν να πουν τις λέξεις που έμαθαν, προστάτευαν από τη βροχή τις γάτες τους και έλεγαν τι έμαθαν για την Ιαπωνία.
Είναι όμορφο να γνωρίζεις τον κόσμο σου. Και τον κοντινό και τον μακρινό. Γιατί αν οι ζωές μας, όπως περίπου λέει στο βιβλίο της η Ταμάκι, είναι βάρκες στην ίδια θάλασσα, βάρκες διαφορετικές η μια από την άλλη, με άλλους ανθρώπους ή πλάσματα η καθεμία, είναι ωραίο να ταξιδεύουμε μαζί και να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο.
Υ.Γ. Υπενθυμιστικά, η έκθεση της Ταμάκι Ασάντα με τίτλο «Here and there» συνεχίζεται μέχρι την Κυριακή 11 Μαΐου στην αίθουσα τέχνης Αντιδημαρχίας Αρχιτεκτονικού (Αγγελάκη 13)
Υ.Γ.2 Τώρα, έχω μια άλλη παλαβή ιδέα, αλλά θα τη σκεφτώ καλύτερα, θα την κουβεντιάσω και με τη Σαββίνα και μπορεί να γίνουν κι άλλα πράγματα, και ακόμα καλύτερα προετοιμασμένα, θα δούμε.
Τ(ελευταια) Υ(στερη) Γ(ραφή) (τρομάρα μου) Έχω πολλά μηνύματά σας με νέα που θέλω να μοιραστούμε, θα το κάνω πολύ σύντομα, και αύριο μη σου πω.
Άσε που έχω κι άλλα να σας πω, όρεξη να έχουμε να πηγαίνουμε σε συναυλίες, εκθέσεις, εκδηλώσεις, έχει- έρχονται πολύ ωραία πράγματα...
Στο μεταξύ στέλνετε συμμετοχές για τα Σαββατοκυριακάτικα, θα τα πούμε και την Πέμπτη, που επιστρέφω στο ραδιόφωνο, επιτέλους! Μου λείψατε πολύ!
Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2008
Σάββατο στο Schoolwave - στη Θεσσαλονίκη
Με το ένα, με το άλλο, καλές 11 τελείωσαν τα τρεχάματα την Παρασκευή, ούτε κουβέντα να προλάβω τους Χαϊνηδες. Την άλλη φορά, είπα. Το Σάββατο πήγαμε με τη Βάσω στην Υδρόγειο, στη συναυλία με τα συγκροτήματα του Schoolwave. Να πω ότι είμασταν -εμείς κι άλλοι καμιά εικοσαριά ανάμεσα σε πεντακόσιους με μέσο όρο ηλικίας 17- από τους μεγαλύτερους εκεί; Ας το ξεπεράσουμε. Λοιπόν ήταν υπέροχα. Και χορέψαμε, και χαρήκαμε και γελάσαμε, όχι, όχι με τα χάλια μας, μια χαρά είμασταν κι εμείς κια δυο χαρές και παραπάνω όλοι όσοι έφταναν κατά κύματα στην Υδρόγειο. Ωραίες φάτσες! Κανονικά παιδιά, ούτε γκλαμουράτα ρούχα, ούτε ξινισμένα μούτρα. Τα συγκροτήματα, τι να σου πω! Δίπλα-δίπλα να τους έβαζες με μουσικούς και γκρουπ που παίζουν επαγγελματικά δεν είμαι σίγουρη ότι θα καταλάβαινες τη διαφορά. Ή μπορεί και να την καταλάβαινες. Αυτοί που είδαμε είχαν διαολεμένο κέφι, γουστάραν ό,τι έπαιζαν. Μεγάλη ποικιλία. Πολλά στυλ. Διαφορετικοί ήχοι. Από τη Ρόδο έως τη δικιά μας Σαλονικιώτικη Νεάπολη. Άλλοι πιο πειραχτήρια, άλλοι με άστρο στη σκηνή- "έπαιζαν το κοινό", εμάς δηλαδή, "στα δάχτυλα", ωραίοι μουσικοί, αγαπούσαν πολύ αυτό που έκαναν και ό,τι έβγαζαν, ο καθένας το δικό του, ήταν δικό τους. Σίγουρα, οι επιδράσεις τους θα μπορούσαν να είναι από πιο σύγχρονες μουσικές, αυτό είναι κάτι που σκεφτόμουν πολύ κατά τη διάρκεια της συναυλίας. Θα μπορούσαν να έχουν επιρροές από τα μη κλασικά και αναμενόμενα, τουλάχιστον όχι μόνο αυτά. Κάποιοι, όπως οι Musica Ficta, τους αδίκησε ο ήχος γμτ, έκαναν κάτι πολύ προσωπικό. Με δυο λέξεις ήταν ωραία. Ήταν ωραίοι.
Υ.Γ. Κάποια στιγμή γυρίζει η Βάσω και μου λέει: "Κοίτα, δεν καπνίζουν, δεν έχει καθόλου κάπνα". Άμα δεν μου το έλεγε, δεν θα το πρόσεχα, αλλά είχε δίκηο, μα τω Θεώ. Γύρισα και τους εβλεπα να χορεύουν, να φιλιούνται, να καταβρέχονται με νερά, να γελάνε και κάποιους να καπνίζουν. Άδικη να μη γίνω αλλά άμα ήταν οι πιο πολλοί της δικιάς μας κλάσης, λέω τώρα εγώ, φαντάζομαι θα κάπνιζαν πολύ, θα έπιναν ακόμη περισσότερο από το πολύ, άντε θα γελούσαν, ίσως κανά δυο να φιλιόντουσαν(;) και πέντε να χόρευαν. Λες να έχω άδικο; Λέω κακίες;
Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2008
7 SCHOOLWAVE BANDS
Το Σάββατο 23 Φεβρουαρίου εφτά μαθητικά συγκροτήματα του Schoolwave από Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Αθήνα και Ρόδο εμφανίζονται για μία βραδιά στην "Υδρόγειο"Τα συγκροτήματα που θα εμφανιστούν είναι :
Delirium,
Rosebleed,
Steel Blood,
Musica Ficta (+ Παναγιώτης Τσακαλάκος),
Looming Titties,
Ska Bangies
και Grain Of Sense.
Ώρα έναρξης: 20:00.
Tιμή εισιτήριου: 10 ευρώ.
Εκατοντάδες παιδιά, έτσι όπως είναι τα σχολεία μας, έτσι όπως είναι οι γονείς , παίζουν και γράφουν μουσική στην Ελλάδα.Όταν όλοι τους λένε "τον εαυτό σου κοίτα, κοίτα εσύ να είσαι καλά και γράψτους τους άλλους- χειρότερα το λένε, αλλά ας μη το πω έτσι- την πάρτη σου και μόνο, έτσι θα πετύχεις, θα βγάλεις λεφτά, θα γίνεις κάποιος", εκείνοι είναι μαζί -τι μαγική λέξη!- και ονειρεύονται, κάνουν ώρες πρόβες, γράφουν τραγούδια, είναι μαζί-κι αυτό μόνο του φτάνει.
Μπορεί να μην τους ξέρεις αλλά είναι τα παιδιά που αρνήθηκαν να υπογράψουν συμβόλαιο με δισκογραφική εταιρεία όπως ο Απόλλωνας από τους Musica Ficta μέχρι να τελειώσουν το σχολείο, παιδιά που παράλληλα με τα μαθήματα τα προλάβαιναν όλα και τις μουσικές και το συγκρότημά τους, παιδιά που κάνουν ό,τι αγαπούν περισσότερο. Κι αυτό δεν ξέρω αν είναι το μαζί ή η μουσική.
Και τα δυο είναι σπουδαία υπόθεση όμως.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)