"...εις όποιο θέμα κι αν περνώ, όποιαν ιδέα κι αν λέγω"

"Ο Δεκέμβρης του 1903".

Ποίημα του Κωνσταντινου Καβάφη, σε μουσική του Σωκράτη Μάλαμα.

Κι αν για τον έρωτά μου δεν μπορώ να πω —
αν δεν μιλώ για τα μαλλιά σου, για τα χείλη, για τα μάτια·
όμως το πρόσωπό σου που κρατώ μες στην ψυχή μου,
ο ήχος της φωνής σου που κρατώ μες στο μυαλό μου,
οι μέρες του Σεπτέμβρη που ανατέλλουν στα όνειρά μου,
τες λέξεις και τες φράσεις μου πλάττουν και χρωματίζουν
εις όποιο θέμα κι αν περνώ, όποιαν ιδέα κι αν λέγω.

(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923, Ίκαρος 1993)

Άνοιξη μπαίνει ξανά

Σιγά, σιγά, μην παίρνουμε και θάρρος.
Χθες ήταν πιο πέρα κι απο άνοιξη, σχεδόν καλοκαίρι, σήμερα καμία σχεση. Ψύχρα, συννεφιά, κρύο. Όμως είναι Μαρτης, άνοιξη μπαινει ξανά. "Στο μπαλκόνι μου παντως ανθίσαν οι φρεζες", μου είπες το πρωί. Αμα δε δω φωτογραφίες, λόγια και πάλι λόγια. Άντε, φωτογράφισες τίποτα, ακόμη;

Kάθε νύχτα σε γυρεύω
την αγάπη μου παιδεύω
στης ζωής το πανηγύρι
σαν της Aρτας το γεφύρι

Μ' ένα σου βλέμμα, για δες,
όλα γίναν όπως χθές
αν τα γκρεμίσεις ξανά
θα πνιγούμε στη στεριά.
Για δες πως φεύγει ο καιρός,
κι έχω γίνει σαν τρελλός
Άνοιξη μπαίνει ξανά,
άνοιξέ μου μια αγκαλιά

Mοιάζεις σύννεφο και μπόρα
στης ζωής την ανηφόρα
Σαν το χώμα διψασμένος
σε ζητάω σα μεθυσμένος
Μ'ένα σου βλέμμα, για δες,
όλα γίναν όπως χθες...



Ελένη, να το ποίημα, για να μην ταζω μόνο:

Η αυθάδεια των λέξεων.

Στη νύχτα της γραφής μου
οι λέξεις ζευγαρώνουν
πυρακτωμένες σαν τη λάβα
που σιγοβράζει
στο άμοιρο κορμί μου.
Για να με κάνουν να ζηλέψω
οι άσωτες.
("Περιπλανώμενος Λόγος", Καλλιόπη Εξάρχου )



Την Παρασκευή στην εκπομπή σας έλεγα για τις δυο μοναδικές ξεναγήσεις που θα εκανε χθες Κυριακή, στην έκθεση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης "Το δόκανο των δικαστών", με έργα των πρώτων χρόνων της Ρωσικής Πρωτοπορίας (1900-1915) απο τη Συλλογή Κωστάκη του ΚΜΣΤ,η ίδια η διευθύντρια του Μουσείου, κ.Μαρία Τσαντσανογλου.
Δεν τα καταφερα να παω τελικά, κάτι προέκυψε, αλλα η καλημέρα ήταν εκεί, με δυναμικούς εκπροσώπους. Οι οποίοι και, δεν αμφιβάλλω ποιος τους οργάνωσε (έρι, έρι, αερικό...) συνυπέγραψαν "υπόμνημα", ίνα μην λείψω άλλη φορά. Να τι μου γράφει η Έρι, για να νιώθω τύψεις και να μην ξανατολμήσω να λείψω αλλη φορα φυσικά "σας επισυναπτω τις υπογραφες των διαμαρτυρομενων γυναικων και οχι μονο ..., ως επί το πλείστον νέα μέλη της καλημέρας,
αυξανομαστε και πληθυνομαστε, απο την χθεσινοκυριακατικη εξορμηση στο Κ.Μ.Σ.Τ. της οποιας βεβαιως βεβαιως εσεις εισαστε υποκινητρια (κοινως ξεσηκωστρα ) αλλα απουσα...βεβαιως βεβαιως. Που ηρθαν οι ανθρωποι να απολαυσουν την αφεντομουτσουναδα σας (μαζι με τα εκθεματα ..χι χι ) και απεχωρησαν ευχαριστημενοι μεν απο την ολη παρουσιαση (μπραβο στην κα Τσαντσανογλου) δυσαρεστημενοι δε που δεν ειδαν αυτα τα μαυρα ματια, που βγανουνε φωτιες,
με κανανε κομματια κατω στις καλαμιες..."
Εντάξει, μια φορα έλειψα, δεν θα το ξανακάνω, κυρία.
Αλλά, μπραβο, ρε, μπραβο, μαζί με τα εκθέματα; τι να σε πω, τι να σε πω... Και, δε με λες,το τραγούδι ποιο είναι και δεν το ξέρω, κι ας μην έχω μαύρα μάτια;

Η έκθεση παντως "το δόκανο των δικαστών", για όσους δεν την είδαν ακόμη θα είναι ανοικτή έως τις 30 Μαϊου, στο Κ.Μ.Σ.Τ. , στη Μονή Λαζαριστών.
Να, έτσι ήταν την Κυριακή που μας πέρασε

Αυτό το έργο, είμαι σίγουρη, καθόλου τυχαία δεν το φωτογραφησε η Έρι

Να και μια φωτογραφία με τους καλλιτέχνες, Μπενεντίκτ Λίβσιτς, Νικολάι Μπουρλιούκ,Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, Νταβίντ Μπουρλιούκ και Αλεξέι Κρουτσόνιχ, 1912.

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΟΙ ΛΗΣΤΕΣ

Αφότου τελείωσε η εκπομπή, διάβασα, έμαθα ότι ο Γιώργης Παυλόπουλος, ένας σπουδαίος ποιητής, πέθανε χθες.
Διάβασα ένα κείμενο της Όλγας Σελλα στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, σας το αντιγράφω:
"Ηταν, ως ποιητής, «ένας αφοσιωμένος της ζωής» σύμφωνα με τα δικά του λόγια. Ο ποιητής Γιώργης Παυλόπουλος πέθανε χθες στον τόπο όπου γεννήθηκε, τον Πύργο της Ηλείας, σε ηλικία 84 ετών, και τα τελευταία χρόνια είχε αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα με την υγεία του. Στα γράμματα εμφανίστηκε νωρίς, μόλις το 1943, αλλά η πρώτη του συλλογή εκδόθηκε πολλά χρόνια μετά, το 1971 από τον «Ερμή» κι έκτοτε μας χάριζε κατά διαστήματα τους στίχους του, από τις εκδόσεις «Στιγμή», «Νεφέλη», «Κέδρος». Ποιήματα που χαρακτηρίζονται από τη δραματικότητα της απώλειας. Δεν πρόλαβε να δει τυπωμένη την τελευταία του ποιητική συλλογή, «Να μη τους ξεχάσω» που θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη Δευτέρα από τον «Κέδρο». Είναι ποιήματα που έγραψε τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ενώ ήδη η υγεία του ήταν ήδη πολύ εύθραυστη.

Είχε επιλέξει να ζει στην περιφέρεια, εργάστηκε ως λογιστής και γραμματέας σε ιδιωτικούς φορείς. Είχε επιλέξει να ζει μακριά από τους ρυθμούς της πόλης, όχι όμως μακριά από το γίγνεσθαι της λογοτεχνίας. Μετείχε πάντα σε λογοτεχνικά περιοδικά, πολλά ήταν δικές του πρωτοβουλίες, ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με τη ζωγραφική, ήταν ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και ένας από τους ελάχιστους ποιητές που απήγγελλε με τρόπο μοναδικό τα ποιήματά του. «Εννοώ πως η ποιητική φωνή του Παυλόπουλου έχει το φυσικό χάρισμα να διηγείται: ξέρει δηλαδή να παίρνει τις σωστές ανάσες της, να μην πνίγεται όταν ψηλώνει, να μη σβήνει, όταν χαμηλώνει... Δεν ξέρω πολλές φωνές στην ποίησή μας που να έχουν την απλότητα, τη θέρμη, την τρυφερότητα και τη φυσικότητα της αφηγηματικής φωνής του Παυλόπουλου», έγραφε ο Δ. Ν. Μαρωνίτης, μόλις τον περασμένο Απρίλιο. Και είχε απόλυτο δίκιο. Η απαγγελία του, για όσους είχαν την τύχη να την ακούσουν, περιλαμβάνεται στα πιο ακριβά δώρα.

Είχε πολλούς φίλους ο Γιώργης Παυλόπουλος. Θα τον αποχαιρετίσουν σήμερα, στις 3 το μεσημέρι, από τη Μητρόπολη του Πύργου της Ηλείας."

Ένα ποίημά του είναι ένα από τα λίγα πολύ αγαπημένα μου ποιήματα. Μέσα μου το έχω κάνει, από το '88 που το πρωτοδιάβασα, παραμύθι, ιστορία, ζωγραφιά, ταινία, ούτε ξέρω πώς και από πού ξεφυτρώνει και το θυμάμαι ξαφνικά, ώρες - ωρες. Ένα ποίημα χωρίς τέλος. Σαν ιστορία μέσα σε ιστορία, εικόνα μέσα σε εικόνα, μαθηματική σπείρα. Αυτό:

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΟΙ ΛΗΣΤΕΣ
Ήταν ένα παιδί και κάτω απ' το κρεβάτι του
πλαγιάζανε τις νύχτες δυο ληστές.
Άκουγε κάθε νύχτα τα μαχαίρια τους
άκουγε τα σκοτεινά τους λόγια.
Κι έλεγε ο ένας να τον πάμε να τον κάνουμε ληστή.
Κι έλεγε ο άλλος να του βγάλουμε τα μάτια
να τον κάνουμε ζητιάνο βιολιτζή.
Κάθε νύχτα το παιδί τρελό απ’ το φόβο του
μες από κάμαρες και σκάλες και διαδρόμους
τούς ξέφευγε για να χωθεί στην αγκαλιά της.
Κι εκείνη το ‘παιρνε και το χάιδευε
το κοίμιζε πάντα με το ίδιο παραμύθι:
Ήταν ένα παιδί και κάτω απ' το κρεβάτι του
πλαγιάζανε τις νύχτες δυο ληστές.
Άκουγε κάθε νύχτα τα μαχαίρια τους
άκουγε τα σκοτεινά τους λόγια.
Κι έλεγε ο ένας να τον πάμε να τον κάνουμε ληστή.
Κι έλεγε ο άλλος να του βγάλουμε τα μάτια
να τον κάνουμε ζητιάνο βιολιτζή.
Κάθε νύχτα το παιδί τρελό απ’ το φόβο του
μες από κάμαρες και σκάλες και διαδρόμους
τούς ξέφευγε για να χωθεί στην αγκαλιά της.
Κι εκείνη το ‘παιρνε και το χάιδευε
το κοίμιζε πάντα με το ίδιο παραμύθι:
Ήταν ένα παιδί και κάτω απ' το κρεβάτι του
πλαγιάζανε τις νύχτες δυο ληστές...

Δευτέρα, Monday, Lundi, Lunedì...

Συνεχίζοντας να μαζεύουμε καλοκαιρινά τραγούδια, βλέπε στην προηγούμενη ανάρτηση, αύριο θα παίξουμε τα πρώτα στην εκπομπή και μέχρι την άλλη εβδομάδα όλα τα υπόλοιπα.

Δεξιά θα βρείτε μία σύνδεση για ένα blog που ακούει στο όνομα ξεblogάρισμα - το έμαθα από το Μανιταράκι, αξίζει να κλικάρουμε και όχι μόνο.

Διάβασα αυτήν την είδηση ("Την επέκταση των πνευματικών δικαιωμάτων των τραγουδιών από τα 50 στα 95 χρόνια συζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση") εδώ

Ενώ προχθές είχα διαβάσει και αυτήν την είδηση.




Σαν σήμερα 21 Ιουλίου 1928, αυτοκτόνησε ο Κώστας Καρυωτάκης.
Είναι από τους αγαπημένους ποιητές. Οι περισσότεροι λένε "πεσσιμιστής και απαισιόδοξος ποιητής". Ή δεν τον ξέρουν, δεν τον έχουν διαβάσει ποτέ, ή τους αρέσει να βάζουν τα πράγματα σε κουτάκια να ξεμπερδεύουν. Ό Καρυωτάκης είχε την ευθύτητα, το χιούμορ, την σάτιρα και τον αυτοσαρκασμό που ακόμη δεν έχουν οι νεοέλληνες λογοτέχνες μας πλην φωτεινών εξαιρέσεων.
Ένα ποιήμά του, από τη συλλογή "ΕΛΕΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΑΤΙΡΕΣ" (1927)
(χαρισμένο και σε όσους όταν τους ρωτούν ποιο είναι το μεγαλύτερό τους ελάττωμα, απαντούν "η ευαισθησία μου". Οι ίδιοι συνήθως πιστεύουν ότι είναι αδικημένες μεγαλοφυΐες)
Όλοι μαζί κινούμε, συρφετός,
γυρεύοντας ομοιοκαταληξία.
Μια τόσο ευγενικιά φιλοδοξία
έγινε της ζωής μας ο σκοπός.

Αλλάζουμε με ήχους και συλλαβές
τα αισθήματα στη χάρτινη καρδιά μας,
δημοσιεύουμε τα ποιήματά μας,
για να τιτλοφορούμεθα ποιητές.

Αφήνουμε στο αγέρι τα μαλλιά
και τη γραβάτα μας. Παίρνουμε πόζα.
Ανυπόφορη νομίζουμε πρόζα
των καλών ανθρώπων τη συντροφιά.

Μόνο για μας υπάρχουν του Θεού
τα πλάσματα και, βέβαια, όλη η φύσις.
Στη Γη για να στέλνουμε ανταποκρίσεις,
ανεβήκαμε στ' άστρα τ' ουρανού.

Κι αν πειναλέοι γυρνάμε ολημερίς,
κι αν ξενυχτούμε κάτου απ' τα γεφύρια,
επέσαμε θύματα εξιλαστήρια
του «περιβάλλοντος», της «εποχής».

Les Crane - "Desiderata"

Πριν από δύο μέρες, στις 13 Ιουλίου, πέθανε ο αμερικανός Les Crane, παρουσιαστής ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών (talk show). Αναλυτικό βιογραφικό του μπορείτε να διαβάσετε στη σύνδεση (wikipedia)παραπάνω, κλικάροντας στο όνομά του.

Desiderata
Το 1972 τιμήθηκε με το βραβείο Grammy για την Καλύτερη Απαγγελία Λόγου σε Album. Ήταν για την απαγγελία του ποιήματος "Desiderata" του ποιητή και δικηγόρου από την Ιντιάνα Max Ehrmann (1872 - 1945, το ποίημα "desiderata" γράφτηκε το 1927).
Ο δίσκος είχε κυκλοφορήσει στα τέλη του 1971.

Desiderata.

Go placidly amid the noise and haste,
and remember what peace there may be in silence.
As far as possible without surrender,
Be on good terms with all persons.
Speak your truth quietly and clearly, and listen to others -
Even the dull and ignorant, they too have their story.
Avoid loud and aggressive persons - they are vexations to the spirit.
If you compare yourself with others, you may become vain and bitter,
For always there will be greater and lesser persons than yourself.

Enjoy your achievements as well as your plans.
Keep interested in your own career -
However humble, it is a real possession in the changing fortunes of time.
Exercise caution in your business affairs,
for the world is full of trickery.
But let this not blind you to what virtue there is.
Many persons strive for high ideals,
and everywhere life is full of heroism.
Be yourself.
Especially do not feign affection, neither be cynical about love.
For in the face of all aridity and disenchantment,
It is as perenial as the grass.
Take kindly the council of the years,
Gracefully surrendering the things of youth.
Nurture strength of spirit to shield you in sudden misfortune,
But do not distress yourself with imaginings -
Many fears are borne of fatigue and loneliness.
Beyond a wholesome discipline, be gentle with yourself.

You are a child of the universe.
No less than the trees and the stars, you have a right to be here.
And whether or not it is clear to you,
No doubt the universe is unfolding as it should.

Therefore, be at peace with God, whatever you conceive him to be.
And whatever your labors and aspirations,
in the noisy confusion of life,
Keep peace with your soul.
With all its sham, drudgery, and broken dreams,
it is still a beautiful world.
Be careful. Strive to be happy.

Υ.Γ. Την ίδια χρονιά, το 1972, Βραβείο Γκράμι Τραγούδι της Χρονιάς είχε πάρει το "You've Got a Friend" (Carole King)
Υ.Γ.Όχι που θα άφηνα την ευκαιρία, με αφορμή τη χρονιά και τα Γκράμι, να πάει χαμένη! Βρήκα κι εγώ μια δικαιολογία να ακούσετε ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια...

"Παραείμαι κοντά..."

"Παραείμαι κοντά του για να με ονειρεύεται.
Δεν πετώ πια από πάνω του, δεν του ξεφεύγω
κάτω απ’ τις ρίζες του δέντρου. Παραείμαι κοντά.
[…] Πολύ κοντά.
Γεύομαι τον ήχο, βλέπω το γυαλιστερό τσόφλι αυτής της λέξης
καθώς ξαπλώνω ακίνητη στην αγκαλιά του. Αυτός κοιμάται.
[…]
[…] Παραείμαι κοντά
για να του πέσω από τον ουρανό.
H κραυγή μου θα μπορούσε να τον ξυπνήσει.
Tι κακόμοιρο πλάσμα που είμαι,
φυλακισμένη στο σχήμα μου,
εγώ που ήμουν σημύδα, που ήμουν σαύρα,
που έβγαινα απ’ τα κουκούλια μου
λαμπυρίζοντας στα χρώματα που έπαιρνε η σάρκα μου.
Εγώ που είχα
το χάρισμα
να εξαφανίζομαι μπροστά σε έκπληκτα μάτια,
απ’ τα πλούτη το πιο ακριβό.
Είμαι κοντά,
παραείμαι κοντά του για να με ονειρεύεται.

Tραβώ το χέρι μου κάτω απ’ το κεφάλι του κοιμισμένου
κι είναι μουδιασμένο, γεμάτο ένα σμάρι καρφίτσες,
στην άκρη της καθεμιάς, περιμένοντας το μέτρημα,
κάθονται οι έκπτωτοι άγγελοι."

ποίημα της της Βισουάβα Σιμπόρσκα
(μτφρ. Αικατερίνη Δούκα-Καμπίτογλου)